بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تفسیر عرفانی و مراحل سیر و سلوک :

مکتب عرفان بر شش عنصر اساسی استوار است که پایه های اصلی عرفان را تشکیل می دهند:

۱. وحدت وجود ۲. کشف و شهود ۳. فنای در حقیقت و فنای فی الله ۴. سیر و سلوک ۵. عشق به جمال مطلق ۶. راز و رمز.[۱]

در برخی از احادیث از امام سجّاد و امام صادق(ما) نقل شده است:

«کتاب خداوند ـ عزّ و جلّ ـ بر چهار پایه استوار است: عبارت، اشارت، لطایف و حقایق. عبارت های قرآن، برای عموم مردم است و اشارات آن، برای افراد خاص، لطایف قرآن برای دوستان و اولیاست وحقایق آن برای پیامبران.»[۲]

علامه طباطبایی در مقدمه المیزان می نویسد: «… در احادیث از پیامبر(ص) و ائمه: وارد شده که قرآن، ظاهری دارد و باطنی و باطن آن باطنی دارد تا هفت یا هفتاد بطن. اما اهل بیت: همراه با ظاهر، به باطن نیز توجّه می کردند و به تأویل و تنزیل ـ هر دو ـ توجّه داشتند.»

این مطلب در انتقاد به روش تفسیر اشاری است که اهل آن، به سبب مشغول بودن به سیر باطنی در خلقت و توجه بیشتر به آیات انفسی و توجّه کمتر به عالم ظاهر و آیات آفاقی، تنها به تأویل قرآن پرداخته و تنزیل (ظاهر قرآن) را کنار گذاشتند.[۳]

اهل عرفان می گویند: قرآن ـ که دارای ظَهر و بطن است ـ مفاهیم بلند و گسترده ای دارد که از اسرار پنهانی آن محسوب می شود و فهم آن، تنها مخصوص خواص است که با اسرار شریعت سر و کار دارند. اهل عرفان ـ عموماً ـ از همین زاویه به قرآن نگریسته و خواسته اند با تأویل ظاهر قرآن، به باطن آن پی ببرند ولی میزان موفّقیت آنان به مراتب استعداد و مقدار قابلیت ایشان ـ برای دریافت فیض ـ بستگی دارد. برخی نسبتاً و برخی کاملاً موفّق اند؛ برخی نیز کاملاً ناموفّق و گمراه اند.

از ویژگی های فراگیر تفسیر عرفانی، جهت گیری مشخص آن به سوی تزکیه و تهذیب نفس، مراحل سیر و سلوک و آراسته شدن به مکارم اخلاقی است. مفسّران در این روش، به د