---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل درسی از دعای روز هشتم: اطعام و پذیرایی :

«اللَّهُمَّ ارْزُقنِی فِیهِ رَحْمَهَ الْأیتَامِ وَإطعَامَ الطَّعَامِ وَإفشَاءَ السلامِ وَصحبَهَ الْکِرَامِ بِطُولِکَ یَا مَلْجَأَ الَآمِلینَ؛ خدایا! در این روز مهربانی به یتیمان و خوراندن طعام و آشکار کردن سلام و همنشینی خوبان را با منت خود به من ده! ای پناه آرزومندان!»

از رفتارهای پسندیده، اطعام، به ویژه در ماه مبارک رمضان است. این سنت نیکو همواره سبب نزدیکی دلها شده و این تأثیر در ماه مبارک رمضان مضاعف می شود. چه نیکوست که فرد درِ خانه خود را به روی میهمانان بگشاید و از ایشان پذیرایی کند.

میهمان دوستی و میهمان نوازی از ویژگیهای سخاوتمندان است.

محبوب ترین غذا و سفره در نظر پیامبر صلی الله علیه و آله غذایی بود که شرکت کنندگان بیش تری بر سر طعام باشند.[۱] در سفره های جمعی، رسول خدا صلی الله علیه و آله، زودتر از همه دست به غذا می برد و دیرتر از همه دست از غذا می کشید تا دیگران بدون حجب و حیا و خجالت کشیدن، غذا بخورند. می فرمود، تا هر کس از جلوی خودش غذا بخورد. آن حضرت غذا خوردن به تنهایی را دوست نداشت و تنها غذا نمی خورد.[۲] هرگاه با جمعی به میهمانی می رفت، اگر کسی که دعوت نبود، با او و یارانش همراه می شد، نزدیک خانه میزبان که می رسیدند، می فرمود: تو را دعوت نکرده اند، همین جا باش برای تو هم از میزبان، اجازه بگیریم.[۳] هر گاه میهمان به خانه ایشان می آمد، با آنان غذا می خورد و از سفره دست نمی کشید تا آنکه میهمان از طعام دست بکشد.[۴] سلمان فارسی می گوید: «بر رسول خدا صلی الله علیه و آله وارد شدم و دیدم آن بزرگوار به پشتی تکیه داده است. آن پشتی را برای من گذاشت و فرمود: ای سلمان! هر مسلمانی که برادر مسلمانش بر او وارد شود و جهت احترام و بزرگداشت برای او پشتی بگذارد، خداوند او را می آمرزد.»[۵] «معاذ بن جبل» می گوید: «روزی میهمانی بر من وارد شد و من چیزی در خانه نداشتم، مگر مقداری نان خشک و آب گوشت که با خجالت آنها را نزد او گذاشتم. بعدها از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسیدم: آیا این کار اجری هم داشته است؟ حضرت فرمود: اگر تمام فرشتگان آسمانها جمع شوند، قادر نخواهند بود که ثواب این اطعام و اکرام را ذکر کنند.»[۶]

اما در اطعام، برخی نکات باید رعایت شود؛ از جمله رعایت حدود و اندازه در پذیرایی و دوری از اسراف. فردی حضرت علی علیه السلام را به مهمانی دعوت کرد، حضرت به او فرمود: با سه شرط دعوت تو را می پذیرم: اول اینکه چیزی از بیرون خانه خریداری نکنی و آنچه در خانه بود، بیاوری؛ دوم آنکه هر غذایی را که خودتان می خورید، برای من هم بیاورید؛ و سوم اینکه همسر و فرزندانت را برای پذیرایی از من به زحمت نیاندازی.»[۷]

پیام نهم: انس با خدا و محبت الهی

«اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِِی فِیهِ نَصِیباً مِنْ رَحْمَتِکَ الْوَاسِعَهِ وَاهْدِنِی فِیهِ لِبَراهِینِکَ السَّاطِعَهِ وَخُذْ بِنَاصِیَتِی اِلَی مَرْضَاتِکَ الْجَامِعَهِ بِمَحَبَّتِکَ یَا أمَلَ الْمُشْتَاقِینَ؛ بار خدایا! در این روز بهره ای از رحمت گسترده ات را بر من نصیب فرما و با برهانهای درخشانت مرا در این روز هدایت کن و مرا به سوی رضایت جامع ات بکشان به محبتت، ای آرزوی آرزومندان!»

در این دعا از خداوند متعال می خواهیم که ما را هدایت کند و به سوی رضایت خودش رهنمون سازد و در پایان، محبت خداوند متعال را وسیله و دستمای این هدایت خواهی و رضایت خواهی قرار می دهیم. چرا که دوستی و مبحبت خدا، حیات جان و جلای دلهاست و کلید انس، در گنجینه یاد خدا نهفته است. هر محب عاشقی با ذکر او آرامش می یابد و شناخت و معرفت خدا، شرط نخست بندگی و طاعت است. نشانه دوستی و محبت به خدا، یاد اوست. پیشوای

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۱۵)

راستین اسلام می فرماید: «عَلَامَهُ حُبِّ اللهِ تَعَالَی حُبُّ ذِکْرِ اللهِ؛ نشانه دوستی خدای متعال، دوستی یاد خداست. »

جوانی از انصار با «عبد الله بن عباس» رفت و آمد صمیمانه داشت. روزی فردی ابن عباس را به دلیل تکریم بسیار این جوان نکوهش کرد و گفت که او شبها به قبرستان می رود و نبش قبر می کند. ابن عباس شبی در تعقیب جوان راهی قبرستان شد و از دور او را نظاره می کرد تا آنکه دید جوان وارد قبری شد. سپس به ضجه و ناله پرداخت و با خدای خود نجوا کرد. وی با صدای بلند از حوادث پس از مرگ، همچون: تنهایی در قبر، رسوایی قیامت و عذاب دوزخ می گفت و به شدت می گریست. جوان پس از مناجات از قبر خارج شد. ابن عباس بی درنگ به سویش رفت و او را در آغوش کشید و گفت: چه قبرکن خوبی هستی! گناهان خود را به خوبی نبش کردی و در پیشگاه خدا بدان اعتراف کردی.

از نگاه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله، افزون بر دعا، تلاوت قرآن مجید نیز یکی از راه های ارتباط و انس با خداوند است. رسول رحمت صلی الله علیه و آله می فرماید: «اِذَا اَحبَّ اَحدُکُمْ اَنْ یُحَدِّثَ رَبَّهُ فَلْیَقْرَءِ الْقُرْآنَ؛ چون کسی از شما دوست دارد که با پروردگارش سخن بگوید، قرآن بخواند. »

پیام دهم: توکل

«اللَّهمَّ اجْعَلنِِْی فِِیهِ مِنَ المُتَوَکِّلِِینَ عَلَیْکَ وَاجْعَلْنِی فِِیهِ مِنَ الْفَائِزِینَ لَدَیْکَ وَاجْعَلْنِی فِِیهِ منَ الْمُقَرَّبِِینَ اِلَیْکَ بِاِحْسَانِکَ یا غایَهَ الطَّالِبِِینَ؛ پروردگارا! در این روز مرا از توکل کنندگان به خودت قرار ده و مرا از رستگاران درگاهت قرار داده و

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۱۶)

از نزدیکان خود گردان، با لطف تو ای نهایت جویندگان! »

برای مفهوم «توکل» تعاریف گوناگونی وجود دارد که از آن میان، حضرت امام خمینی رحمه الله تعریف ذیل را برگزیده است: «ظاهر آن است چنانچه مشتقات آن دلالت بر آن دارد به معنی واگذاری امر است به معتمدی، از باب آنکه خود را در صورت دادن آن امر عاجز می بیند و از این باب است، وکالت و توکیل. »

قرآن کریم می فرماید: «اِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَی الَّذِینَ آمَنُوا وَعَلَی رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُون»؛ ; «شیطان بر کسانی که ایمان آورده اند و بر پروردگارشان توکل می کنند، تسلط ندارد. »

علی بن مؤید از شیعیان امام کاظم علیه السلام می گوید: در معنای آیه شریفه «وَ مَنْ یتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» می اندیشیدم. خدمت امام کاظم علیه السلام رسیده و از ایشان پرسیدم: منظور قرآن کریم از جمله «هر کس که بر خدا توکل کند پس خدا او را بس است. » چیست؟ امام در پاسخم فرمود: «التَّوَکلُ عَلَی اللَّهِ دَرَجَاتٌ مِنْهَا أَنْ تَتَوَکلَ عَلَی اللَّهِ فِی أُمُورِک کلِّهَا فمَا فعَلَ بک کنْتَ عَنْهُ رَاضِیاً تَعْلَمُ أَنهُ لَا یأْلُوک خیراً وَ فضْلًا وَ تَعْلَمُ أَنَّ الْحُکمَ فِی ذَلِک لَهُ فَتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ بِتَفْوِیضِ ذَلِک إِلَیهِ وَ ثِقْ بِهِ فِیهَا وَ فِی غَیرِهَا؛ توکل بر خدا دارای درجاتی است؛ از جمله این که بر خداوند در تمام کارهایت توکل کنی. پس آنچه که با تو کرد، از آن راضی باشی و بدانی که تو را از نیکویی و فضل منع نمی کند. و بدانی که همانا فرمان در آن کارها از آن اوست. پس بر خدا – با واگذاشتن تمام امور به او – توکل کن و در

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۱۷)

کارهایی که در حق تو انجام داده و در غیر آنها به او اطمینان داشته باش و اعتماد کن!»

امام حسین علیه السلام در حرکت به سوی کربلا و قیام علیه یزید، در تمام لحظات بر خداوند متعال توکل کرد و حتی تکیه اش بر یاران باوفایش نیز نبود. او در پاسخ به برادرش محمد بن حنفیه ضمن بیان انگیزه و هدف خویش از قیام فرمود. «وَ ما توْفِیقِی إِلَّا باللَّهِ علَیهِ تَوَکلْتُ وَ إِلَیهِ أُنِیبُ؛ توفیق و پیروزی ای بر من نیست مگر از جانب خدا، به او توکل می کنم و به سوی او پناه می آورم. » او در گرما گرم نبرد با تکیه بر خدای خود رو به لشکر دشمن فرمود: «إِنِّی تَوَکلْتُ عَلَی اللَّهِ رَبِّی وَ رَبِّکم؛ من بر خدای خود، پروردگارم و پروردگار شما توکل می کنم. » و در آن هنگام که اطراف او انبوه بدنهای بی جان برادران، خاندان و یاران باوفایش افتاده بود، فرمود: «أَسْتَعِینُ بِک ضَعِیفاً وَ أَتَوَکلُ عَلَیک کافِیاً؛ من به جهت ضعفم از تو درخواست یاری دارم و بر تو توکل می کنم؛ در حالی که تو مرا بسنده و کافی هستی. »

پیام یازدهم: نیکی به دیگران

«اللَّهُمَّ حَبِّبْ اِلَیَّ فِِیهِ الْإِحْسَانَ وَکَرِّهْ اِلَیَّ فِیهِ الْفسُوقَ وَالْعصیَانَ وَحَرِّمْ عَلَیَّ فِیهِ السَّخَطَ وَالنِّیرَانَ بِعَونِکَ یَا غِیَاثَ المُسْتَغِیثِینَ؛ خدایا! در این روز بر من احسان را محبوب بدار و گناه و نافرمانی را برایم ناپسند دار و خشم و آتش را از من دور بدار، به یاری تو ای فریادرس بی پناهان! »

احسان و نیکی کردن در هر آیین و دینی ستوده شده است. در آموزه های اسلامی نیز جایگاه ویژه ای

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۱۸)

برای آن برشمرده اند؛ زیرا دستور أکید خداوند به انسان است که «اِنَّ اللهَ یَأمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ»؛ «به درستی که خداوند انسان را امر کرده به عدل و احسان. » بدین روی خداوند در همین دنیا نیز برای آن پاداش در نظر گرفته است و می فرماید: «لِلَّذِین اَحسَنُوا فِی هَذِهِ الدُّنْیَا حَسَنَهٌ»؛ «برای کسانی که احسان کنند در همین دنیا پاداشی هست. »

مردی خدمت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رسید و اظهار فقر و گرسنگی کرد. حضرت صلی الله علیه و آله نشانی منزل خود را به مرد عرب داد. او به خانه پیامبر صلی الله علیه و آله رفت؛ اما به او گفتند که هیچ غذایی در منزل نیست. مرد برگشت و موضوع را بیان کرد. حضرت رو به حاضران در مجلس کرد و فرمود: چه کسی امشب این مرد را مهمان خود می کند؟ بلافاصله علی علیه السلام برخاست وگفت: من، یا رسول الله! و مرد را به خانه خود برد. از فاطمه علیهاالسلام پرسید: آیا در خانه غذایی داریم؟ پاسخ داد: مختصری به اندازه خوراک یک نفر هست؛ ولی مهمان را بر خود مقدم می داریم. سپس حضرت علی علیه السلام فرمود: بچه ها را بخوابان و چراغ را خاموش کن. فاطمه علیهاالسلام بچه ها را خوابانید و در تاریکی سفره ای انداخت و همه آن غذای مختصر را جلوی مرد گذاشت. علی علیه السلام در تاریکی دهان خود را حرکت می داد و وانمود می کرد که او هم دارد غذا می خورد تا مبادا مهمان خجالت زده شود و با خیال راحت غذای خود را بخورد. وقتی مهمان سیر شد، حضرت چراغ را روشن کرد. صبح برای نماز به مسجد رفتند. پیامبر صلی الله علیه و آله با مشاهده علی علیه السلام اشک در چشمانش جمع شد و این آیه را تلاوت نمود:

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۱۹)

«وَیُؤْثِرُونَ عَلَی اَنْفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَهٌ»؛ «ایثار می کنند و دیگران را بر خود مقدم می دارند، اگر چه خودشان در مضیقه باشند. » سپس او را در آغوش گرفت و بوسید. < ;FootNote No=”221″ Text=” شواهد التنزیل، حاکم الحسکانی، بیروت، دارالکتب العربیه، ۱۴۰۳ ه. ق، ج ۲، ص ۲۴۶- “/>

پیام دوازدهم: پوشش و پاکدامنی

«اَللَّهُمَّ زَیِّنِی فِیهِ بِالسَّترِ وَالْعِفَافِ وَاسْتُرنِی فِیهِ بِلِبَاسِ القُنُوعِ وَالْکَفَافِ وَاحْمِلْنِی فِِیهِ عَلَی الْعَدلِ وَالْإنصَافِ وَآمِنِّی فِِیهِ منْ کُلِّ مَا أخَافُ بِعِصْمَتِکَ یَا عِصْمَهَ الْخَائِفِینَ؛ خدایا! در این روز مرا به پوشش و پاکدامنی زینت نما و لباس قناعت و بسندگی را بر من بپوشان و بر میانه روی و انصاف وا دارم و از هر چه که از آن می ترسم، در امان دار، به نگهداریت ای نگه دارنده ترسایان!»

عفت و پاکدامنی سبب جلوگیری از شهوت می شود و آتش شهوت را به ویژه در جامعه خاموش می کند و سبب می شود جامعه سالم تر شده و به دنبال ارضای مهار گسیخته امیال خود نرود و آن را در فضای زناشویی ارضا نماید که این امر هم به زنان سفارش شده است و هم به مردان. قرآن کریم می فرماید: «وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أبْصَارِهِنَّ وِیَحفَظْنَ فرُوجَهُنَّ وَلاَ یبْدِِینَ زِینَتَهُنَّ اِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیضْرِبْنَ بخُمُرِهِنَّ عَلَی جُیُوبِهِنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ»؛ «به زنان با ایمان بگو چشمان خود را [از نامحرم] ببندند و پاکدامنی ورزند و زینتهایشان را به جز زینتهای ظاهری، آشکار نسازند و با مقنعه هایشان قسمت گردن و سینه را بپوشانند و بر غیر از شوهرانشان زینت آشکار نکنند. »

ابن بابویه از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت می کند: «اصحاب نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله نشسته بودند که آن حضرت فرمود: بگویید بهترین صفت برای

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۰)

یک زن چیست که صلاح و سعادت دنیا و آخرت او باشد؟ همگی خاموش شدند و به فکر فرو رفتند. پس از اندکی برخاستند و رفتند. امام علی علیه السلام به خانه آمد و فاطمه علیهاالسلام را از سؤال رسول خدا صلی الله علیه و آله با خبر نمود. فاطمه علیهاالسلام گفت: بهتر برای زن این است که مرد نامحرم او را نبیند و او نیز مرد نامحرم را نبیند. حضرت به مسجد رفت و رسول خدا صلی الله علیه و آله را از سخن فاطمه علیهاالسلام آگاه نمود. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «فَاطِمَهُ بضَعَهٌ مِنِّی؛ فاطمه پاره تن من است. »

پیام سیزدهم: تسلیم در برابر امر الهی

«اللَّهُمَّ طَهِّرنِِی فِِیهِ مِنَ الدَّنَسِ وَالْأقْذَارِ وَصَبِّرْنِِی فِیهِ عَلَی کَائِنَاتِ الْاَقدَارِ وَوَفقْنِی فیهِ لِلتُّقَی وَصُحْبَهِ الْأبرَارِ بِعَونِکَ یَا قُرَّهَ عَینِ الْمَسَاکِینِ؛ پروردگارا! مرا در این روز از پلیدی و کثافات پاک دار و بر مقدّرات خود صبور کن و مرا در این روز به پرهیزگاری و همنشینی با خوبان موفق بدار، به یاریت ای نور دیده بیچارگان!»

والاترین ارزش برای انسان این است که آنچه را خدای او برایش خواسته و مقدر کرده، با تمام وجود بپذیرد که این مرتبه بلندترین مراتب اولیای الهی است. امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: «الاِیمَان لَهُ أرکَانٌ أربَعَه: التَوَکُّلُ عَلَی اللهِ وَالتَفْوِیضُ اِلَیهِ وَالتَسلِِیمُ لِأمْرِ اللهِ تَعَالَی والرِّضَا بِقَضَاءِ الله؛ برای ایمان چهار رکن است: توکل به خدا، واگذاری کارها به او، تسلیم بودن در مقابل امر خداوند و راضی بودن به قضای الهی. »

امام صادق علیه السلام می فرماید: «اِنَّ أعْلَمَ النَّاسِ بِاللَّهِ أرْضَاهُمْ بِقَضَاءِ اللهِ؛ به راستی

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۱)

داناترین مردم نسبت به خدا، راضی ترین آنهابه قضای الهی است. »

روزی جمعی از شیعیان به خانه امام باقر علیه السلام آمدند. آن روز یکی از فرزندان امام به شدت بیمار و بستری بود، و این مسئله سبب ناراحتی امام شده بود؛ به گونه ای که مهمانان امام، نگران حال امام شدند و با خود گفتند: اگر حادثه ای برای فرزند امام رخ دهد، حتماً برای ایشان از شدت ناراحتی اتفاقی می افتد. چندی نگذشت که صدای شیون زنان از اتاق مجاور بلند شد و امام سراسیمه داخل اتاق رفت. همگی دانستند که فرزند امام از دنیا رفته است. آنها بیش تر نگران حال امام شدند؛ اما وقتی امام از اتاق بیرون آمد، برخلاف انتظار، او را نگران نیافتند. علت را از او پرسیدند. ایشان در پاسخ فرمود: ما نیز دوست داریم که عزیزانمان در سلامتی به سر برند؛ اما وقتی که امر خداوند نازل شد، رضای او را بیش تر دوست داریم و تسلیم امر او می شویم.

تا شعله عشق تو برافروخته شدجان و دل عشاق همه سوخته شدآن را که دلش به وصلت افروخته شداز هر دو سرای چشم او دوخته شد

پیام چهاردهم: بخشش گناهان از سوی خدا

«اللَّهُمَّ لاَ تُؤَاخِذنِی فِیهِ بِالعَثَرَاتِ وَاَقِلنِِی فیهِ مِنَ الخَطَایَا وَالهَفَوَاتِ وَلاَ تَجعَلنِِی فِِیهِ غَرضَاً لِلبَلاَیَا وَالآفَاتِ بِعِزَّتِکَ یَا عِزَّ المُسلِمِینَ؛ خداوندا! در این روز مرا به لغزشهایم باز خواست مکن و در این روز از اشتباهات و سرمستی هایم درگذر و هدف بلاها و آسیبها قرار مده، به ارجمندیت ای عزت مسلمانان!»

خدا بنابر صفت رحمانیتش از گناهان و معاصی بندگان خود

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۲)

می گذرد و تا بدان جا مهربان است که می فرماید: «قلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِِینَ اَسْرَفُوا عَلَی اَنْفُسِهِمْ لاَ تَقْنطُوا مِنْ رَحمَهِ اللهِ اِنَّ الله یغْفِرُ الذُّنوبَ جَمِِیعاً اِنَّهُ هُوَ الغَفُورُ الرَّحِیمُ»؛ ; «بگو ای بندگان من که بر خود زیاده روی روا داشته اید! از رحمت خدا ناامید نشوید. خدا همه گناهان تان را می آمرزد و او بخشنده مهربان است. » البته نباید از نظر دور داشت که این مقام و امتیاز، از آن کسانی است که توبه نصوح کنند و از کرده خود قلباً و حقیقتاً پشیمان باشند. آن وقت خداوند متعال از گناهان ایشان می گذرد.

عارف بزرگ شیخ محمد بهاری رحمه الله می فرماید: «آیا نشنیده ای قضی پیامبری از بنی اسرائیل که سؤال نمود از حضرت باری جل شأنه قبول توبه بنده ای از بندگان را بعد از اینکه سالها آن بنده در عبادت خدا جدّ و جهد نموده بود که از سوی خدا جواب آمد: قسم به عزت خودم که اگر آسمانها و زمین در حق او شفاعت کند توب او را نخواهم پذیرفت؛ زیرا حلاوت گناه هنوز در دل اوست. » ; فرد باید توبه کند و شیرینی گناه را از دلش بیرون نماید، آن گاه طلب بخشش و آمرزش کند.

نوشته اند در بصره زنی بدنام و بدکار به نام «شعوانه» بود. روزی با کنیزان خود از کوچه ای گذشت که دید صدای گریه و شیون بلند است. یکی از کنیزان خود را داخل فرستاد که ببیند چه خبر است. او داخل رفت؛ اما بیرون نیامد. دیگری را فرستاد. او هم برنگشت. آخر خودش وارد خانه شد و دید واعظی برای مردم دربار بخشش خدا سخن

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۳)

می گوید و مردم می گریند. شعوانه گفت: «من از گناه کاران هستم، اگر توبه کنم خدا مرا هم خواهد بخشید؟» واعظ گفت: «اگر به راستی توبه کنی خدا تو را می بخشد؛ حتی اگر شعوانه باشی. شعوانه شگفت زده شد. از کرد خود پشیمان گشت و از عمر تباه شد خود حسرت خورد و توبه کرد. آن قدر به خود سختی عبادت داد تا پیر و فرتوت شد.

پیام پانزدهم: خشوع

«اللَّهُمَّ ارزُقنِِی فِِیهِ طَاعَهَ الخاشِعِینَ وَاشرَح فیهِ صَدرِی بِإِنَابَهِ المخبِتِینَ بأَمَانِکَ یَا أمَانَ الخَائِفِِینَ؛ بار خدایا! در این روز بندگی فروتنان را به من ده و سینه ام را به توبه فروتنان وسعت ده! به پناه دادنت ای پناه ترس پیشه گان!»

«خشوع » حالتی قلبی در برابر پروردگار است، و آن فروتنی و خشیتی است که بنده نسبت به خدای خود دارد. انسانی که در قلبش خشوع نسبت به پروردگار وجود دارد، در شرایط گوناگون زندگی، خود را در محضر پروردگار متعال می بیند و خدا را شاهد و ناظر رفتار خویش می داند. ایمان به خداوند در اعماقِ جانِ چنین فردی ریشه دوانیده است و هیچ گاه رشته حضور الهی را گسسته نمی بیند، به هنگام خوشی و ناخوشی، سختی و سادگی، خداوند را نزدیک ترین یاور خود می داند و همچون کسانی نیست که تنها در سختیها به درگاه ربوبی روی می آورند و پس از حل مشکل، به خدافراموشی و خودگرایی مبتلا می شوند.

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله که پیشوای خاشعان است، با اینکه از مقام و قرب والایی نزد خداوند برخوردار بود و

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۴)

اشرف مخلوقات به شمار می آمد، بیش از دیگران نسبت به مقام ربوبی خاشع بود: «کَانَ النَّبِی صلی الله علیه و آله اِذَا خَطَبَ وَذَکَرَ السَّاعَهَ رَفَعَ صَوْتَهُ وَاَحْمَرَتْ وَجَنَاتُهُ کَاَنَّهُ مُنْذِرُ جَیْشٍ؛ وقتی پیامبر صلی الله علیه و آله خطبه می خواند و خبر از قیامت می داد، صدای خود را بلند می کرد و صورتش گلگون می شد، همانند اینکه از هجوم یک لشکر مهاجم خطرناک خبر می داد. »

آن بزرگوار از خوف الهی آن قدر گریه می کرد که حالت غش به او دست می داد: «کَانَ یبْکِی حتَّی یُغْشِی عَلَیْهِ. »< ;FootNote No=”231″ Text=” بحار الانوار، ج ۱۰، ص ۴۰. “/> از سوی دیگر، ایشان آن قدر خاشعانه از خوف خدا اشک می ریخت که مصلای او تر می شد: «وَکَانَ یَبْکِی حَتَّی تَبَتَّلَ مُصَلّاَهُ خشْیَهً. » با اینکه ایشان از مقام عصمت برخوردار بود، همواره از خداوند می خواست که نظر لطفش را لحظه ای از او برنگیرد: « اِلَهِی لَا تَکِلْنِی اِلَی نَفْسِی طَرْفَهَ عَیْنٍ اَبَداً؛ خدایا! مرا یک لحظه و یک چشم برهم زدن، به حال خویش وامگذار. » خدای بزرگ هم از خشوع این بنده خوبش پرده برمی دارد که می فرمود: «اِنِّی اَخَافُ اِنْ عَصَیتُ رَبِّی عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ»؛ «من ترس دارم که اگر گناه کنم، دچار عذاب روز مرگ شوم. »

پیام هفدهم: انجام اعمال صالح

«اللَّهُمَّ اهْدِنِی فِِیهِ لِصَالِحِ الْأعْمَالِ وَاقْضِ لِِی فِِیهِ الْحَوَائِجَ وَالْآمَالَ یَا مَن لاَ یَحتَاجُ اِلَی التَّفسِیرِ وَالسُّؤالِ! یَا عَالِماً بِمَا فِِی صُدُورِ الْعَالَمِِینَ! صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِرِینَ؛ خدایا! مرا در این روز به شایسته ترین اعمال راهنمایی کن و آرزوها و حاجتهای مرا برآور، ای کسی که احتیاج به بیان و درخواست

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۵)

نداری! ای دانا به آنچه که در سینه هاست! بر محمد و آل پاکش درود فرست!»

بعضی از مردم برای خدمت به دیگران هیچ علاقه ای ندارند و همچون طلب کاران در انتظار کمک و یاری دیگران نشسته اند. آنان با اینکه امکانات کافی نیز دارند؛ ولی همچنان منتظر مساعدت بیش تر هستند. از سوی دیگر، با نیکانی روبه رو می شویم که در راه خدمت به خلق الله که یکی از اعمال صالح است، چنان شیفته و از خود باخته اند که سر از پا نمی شناسند و هر شب به امید آن می خوابند که فردا، باری از دوش درمانده ای بردارند و دلهای شکسته ای را آرامش بخشند. اینان نه تنها از خدمت به مردم خسته نمی شوند؛ بلکه هر روز در این راه تشنه تر می شوند. در حقیقت آنان محبوب خداوندند که رفع نیاز مردم دردمند به دست آنان سپرده شده است. پیامبر رحمت صلی الله علیه و آله می فرماید: «اِذَا اَرَادَ اللهُ بِعَبْدٍ خَیْراً صَیَّرَ حَوَائِجَ النَّاسِ اِلَیْهِ؛ وقتی خداوند برای بنده ای خیر بخواهد، حاجت مردم را در دست او قرار می دهد. »

هر کاری می تواند آثار مثبت یا منفی در برداشته باشد. خداوند بزرگ به انسان حق انتخاب داده است و انسانهای شایسته کسانی هستند که راه های مفید را می پیمایند. اینان فرصتهای الهی را از دست نمی دهند و با نیت خداپسندانه، برای رفع نیاز خود و دیگران می کوشند. برعکس، انسانهای ناسپاس، نعمتهای الهی را به رایگان از دست می دهند و در برخورد با نیازمندان، آنان را به تمسخر می گیرند. اینان می گویند: «اگر خدا می خواست به فقیران روزی می داد و به کمک ما نیازی نیست. »

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۶)

این گونه افراد نمی دانند که کمک به نیازمندان، انسان را از سقوط به پستیها و حوادث ناگوار و ناگهانی در امان نگاه می دارد. نیکوکاری و صدقه پنهانی و آشکار از کارهایی است که مایه سپیدرویی انسان در جهان آخرت خواهد شد. پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در توصیه به این عمل پسندیده می فرماید: «صنَائِعُ الْمعْرُوفِ تقِی مَصَارِعَ السُّوءِ؛ ; نیکوکاری، انسان را از مرگهای ناگوار در امان نگاه می دارد. »

پیام هیجدهم: سحرخیزی

«اللُّهُمَّ نَبِِّهنِی فِیهِ لِبَرَکَاتِ اَسْحَارِهِ وَنَوِّرْ فِیهِ قَلْبِی بِضِیَاءِ اَنْوَارِهِ وَخُذْ بِکُلِّ اَعْضَائِی اِلَی اتِّبَاعِ آثارِهِ بنُورِکَ یا مُنَوِّرَ قُلُوبِ الْعَارِفِینَ؛ ای خدا! در این روز مرا به برکتهای سحرخیزی آگاه کن و دلم را به روشنایی آن روشن نما و اعضایم را به پیروی از آثار آن وادار، به روشنایی تو ای روشنی بخش دل عارفان!»

درهای رحمت خداوند در سحرگاهان به روی بندگان باز می شود و منادی ندا می دهد که از این خوان گسترده، بهره مند شوید؛ اما معدودی برمی خیزند و خود را از این سرچشمه فیض سیراب می نمایند. رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «هر بنده ای که نماز شب نصیبش شده باشد و از روی اخلاص برخیزد و وضوی کاملی بگیرد و برای خدا با نیّتی درست و دلی سالم و چشمی گریان به نماز بایستد، خدا در پشت سر وی هفت صف از فرشتگان که هر صف جز خدا کسی تعداد آنها را نمی تواند بشمارد، قرار خواهد داد که یک طرف هر صفی به مشرق و دیگری به مغرب خواهد بود و چون فارغ از

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۷)

نماز گردد، خدا به عدد آنان درجات او را بالا خواهد برد».

امام سجاد علیه السلام در خانه نشسته بودند که عده ‎ای بر در خانه ایشان آمدند. حضرت به کنیز خود دستور داد که ببیند کیست؟ کنیز رفت و برگشت و به حضرت عرض کرد: عده ای آمده اند و می گویند از شیعیان شما هستند. حضرت با شنیدن این سخن، چنان غافلگیر شد و با خوشحالی از جای خود برخاست که نزدیک بود زمین بخورد. با عجله بیرون آمد؛ اما همین که در خانه را گشود و چشمش به آنها افتاد، بدون اینکه چیزی بگوید برگشت و فرمود: «اینان از شیعیان ما نیستند! شیعه ما از آثار عبادت و بندگی و ساده زیستی شناخته می شود. در چهره اش اثر عبادت نمایان است. از اثر روزه داری زیاد و ایستادن در شب برای نماز، اندام لاغری دارد. هنگامی که همه ساکتند، او مشغول ذکر است. هنگامی که همه خوابند، او غرق راز و نیاز و عبادت است و هنگامی که همه غرق سرور و شادیند، او در تفکر اندیشه های درخشان به سر می برد». ;

پیام نوزدهم: توجه به برکات ماه رمضان

«اللَّهُمَّ وَفِّرْ فِیهِ حَظِّی مِنْ برَکَاتِهِ وَسهِّلْ سَبِیلِی اِلَی خَیْرَاتِهِ وَلَا تَحْرِمْنِی قَبُولَ حَسَنَاتِهِ یَا هادِیاً اِلَی الْحقِّ الْمبِینِ؛ پروردگارا! بهره ام را از برکات این روز زیاد فرما و راهم را به سوی خیرات و نیکیهای آن آسان نما و از پذیرش خیرات آن محرومم مدار، ای راهنما به حقّ آشکار!»

توجه به برکات بهترین ماه، بهترین پاداشهای الهی را نیز در پی دارد؛ چرا

مبلغان » مرداد و شهریور ۱۳۸۹ – شماره ۱۳۱ (صفحه ۱۲۸)

که ماهی است که دست شیطان در آن بسته و پر از برکت می باشد که امام صادق علیه السلام در این باره فرمودند: «نِعْمَ الشَّهْرُ رَمَضَانِ کانَ یسَمَّی عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اللهِ صلی الله علیه و آله الْمَرْزُوقِ؛ چه خوب ماهی است ماه رمضان؛ ماهی که در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله ماه پربرکت نامیده می شد».

از برکات آن همین بس که خدا پاداشهای ویژه ای برای بندگان در این ماه در نظر گرفته است. پاداشهایی که خداوند فقط برای روزه داران امت پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در نظر گرفته است و شایسته است که پاس داشته شود.

رسول خدا صلی الله علیه و آله در این باره می فرماید: «اُعْطِیَتْ اُمَّتِی فِی شهرِ رَمضَانَ خَمْساً لَمْ یُعْطِهِنَّ اُمَّهَ نَبِیٍّ قبْلِی، اَما الْوَاحِدَهُ: فاِذَا کانَ اَوَّلُ لَیلَهٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ نظَرَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ اِلَیهِمْ وَمَنْ نَظَرَ اللهُ اِلَیْهِ لَمْ یُعَدِّبْهُ اَبَداً وَاَمَّا الثَّانِیَهُ: فَاِنَّ خلُوفَ اَفوَاهِهِمْ حِیْنَ یُمْسُونَ عِنْدَ اللهِ عَزَّ وَجلَّ اَطیَبُ منْ رِیحِ الْمسْکِ وَاَمَّا الثَالِثَهُ فاِنَّ الْملَائِکَهَ یَسْتَغْفِرُونَ لَهُمْ فِی لَیْلِهِمْ وَنَهَارِهِمْ وَاَمَّا الرَّابِعَهُ فَاِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ یَأمُرُ جَنَّتَهُ اَنِ اسْتَغْفِرِی وَتزَیَّنِی لِعبَادِی فیُوشَکَ اَنْ یَذْهَبَ بِهِمْ نَصَبُ الدُّنیَا وَاَذَاهَا وَیصِیرُوا اِلَی جنَّتِی وَکرَامَتِی وَاما الْخامِسَهُ فاِذَا کَانَ آخِرُ لَیْلَهٍ غَفَرَ لَهُمْ جَمِیعاً فَقَالَ رَجُلٌ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ یَا رَسُولَ اللهِ؟ فَقَالَ: اَلَمْ تَرَ اِلَی الْعُمَّالِ اِذَا فَرِغُوا مِنْ اَعْمَالِهِمْ وُفُّوا؛ به امت من در ماه رمضان پنج چیز داده شده است که به امت هیچ پیغمبری پیش از من داده نشده است؛ اول: هرگاه شب اول ماه رمضان فرا رسد، خداوند به سوی آنان نظر می کند و کسی را که خد