فایل پاورپوینت کامل خود دانا بینی، بیماری روانی رایج

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل خود دانا بینی، بیماری روانی رایج :

سزاوار است به مهم ترین بیماری در مباحث اعتقادی، یعنی بیماری خود دانابینی بپردازیم. یکی از بیماری های روانی که تشخیص پیامدهایش بسیار دشوار است و بسیاری بِدان مبتلایند، بیماری «خود دانا بینی» یا بیماری «علم خیالی» است. این بیماری که به آن «جهل مرکب»، نیز گفته می شود، اگر مزمن شود، مداوایش محال است. برای توضیح این پدیده، می گوییم که انسان با حقایق هستی با چهار حالت، رو به رو می شود:

۱.این که حقیقتِ چیزی را بداند و بداند که می داند. وی در این صورت، حقیقتاً «عالِم» است.

۲.این که حقیقتِ چیزی را بداند؛ ولی خود نداند که می داند. وی در این صورت، گرفتار غفلت و نسیان است و «غافل» نامیده می شود.

۳.این که حقیقتِ چیزی را نداند؛ ولی بداند که نمی داند (یعنی به نادانی خود، عالِم است). وی در این حالت، «جاهل (نادان)» است.

۴.این که حقیقتِ چیزی را نداند و نداند که نمی داند (یعنی به نادانی خود، جاهل است)؛ بلکه تصوّر می کند که می داند. وی در این صورت، «جاهل مرکب» نامیده شود.[۱] برای روشن شدن تفاوت میان جهل بسیط و جهل مرکب می گوییم: جهل بسیط، آن نادانی ای است که با نادانی دیگر ترکیب نشده است (مانند این که انسان فلان راه، یا فلان شخص و یا فلان مسئله علمی را نمی داند)؛ ولی جهل مرکب یا جهل فراگیر، عبارت است از دو نادانی که با هم ترکیب شده اند: جهل اوّل، نادانی انسان به یک چیز است- که همان جهل بسیط است- و جهل دوم، این است که انسان، نادانی اش را «علم» تصوّر کند و این خود، جهلی دیگر است که با جهل نخست، ترکیب می شود و از ترکیب آنها، جهل مرکبْ حاصل می گردد.[۲]

با افسوس فراوان باید اعتراف کرد که بسیاری از مردم به این بیماری روانی مبتلایند؛ چراکه پیامدهایش در عرصه های بسیاری (چون: امور عقیدتی و نظری) ظاهر است، بویژه در سه موردی که امام صادق علیه السلام معین فرموده است:

اعتقادات دینی، سیاست، و امور اداری. از ایشان روایت شده است که فرمود: ثَلاثُ خِلالٍ یقولُ کلُّ إِنسانٍ إنَّهُ عَلی صَوابٍ مِنها: دینُهُ الَّذی یعتَقِدُهُ، و هَواهُ الَّذی یستَعلی عَلَیهِ، و تَدبیرُهُ فی امورِهِ.[۳] سه عرصه است که هر انسانی می گوید من در آن بر حقّم: دینی که بِدان اعتقاد می ورزد، خواسته هایی که بر او مستولی است، و مدیریت او در کارها.

در این سه عرصه همه گمان می کنند که آنچه می گویند، با واقع مطابق است و هیچ کس احتمال نمی دهد که ادّعایش خطا باشد.

احتمال اشتباه در باورهای دینی

هر که از دین یا مذهبی پیروی می کند، عادتاً در اعتقادات دینی خود، تردید راه نمی دهد. هیچ کس احتمال نمی دهد که عقایدش نادرست باشد و اگر از درستی یا نادرستی عقاید کسی بپرسی، به صورت قطع پاسخ می دهد که تنها، عقاید او صحیح است و با واقع مطابقت دارد. نیز قطع دارد که هر کسی خلاف آن را بر زبان براند، یا بر خلاف آن معتقد شود، عقایدش نادرست و غیر واقعی است و سخنش از علم، به دور است.

از همین روست که یک کمونیست به همه می گوید: همه شما بر خطایید و تنها، مکتب و عقیده من، علمی است. و از آن جا که در عقایدش احتمال خطا نمی دهد، به خود اجازه تحقیق نیز نمی دهد.

به همین جهت هم هست که امام صادق علیه السلام در حدیث پیش گفته، این گونه جزم گرایی را بیماری رایج اعتقادی معرفی می نماید. بنا بر این، تا وقتی انسان به این بیماری مبتل