بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تحلیل جامعه شناختی انقلاب اسلامی ایران :

مقدمه

انقلاب اسلامی را می توان از زاوی جامعه شناسی به صورت فرایندی مستمر و پایدار تحلیل کرد. آن چه در این میان اهمیت دارد، دیدگاه ها و نگرش های متفاوتی است که می توان به این پدید سیاسی-اجتماعی داشت. درتحلیل های جامعه شناختی، انقلابات را یا به صورت تکاملی و مراحل تحولی بررسی کرده اند که ریشه در اندیش تکامل تاریخی «مارکسیسم-لنینیسم» دارد. و یا با نگرش «کاپیتالیستی» و از منظر سود و زیان بدان پرداخته اند.

ما در این تحلیل با نگاهی فرایندی به انقلاب اسلامی نگریسته ایم. مقصود ما از نگاه فرایندی آن است که این انقلاب سیری داشته که لزوما رو به جلو نبوده است. گاه پیشروی های سریع و یا کندی داشته و گاه متوقف شده و گاهی نیز حتی دارای عقب گرد بوده است. اما درمجموع همیشه به نقط مطلوب و آرمانی خود نظر داشته و برحسب توان و شرایط توانسته است. در مسیر آن حرکت و خود را به نقط مطلوب نزدیک کند. این نقط مطلوب، آرمان بزرگی است که در گام های نخستین غیرقابل دست یافتن تصور می شود. اما در نهایت این جامع آرمانی شکل خواهد گرفت و به وعده هایی که داده شده است، عمل خواهد شد.

نقط مرکزی این دایر مطلوب، رهبری امام خمینی(ره) و پس از ایشان، حضرت آیت الله خامنه ای بوده است. وجه امتیاز این انقلاب، رهبری الهی است که در وجود ایشان تجلی پیدا کرده بود. هم کسانی که دل داد خداوند بودند، بدون تردید در این دایره می چرخیدند و اطاعت مطلق می کردند. البته اطاعت آن ها اطاعتی کور نبود. همه با عمق جان درک کرده بودند که رهبری این انقلاب، الهی است و آنچه ایشان در کلام و عمل به ارمغان می آورند، سنتی الهی است. انقلابات امروز که تحت عنوان بیداری اسلامی در جهان شکل گرفته اند، قطعا به مطلوب نزدیک خواهند شد و آرامش، پیشرفت و آبادانی را به ارمغان خواهند آورد.

۱- پایش و آمایش

اندیشمندان و توده های مردم یکجا درک کرده بودند که ظرفیت های بزرگی وجود دارند که یا شناخته شده نیستند یا نادیده گرفته می شوند و نابود می گردند. به درستی نیز دریافته بودند که این سرمایه های بزرگ در تجمیع با یکدیگر هویت می یابند. پس لازم بود که ابتدا این ظرفیت ها رصد شوند و سازمان یابند. بزرگ ترین سرمایه، سرمای انسانی و فرهنگی است که در صورت تجلی، به سرمایه ای اجتماعی تبدیل می شود. متفکران جامعه این نکته را به خوبی درک کرده بودند و از همین جا بود که تشکل های آشکار و زیرزمینی شکل گرفت و از دل این تشکل ها، انقلاب سامان دهی شد. لذا شکل گیری انقلاب اسلامی نخست به صورت خودجوش و مردمی بوده است وسپس به منظور سامان دهی آن، تشکل های خودجوش مردمی و بعدها تشکل های رسمی آن را پایش کردند.

۲- رویش

در جریان انقلاب در سال های اغازین ده پنجاه (۴۲ تا ۵۰) بسیار کسان بودند که نسبت به جریانات انقلاب حساسیت نشان می دادند، اما عملا وارد صحنه نمی شدند. این امر می توانست دلایل متعددی داشته باشد؛ از جمله ابهام آیند انقلاب، روشن نبودن برنامه های انقلابیون و رهبران آن، ترس افراد از آینده، نبود روحی پویا در برخی از افراد و…. اما به مرور و به دنبال آن در نسل بعدی انقلابیون، حقایق روشن تر شد و افرادی به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم به جرگ انقلابیون پیوستند و اتفاقا هم اینان نیز توانستند منشأ خدمات بسیاری شوند و انقلاب و مسیر آن را هموارتر سازند. از این رو، نسلی شکل گرفت که نسبت به نسل گذشته آگاه تر، روشن تر، دقیق تر و حساس تر بود و عشق و علاق آن ها با امور عقلانی نیز پیوند بیشتری داشت. از سوی دیگر، میراث گذشتگان بدان ها به درستی انتقال یافته بود و آن ها این حقیقت را درک کرده بودند که هم چون گذشتگان باید جدیت و تلاش داشته باشند، بنابراین جوانان این نسل با انگیزه های قوی تر و ایمان بیشتر به جهادی بزرگ تر روی آوردند. این ها در واقع ضامن تداوم انقلاب اسلامی هستند.

۳- ریزش

در همان ابتدای انقلاب، عده ای بودند که با سوء استفاده از فرصت های پیش آمده، خود را وارد جرگ انقلابیون کردند. برخی از آنان نیز تلاش های بسیاری داشتند و موفقیت هایی به نفع انقلاب به دست آوردند، اما به مرور زمان نارضایتی های آن ها شکل گرفت و کم کم تبدیل به منتقد جریان انقلاب شدند. اما از آن ج