فایل پاورپوینت کامل تند خویی و بدخویی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تند خویی و بدخویی :

واژه بداخلاقی در لغت به معنای «تندخویی و بدخویی»[۱]می باشد و در اصطلاح اخلاق جمع خُلُق عبارت است از «یک سلسله ملکات نفسانی که در وجود انسان شکل گرفته و با توجه به آن صفات، اعمال و کارها بدون نیاز به فکر و تأمل از انسان صادر می شود».[۲]«براساس این تعریف، اخلاق عبارت از صفات انسانی است و اخلاق نیکو به ملکاتی گفته می شود که منشأ صدور اعمالی گردد که از نظر شرع و عقل شایسته و پسندیده باشد و اخلاق سوء نیز عبارت از یک سلسله ملکاتی است که اعمال زشت و افعال ناپسند از آنها سرچشمه بگیرد».[۳] حیات انسانی و رسیدن به کمال انسانیت در گرو نر م خویی و خوش اخلاقی است لکن بد اخلاقی و تندخویی محیط زندگی را مسموم می کند و سرانجام نامطلوب دنیوی و اخروی را به همراه خواهد داشت. کسی که خواهان دستیابی به کمال انسانی و شرافت و بزرگواری است، کسی که در جستجوی راحتی روح، آرامش خاطر و عزت و سربلندی است، باید درصدد اصلاح خویش برآمده، تندخویی و بداخلاقی را که بدترین قرین انسان و زشت ترین خصلت نفسانی است از خود دور نماید.

بداخلاقی؛ سمّ مهلک

بداخلاقی زهر کشنده و از پلیدیهای رسواکننده و از رذیلتهای آشکار است و انسان را از جوار رحمت پروردگار دور می سازد و صاحب اخلاق بد خودش را در زمره پیروان شیطان قرار می دهد. اخلاق بد از درهایی است که از دل به سوی آتش افروخته حق گشوده شده، آتشی که بر دلها چیره می شود. چنان که اخلاق خوب درهایی است که از دل، به نعمتهای بهشت و جوار رحمت پروردگار گشوده شده است. اخلاق پلید بیماری دلها و نفوس است و زندگی جاوید را نابود می سازد و با بیماری جسم که زندگی مادی را نابود می سازد قابل مقایسه نیست. در صورتی که پزشکان، سخت به حفظ قوانین درمان بدنها توجه دارند با آنکه در آن بیماری، از دست دادن زندگی دنیای فانی است، پس توجه به حفظ قوانین درمان بیماری دل که زندگی جاوید را ازبین می برد سزاوارتر است. از این رو انسان نیازمند است که در شناخت علتها و عوامل آن جستجو کند، آنگاه به درمان و اصلاح آنها بپردازد و مقصود خدای متعال در آیه شریفه «قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَکّیها… هرکس نفس خود را تزکیه کرده رستگار شده»[۴] همین درمان است»[۵]

ریشه های بداخلاقی

۱ـ بیماری های جسمانی: تندخویی از جمله خصلت هایی است که نوعاً ریشه در بیماری های جسمانی داشته و در بسیاری از موارد از ضعف بنیه، خستگی مفرط، کار زیاد و مشغولیت بیش از حد توان سرچشمه می گیرد. زیرا سبب بداخلاقی از غدد داخلی، ورم مغز و برخی دیگر از بیماری های جسمی سرچشمه گرفته که باید در صدد معالجه آن برآید.

۲ـ فشارهای روحی و عقده های روانی: برخی از کسانی که تندخو هستند معمولاً در محیط هایی قرارداشتند که با محیط زندگی خویش سازگاری نداشتند و به خاطر رفتار ناهمگون محیط با چنین افرادی باعث ایجاد عقده های روحی و روانی در چنین افرادی می شوند و این افراد به خاطر خلأ روحی وکمبود محبت دچار بداخلاقی می شوند.

۳ـ تربیت ناصحیح: برخی دیگر از مصادیق تندخویی در کسانی بروز می کند که افراد تأثیرگذار جامعه مانند پدران و مادران و آموزگاران به گونه ای ناصحیح وی را تربیت کرده اند و باعث ایجاد اختلال روانی و در نتیجه تندخویی در فرد می شوند.[۶]

آثار بداخلاقی

۱ـ از بین رفتن اعمال: بداخلاقی باعث از بین رفتن اعمال دیگر انسان می شود؛ زیرا انسان را از حالت تعادل خارج می کند و هر کار خوبی هم داشته باشد عاقبت با بداخلاقی از ارزش آن کاسته شده و بداخلاقی بر کارهایش سایه می افکند و نمی گذارد شیرینی آن کارها را درک کند. امام صادق(ع) می فرمایند: «بدخویی کردار را تباه می سازد همچنان که سرکه عسل را از بین می برد»[۷]

۲ـ توانایی نداشتن بر توبه حقیقی: رسول اکرم(ص) در وصیتش به حضرت علی(ع) می فرمایند: «ای علی؛ برای هر گناهی می شود توبه کرد مگر بداخلاقی. همانا صاحب اخلاق بد هر زمان که از گناهی خارج شود در گناه دیگر داخل می شود»[۸]ممکن است منظور از این سخن این باشد که فرد بداخلاق هنگامی که از گناهی توبه می کند در حالی که بداخلاقی را از وجود خویش ریشه کن نساخته، عقده آن را در جای دیگر و به صورت شدیدتر باز می کند و به همین خاطر هرگز موفق به توبه کامل نمی شود تا اینکه این رذیله اخلاقی را از درون خویش پاک سازد.

۳ـ فشار قبر: کسی که بداخلاقی می کند و آن را تا زمان مرگ معالجه نکند دچار عذاب قبر می شود. برای مثال زمانی که سعد بن عباد از دنیا رفت، حضرت از عقب جنازه او بی کفش و رداء تشییع می کرد و حضرت خودش داخل قبر او رفت و به دست مبارک خود اورا در لحد گذاشت. در این هنگام مادر سعد صدا زد که ای سعد بهشت گوارای تو باد. حضرت فرمود: ای مادر سعد ساکت باش بدرستی که سعد در قبر به فشار قبر دچار گشته است گفتند یا رسول الله، تو بر او نماز خواندی و به دست مبارک خود، او را دفن کردی و بعد از آن فرمودی که دچار فشار قبر شده؟ فرموند: بله زیرا که او با اهل خود بداخلاق بود» در نتیجه، اخلاق مرد و چگونگی برخورد او با خانواده در منزل به قدری مهم است که جزای بداخلاقی آن حتی با نزول فرشتگان و توجه خاص پیامبر(ص) قابل جبران نیست.

۴ـ محروم شدن از بهشت: انسان به سبب بداخلاقی، زیانهای بزرگی متحمل می شود و از نعمتهای بسیاری محروم می شود و عاقبت انسان را به عذاب اخروی می افکند. روزی به رسول اکرم(ص) عرض کردند: «فلان زن روزها روزه می گیرد و شبها را به عبادت مشغول است ولی بداخلاق است و از کج خلقی به همسایگان خود آزار می رسند. آن حضرت فرمودند: «هیچ خیری در او نیست و او از اهل جهنّم است»[۹]و نیز آن حضرت فرمودند بدخلقی بنده را تا قعر جهنم می کشاند.

۵ـ از بین رفتن خیر دنیا و آخرت: بداخلاقی اولاً باعث از دست دادن خیر دنیوی می شود و اجازه نمی هد صاحبش در دنیا آرامشی را احساس کند و چنین شخصی لذت دنیا را از دست می دهد و ثانیاً فرد بداخلاق خیر اخروی یعنی بهشت برین و رضایت پروردگار را از دست می دهد و مصداق بارز آیه «خَسِرَ الدّنیا و الآخره ذلِک