فایل پاورپوینت کامل تجلی قرآن در نامه های امام صادق(ع)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تجلی قرآن در نامه های امام صادق(ع) :

مقدمه

حضرت أبوعبدالله جعفر بن محمد الصادق (ع) هفدهم ربیع الاول روز میلاد رسول خدا (ص ) سال ۸۳ هجرت در مدینه به دنیا آمد، و به سا ل۱۱۴، که پدرش امام باقر (ع) شهادت یافت، به منصب والای امامت رسید.[۱] و پس از آن که ۳۴سال در این منصب الهی تحت فشارهای شدید حاکمان عباسی، به ارشاد و هدایت و اصلاح مردم پرداخت، در۲۵شوال ۱۴۸، درحالی که ۶۵سال از عمرمبارکش می گذشت، به وسیل مسمویت از ناحی منصور دوانیقی عباسی، به شهادت رسید و در مدینه، قبرستان بقیع، کنار قبر پدرش امام باقر (ع) وجدش امام زین العابدین (ع) و عمویش حضرت حسن بن علی (ع) در آغوش خاک آرمید.[۲]

آن حضرت، که با جدّ خویش علی بن الحسین (ع) ۱۲سال، با پدر بزرگوارش حضرت محمد باقر (ع) ۱۹ سال جمعاً ۳۱سال زیسته بود، ده تن از حاکمان اموی؛ عبدالملک مروان، ولیدبن عبدالملک، سلیمان بن عبدالملک، عمربن عبدالعزیز، یزیدبن عبد الملک، هشام بن عبدالملک، ولیدبن یزیدبن عبد الملک، ابراهیم بن ولید ومروان بن حکم مروان حمار، آخرین حاکم اموی ونیز دوتن از حاکمان بنی عباس؛ یعنی: عبدالله بن علی سفاح وبرادر او منصور دوانیقی را درک نمود.[۳] که در مدت امامت خویش، از ناحی ابراهیم بن ولید، مروان حکم، سفاح و منصور[۴] تا حیات داشتند، آزارهای فراوانی کشید.

شرایط بسیار سخت و خفقان باری، که امویان و بعد حاکمان عباسی برای حضرت صادق (ع) و یاران و پیروان آن حضرت به وجود آورده بودند، به گونه ای بود، که هر نوع تحرک و روابط و حتی ملاقات های آن حضرت را با مردم مدینه و شیعیانی که از بلاد دیگر برای آموزش احکام نزد آن حضرت می آمدند را، محدود می ساخت و زندگی آن حضرت و یاران او را در تهدید و مخاطره قرار می داد، در عین حال، افراد به عناوین و بهانه های مختلفی، اگرچه آن حضرت تبعید ومحصور بود، مثل «خیار فروشی» یک صحابی در «حیره» برای سؤال کردن یک مسأله شرعی، در حالی که مأموران «سفاح» ملاقات با آن حضرت را منع می کردند.[۵] آن امام بدین گونه و گونه های دیگر، احکام و مسایل اعتقادی وسایر معارف را بیان و ترویج می کردند وشیعیان و دوستداران مکتب اهل بیت (ع) را آگاه و دانا می ساختند.[۶]

غیر از ملاقات های حضوری برای بیان معارف ناب اهل بیت (ع) نامه نوشتن وپاسخ به نامه های افراد در مدینه و جاهای دیگر، به مسائل مختلف اعتقادی، احکام و اخلاق و روابط اجتماعی تلاش دیگر حضرت صادق (ع) بود، که در برخی از آنها حضرت به آیات قرآن کریم استشهاد و استدلال می کردند، که در این مقاله چهار نمونه آن ها را به مطالعه می گذاریم:

۱. توحید صحیح

عبد الملک بن أعین، از عراق نامه ای به امام صادق (ع) نوشت: گروهی در عراق هستند که خدا را به موجودی که دارای صورت و حد و مرز است توصیف می کنند، فدایت شوم، اگر صلاح می دانی، مذهب و توحید صحیح را برای من بنویس. وی می گوید: امام (ع) برای من نوشت: «مشمول رحمت خدا قرار گیری از توحید و آن چه افرادی قبل از توبدان روی آور شده اند سؤال کرده ای، خدا برتر از آن است، که او را توصیف کرده اند “هیچ چیزی مانند او نیست، و او شنوای بیناست” [الشوری، ۴۲/۱۱]. “خدا منزه است از آن چه او را وصف می کنند” [المومنون، ۲۳/۹۱]. و به خلق او را تشبیه می گردانند و به ذات حق افترا وارد می نمایند. خدا تو را مورد رحمت خویش قرار دهد، این را بدان، عقیده و مذهب صحیح در توحید، همان است، که درقرآن آن را بیان فرموده و صفات خدا را معرفی کرده است، آن چه را درباره خدا غیر این است، نفی کن و ذات حق از هر گونه تشبیه و تبدیل پیراسته بدان، خداوند ثابت و پای برجاست، از آن چه او را توصیف می کنند برتر و بالاتر است. از آن چه قرآن دربار خدا بیان فرموده، تخطی و تجاوز نکنید، که گمراه و حیران می شوید.»[۷]

۲. پرهیز از یاوه گویی

با توجه به فرقه های کلامی مختلف در آن روزگار و آثار زیان بار اعتقادی و اخلاقی که بر این گونه مطالب مترتب می گردید، و افراد به آلودگی های حقوقی و اجتماعی نیز مبتلا می گردیدند، حضرت امام صادق (ع) نامه ای به گروهی از اصحاب خویش نوشته و در آغاز آن فرموده: «إتقوا اللّه و کفوا ألسنتکم الّا من خیر؛ پیوسته خدا را درنظر داشته و زبان خویش را سخت مهار کنید و جز به خیر و صلاح نگشایید، دربار آن چه خیر و صلاح شما در آن نیست و پاداشی نیز به دست نمی آید سکوت کنید، زیاد تهلیل و تقدیس پروردگار عالم را داشته، تسبیح و ثنای الهی به جای آوردید، تضرع و زاری به درگاه خدا داشته، بدانچه خدا خیر و صلاح می داند روی آورید، چه این که هیچ کس توانایی شناخت “قدر خدا” را ندارد و نمی تواند به “کنه ذات” او پی ببرد.

بنابراین زبان های خود را از آن چه خدا منع فرموده باز دارید، و از یاوه گویی و “بستن برخی سخنان ناروا و باطل به ذات مقدس خدا”[۸] که اگر گویندگان و عقیده مندان بدان ها توبه نکنند و با همین وضع به کام مرگ روند، برای همیشه در آتش دوزخ باقی خواهند ماند، سخت پرهیز داشته باشید.»[۹]

۳. تکالیف پیروزی آفرین

وقتی، عبدالله بن حسن بن علی بن ابی طالب (ع) را، به دستور منصور دوانیقی، با گروهی از اعضای خانواده و بستگان وی دستگیر کرده و با وضع دلخراشی از مدینه برای تبعید و زندان بیرون می بردند.[۱۰] حضرت امام صادق (ع) فقط می توانست به منظور آگاهی و تسلّای وی نامه ای را با استناد به آیات متعددی از قرآن کریم، بدین شرح بنویسید:

بسم الله الرحمن الرحیم

به خلف صالح و ذری پاک، از فرزندان برادرش و پسر عمویش.

اما بعد؛ اگر تو و افرادی از خانواده ات، که با تو حمل می شوند و گرفتار شده اید و بیرون رانده می شوید؛ من هم با غم و اندوه و خشم وسوز دل دست به گریبانم و این آه و ناله و تنگنا و مصیبتی که بر تو وارد شده، مرا نیز بی بهره نگذاشته است، اما من مراجعه کردم بدانچه خداوند متعال متقین را بدان دستور داده تا صبر و شکیبایی را پیشه سازند، آن جا، که به پیامبر خویش فرموده: “در برابردستور پروردگارت شکیبایی پیشه کن، که تو در حمایت ما هستی” [الطور، ۵۲/۴۸]. و آن جا، که فرموده: “در برابر دستور پروردگار خویش شکیبا باش، و مانند همدم ماهی یونس مباش” [القلم، ۶۸/۴۸]. و آن گاه، که خدا به پیامبرش به خاطر “مثله” شدن عمویش حمزه فرموده: “اگر عقوبت کردید، همان گونه که مورد عقوبت قرار گرفته اید متجاوز را به عقوبت رسانید، اگر صبور باشید، البته این کار برای شکیبایان بهتر است” [النحل، ۱۶/۱۲۶]. که پیامبر (ص) صبر کرد و عقوبت ننمود.

و آنجا که فرموده: “کسان خود را به انجام نماز فرمان بده و خود نیز بر آن شکیبا باش، ما از تو جویای روزی نیستیم، ما به تو روزی می دهیم، و فرجام نیک برای پرهیزگاری است” [طه، ۲۰/۱۳۲].

و نیز آن جا که خداوند فرموده: “کسانی که چون مصیبتی بر آنان رسد، می گویند: ما، از آن خدا هستیم و به سوی او باز می گردیم، بر آنان دوردها و رحمتی از پروردگارشان باد و راه یافتگان هم ایشانند” [البقره، ۲/۱۵۶و۱۵۷].

و آن جا که فرموده: “شکیبا یان، پاداش خود را بی حساب و به تمام دریافت خواهند کرد.” [الزمر، ۳۹/۱۰].

و آن جا که، لقمان به پسر خود می گوید: “بر آسیبی، که بر تو وارد می شود شکیباباش، این حاکی از عزم و اراده تو در امور است” [لقمان، ۳۱/۱۷].

و آن جا که از حضرت موسی (ع) سخن می گویند و می فرماید: “موسی به قوم خویش گفت: از خدا یاری جویید و پایداری ورزید، که زمین از آن خدا است آن را به هرکس از بندگانش بخواهد می دهد، و فرجام نیک برای پرهیزگاران است” [الاعراف، ۷/۱۲۸].

و آنجا، که فرموده: »مکر آن گروه که، ایمان آورند و کارهای شایسته کردند، و هم دیگر را به حق سفارش و به شکیبایی توصیه کرده اند «[العصر، ۱۰۳/۳].

و آن جا، که فرموده: “علاوه بر این از زمره کسانی باشد که ایمان آورد و یک دیگر را به شکیبایی و مهربانی سفارش کرده اند” [البلد، ۹۰/۱۷]. و آنجا، که فرموده: “قطعاً شما را به چیزی از قبیل ترس و گرسنگی و کاهش در اموال و جان ها و محصولات آزمایش می کنیم، و مژده ده شکیبایان را” [البقره، ۲/۱۵۵].

و آنجا که، فرموده: “چه بسیار پیامبرانی را، که همراه او توده های انبوه، کار زار کردند و در برابر آن چه در راه خدا به آنان رسید، سستی نورزیدند و ناتوان نشدند و تسلیم دشمن نگردیدند، و خداوند شکیبایان را دوست می دارد” [آل عمران، ۳/۱۴۶].

و آن جا، که فرموده: “مردان و زنان شکیبا پاداشی بزرگ دارند” [الاحزاب، ۳۵/۳۳].

و آن جا، که فرموده: “شکیبا باش، تا خدا میان تو و آنان داوری کند و او بهترین داوران است” [یونس، ۱۰/۱۰۹].

آری، مانند این آیات، که در قرآن کریم، سفارش به صبر و شکیبایی می کند، زیاد است.

ای عمو! و ای پسر عمو! این را بدان، که خدای متعال، برای ولی خود هرگز ضرر دنیا را نمی پسندد و هیچ چیز نزد خدا محبوب تر از این نیست، که بنده به هنگام بلا و گرفتاری تلاش و شکیبایی نماید، و نیز خدای متعال نمی پسندد. که ساعتی نعمت دنیا در اختیار دشمن او باشد، اگر چنین نبود، دشمنان خدا، اولیای خدا را به قتل نمی رساندند و ترس بر آنان وارد نمی کردند، و دشمنان به حسب ظاهر، در امنیت و رفاه به سر نمی بردند!

آری، اگر چنین نبود، زکریا و یحیی بن زکریا از روی ظلم و عدوان و به خاطر زن آلوده ای از آلودگان کشته نمی شدند، اگر چنین نبود، جد تو علی بن ابی طالب (ع) به خاطر اقام امر خدای متعال، از روی ظلم و ستم کشته نمی شد و عمویت حسین بن فاطمه (س) از روی ظلم و تجاوز گری، آواره و شهید نمی گردید.

باری، اگرچنین نبود، خدای متعال نمی فرمود: “اگر نه این بود، که هم مردم در افکار خدا امتی واحد گردند، قطعاً برای خانه های آنان، که به خدای رحمان کفرورزیدند، سقف ها و نردبان هایی از نقره، که برآن ها بالا روند، قرارمی دادیم” [الزخرف، ۴۳ /۳۳].

اگر چنین نبود خداوند در کتاب خویش نمی فرمود: “آیامی