فایل پاورپوینت کامل حکمت و معنویت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل حکمت و معنویت :

قرآن کریمن می فرماید: «و من یؤت الحکمه فقد اوتی خیراً کثیراً». حکمت در کنار علم و معرفت و خبرویت، شاید معانی نزدیک به هم داشته باشند ولی هر کدام از آنها می تواند معنای خاص خود را داشته باشد. علم، مطلق آگاهی است که ما در زبان فارسی از آن به دانستن به صورت مصدر و دانایی به صورت اسم مصدر تعبیر می کنیم. هر طور و به هر صورتی باشد مانند اجمالی، تفصیلی، دقیق، مبهم، کلی، جزئی، محسوس، معقول و. . . ما می توانیم تحت عنوان معرفت از آن یاد کنیم. اما معرفت، اینگونه نیست. معرفت که از آن به شناخت به صورت اسم مصدر و شناختن به صورت مصدر تعبیر می شود، مطلق آگاهی نیست. بلکه آگاهی دقیق، مفصل و جزئیِ جزئی، اگر بود و خالی از هر گونه ابهام و اجمال و دقیق بود، آنگاه از واژه معرفت استفاده می کنند. عالم بالله یک معنا دارد و عارف بالله یک معنای دیگری دارد. در همه اینها بحث از آگاهی به صورت دقیق، مبهم، کلی، جزئی، مفصل، مجمل و. . . است اما حکمت، صرف آگاهی نیست. حکمت، آگاهی از حقایق اشیاء و عمل کردن به اقتضای آن آگاهی است. جناب آخوند ملاصدرا در اواخر جلد سوم اسفار که بحث عقل، عاقل و معقول را به میان آورده است، فرق بین اینها را بیان نموده است که عمده فرق حکمت با بقیه این واژه ها این است که در حکمت صرف آگاهی مورد توجه نیست و در قدم نخست شخص باید به حقایق آشنا باشد و آگاهی داشته باشد و بعد به اقتضای این آگاهی ملتزم باشد. به چنین شخصی حکیم گفته می شود. کسی که نمی داند و یا کسی که به اقتضای علم و معرفت خود پایبند نیست و فقط مجموعه ای از اطلاعات را جمع کرده و به قول حضرت امام(ره) ابلیس مجلس آرا شده است، لایق عنوان حکیم نیست.

تنقیه قلب انسان حکیم

خدا جناب آقای شبخ ذبیح الله قوچانی را که از متخلقین و بزرگان مشهد بود، رحمت کند. گهگاهی توفیق پیدا می کردیم و به محضر ایشان می رفتیم و از نفس گرم ایشان بهره می بردیم. خداوند همه این بزرگان را رحمت کند و در جوار رحمت خودش مهمان بدارد و از خیر و برکاتی که برای آنها نازل کرده است ما را هم بهرمند کند. یادم هست جناب آقای شبخ ذبیح الله قوچانی می فرمود که آقا با ده برهان اثبات می کند که خدا هست؛ برهان نظم، برهان حدوث، برهان حدوث، برهان صدیقین و. . . ولی یک ذره از این خدایی که اثبات کرده است پروا نمی کند و برای او رضای خدا مطرح نیست. ایشان می فرمود چنین فردی حکیم نیست و خدایی را اثبات کرده است که برای او حساب باز نمی کند. او می گوید خدا در همه جا هست اما اصلاً حضور او را محترم نمی-شمارد. اگر شخص دقیقاً به این حقایق اطلاع پیدا کرد و ملتزم بود، او را می شود حکیم نامید و معنای حکمت این است. یادم هست که یک جلسه ای خدمت ایشان بودیم. ایشان برای پذیرایی هندوانه آورده بود. خیلی معمولی و خاکی خاکی، چنگال، قاشق و سینی آورد و دیگر پیش دستی و کاردهای کذایی نیاورده بود. در جلوی ما، قاچ کرد و بعد گفت بفرمایید. ما با قاشق می کندیم و می خوردیم. بعد فرمود: «نق أو بق» فهمیدیم که منظور ایشان این است که یا خوب تمام کنید و بخورید که چیزی باقی نماند و یا اگر چیزی بخواهید باقی بگذارید، طوری بخورید که دیگری هم بتواند استفاده کند. بعد سؤال فرمود: نق، چه صیغه ای است؟ عرض کردم: امر است. از ریشه نقی، ینقی، تنقیه. فرمود: می دانید تنقیه چیست؟ عرض کردم: یک آلتی در طب قدیم بود که برای کسانی که مبتلای به یبوست بودند، توصیه به استفاده می کردند تا شکمشان روان شده و یبوست برطرف شود. فرمود: «بله! ولی یک مصداقش، این است و تنقیه به معنای لایروبی هم هست. » می دانید که چاه نیازمند لایروبی است تا جاهایی که سو دارد و گرفته است را لایروبی کنند. معمولاً چاه ها از جاهای مختلف چهار سو یا پنج سو، کمتر یا بیشتر دارند که آب را می کشد و در وسط جمع می کند تا بکشند و از آن استفاده کنند. گاهی اوقات این سو ها می گیرد که فرد منَقی را می آورند تا آن را درست کند که حالا به اشتباه مقنی می گویند. منقی را می آورند تا چاه را تنقیه و لایروبی کند تا دومرتبه به آب بیاید. ایشان بعد فرمودند: «قلب انسان حکیم تنقیه شده و لایروبی شده است. یعنی مهذب است و دقت می کند و حساس است». این علم باید لایروبی شود و بعد با حقایق عالم آشنا می شود و طبق همین آشنایی، عمل می کند. این معنای حکیم و حکمت است.

حجاب اصطلاحات و اهمیت نورانی شدن دل

به بحث معنویت می رسیم. معنا گاهی اوقات در برابر لفظ است، گاهی اوقات در برابر صورت است و گاهی اوقات در برابر چیزی که مقصود نیست. هر کدام از اینها را در نظر بگیریم می توانیم بگوییم معنا یعنی اصل و باطن. یعنی آن که بالذات مورد توجه است و بقیه، هرچه هست به خاطر آن است و طفیلی آن است. معنوی هم یعنی منسوب به معنا و معنویت مصدر جعلی از معنوی است. ارتباط بین معنویت و حکمت، اینطور قابل بیان است که شخص با توجه به حکمت و با توجه به آشنایی به حقایق و التزام به این آشنایی، تمام حدود و مرزهای ظاهری را پشت سر گذاشته و فتح کرده و جلو رفته است و به اصل هدف و به آن باطن دست یافته است. اصلاً نمی شود حکمت را از معنویت، منفصل فرض کرد که بعد بخواهیم اینها را به هم پیوند بزنیم. شما بحمدالله در مسیر علم و معرفت و حکمت و فلسفه هستید. باید خودمان را در این راستا قرار بدهیم که با این فن و تخصص و اصطلاحات و با این نشست و برخاست ها مرزهای بین خودمان و اصل و قبله و باطن را برطرف کنیم و قدم به قدم و ورق به ورق که پیش می رویم به آن اصل و قبله نزدیک و نزدیک تر بشویم. یادم هست یک روز سر درس اشارات، حضرت استاد حسن زاده آملی عبارت کتاب را خواندند و کتاب را بستند. به جمع حاضر رو کردند و فرمودند: « آقایان و سروران من! فکر کنید امروز ما اصلاً صفحه آخر اشارات را خواندیم و تمام شد. بعد چی؟ هدف همین بود که ما ورق بزنیم، کتاب بخوانیم و عبارت معنا کنیم؟ فرض کنید که همین الآن این معنا حاصل شد. بعد چی؟ این همه بیا، برو، بنشین، بخوان، بنویس، مرجع ضمیر پیدا کردن، بیداری کشیدن و. . . برای همین چند اصطلاح و ورق زدن بود؟ اینکه چیزی نبود و مهم نبود. » بعضی از این کارگاه های فنی را بروید سر بزنید. هزار و یک اصطلاح بلد هستند که ما اصلاً آشنا ن