---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل رجعت امام حسین علیه السلام از منظر روایات :

مقدمه

اعتقاد و امید به حکومت صالحان برروی زمین، تاریخی بـه درازایـ عمربشریت دارد و سالیان درازیست که مومنان، زندگی در دولت حجت الهی (علیهم السلام) را از خدای خویش درخواست می کنند، آرزویی که فقط با امر رجعت تحقق می یابد. دولت کریمه الهی ا بتدا با ظهور وقیام حـضرت مـهدی (عـج) آغاز و با رجعت امامان مـعصوم (عـلیهم السـلام) ادامه خواهد یافت تا عمر زمین به پایان رسد و قیامت بر پا شود.

از اعتقادات شیعه این است که زمین تا قیامت هـیچگاه خـالی از حـجت الهی نمی ماند واز سوئی بنا بر اسناد روایی، امـام زمـان (عج ) بعد از ظهور و قیام زندگی جاودانه نداشته و از دنیا رحلت می نمایند. درنتیجه بازگشت ائمه اطهار(علیهم السلام) به دنیا و حـکومت ایـشان تـا زمان فرارسیدن قیامت امری لازم و مسلم است، تا سلسله حجج الهـی قطع نشود (شیخ کلینی، ۱۳۶۵ش: ج۱، ص ۱۷۸) چرا که تداوم سلطنت و حکومت ائمه اطهار (علیهم السلام) بعد از رجعت امام زمان (عـج) بـیان کـننده هدفمند بودن امر رجعت و تحقق وعده های الهی طبق این آیـه شـریفه است:

«وَ نُریدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّهً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثینَ» (سوره قصص/ ۵)

اعـتقاد بـه امـر رجعت ائمه (علیهم السلام ) از امور قطعی تشیع بوده وبه قدری حائض اهـمیت اسـت کـه امام صادق (علیه السلام) می فرماید:

«لَیسَ مِنَّا مَن لَم یؤُمِنُ بِکرَّ تنَا»؛ هر کس به رجـعت مـا ایمـان نداشته باشد، از ما نیست.(علامه مجلسی،۱۳۶۲ش: ج ۵۳، ص ۹۲)

البته این بازگشت انسانها عام نیست و مـومنان مـحض و کافران محض باز خواهند گشت؛ چنانچه در روایتی امام صادق (ع) اینگونه می فرماید:

«انَّ الرجـعَهَ لیسـَت بِعامَهٍ و هی خاصَه لایرجعُ الا مَن مَحض الایمان محضاً أَو مَحض الشِّرک محضا»رجعت همگانی نـیست، بـلکه خاص است و فقط کسانی به دنیا باز می گردند که مؤمن خالص یا مشرک محض بـاشند. (عـلامه مـجلسی،۱۳۶۲ش: ج ۵۳ ص ۳۹)

در برخی روایات بطور مشخص نام افرادی که رجعت می کنند ذکر شده است، از پیامبران، حضرت اسماعیل، حـزقیل ، دانـیال ، یوشع، عیسی، خضر و حضرت رسول اکرم (ص) و نیز ائمه اطهار (علیهم السلام ) و جمعی از اصحاب چـون سـلمان، مـقداد، جابربن عبدالله انصاری، مالک اشتر، مفضل بن عمر و حمران بن اعین و نیز اصحاب کهف و. … ذکر شـده اند (عـلامه مـجلسی، ۱۳۶۲، ج۵۳، ص ۶۱ و ۱۰۵ و۱۰۸ ).

از امامانی که بیشترین حجم روایات رجعت به ایشان اختصاص یافته و او را اولین رجـعت کـننده بعد از ظهور و قیام حضرت مهدی (ع) دانسته اند ، امام حسین (ع) می باشد؛ چنانچه در روایتی از امام صادق (ع) چـنین آمـده است:

«جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنِ الْمُعَلَّی بْنِ خُنَیسٍ وَ زَیدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِی عـَبْدِ اللَّهِ ع قَالا سَمِعْنَاهُ یقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ یکرُّ فِی الرَّجـْعَهِ الْحـُسَینُ بـْنُ عَلِی ع وَ یمْکثُ فِی الْأَرْضِ أَرْبَعِینَ سَنَهً حـَتَّی یسـْقُطَ حَاجِبَاهُ عَلَی عَینَیه»؛ نخستین کسی که زمین برای او شکافته می شود و روی زمین باز مـی گردد، حـسین بن علی(ع) است و به قـدری حـکومت می کند کـه از کـثرت سـن ابروهایش روی دیدگانش می ریزد (علامه مجلسی، ۱۳۶۲ش: ج ۵۳، ص ۶۴ )

روایـات موجود در منابع روایی پیرامون رجعت امام حسین (ع) به زمان و فلسفه رجعت امـام حـسین (ع) و همراهان ایشان اشاره نموده اند. مـا در این نوشتار در صدد بـررسی زمـان، چگونگی و فلسفه رجعت امام حـسین (ع) از مـنظر این روایات می باشیم.

مفهوم شناسی رجعت

رجعت از ماده رجع در لغت به مـعنای بـازگشت خاص است (ابن منظور، ۱۴۰۴ق:ج ۸،ص۱۱۴) عـلاوه بـر مـاده رجع واژه های «اوب»، «کـرّ»، «عـود» و «ردّ» نیز مترادف رجعت بـکار مـی رود. (راغب، ۱۳۷۴ش: ج۲،ص۵۶ ). رجعت در اصطلاح به معنای بازگشت گروهی از انسان ها به دنیا پس از مرگ و پیش از روز رسـتاخیز اطـلاق می شود. شیخ مفید در این باره مـی گـوید:

«ان الله تـعالی یـردُّ قـَوماً مِنَ الاموات اِلَی الدُّنیا فـِی صُورِهم الَّتی کانوُا عَلَیهَا فیُعِزّ مِنهُم فَریقاً و یذّلُ فَریقاً… و ذلک عند قیام مهدی من آل محمد(ص)» خـداوند مـتعال گروهی از اموات را به همان وضعیتی کـه بـوده اند بـر مـی گرداند پس بـه عده ای از آنها عـزت مـی بخشد و عده ای دیگر را ذلیل می کند…و این در هنگام قیام حضرت مهدی (عج) می باشد ( شیخ المفید، ۱۴۱۳ق: ص ۷۸).

بر اسـاس روایـات اسـلامی، رجعت از روزهای بزرگ و مهم عالم است کـه از آن در قـرآن بـه «ایام الله» (روزهـای خـدا) یاد شـده است(شیخ مُفید ۱۴۱۳ ق: ص ۴۲ ). اعتقاد به رجعت از نشانه های شیعیان اهل بیت است، رجعت برای همه مردم نیست بلکه مخصوص مؤمنان خالص و کفار و منافقان خالص است(علامه مـجلسی، ۱۳۷۸ش: ص ۹۲)، برای همه مومنان و منتظران واقعی ظهور حضرت مهدی (عج) که پیش از ظهور آن عزیز از دنیا رفتند امکان رجعت به دنیا و یاری آن امام وجود دارد (شیخ کلینی،۱۳۸۲ش: ج۲، ص۷)، و بر خلاف مؤمنین که رجعتی اختیاری دارند کـفار و مـنافقان هرگز به میل و اراد خود به دنیا باز نمی گردند؛ بلکه از روی اجبار به رجعت تن می دهند. (علامه مجلسی، ۱۳۷۸ش:، ص ۹۲)، و از جمله مؤمنان رجعت کننده، پیامبران و امامان معصوم )ع) هستند و اولین امامی که در زمـان رجـعت و پس از امام مهدی )عج) حکومت عدل جهانی را برعهده می گیرد، حضرت امام حسین )ع) است که سالهای بسیار حکومت خواهد کرد. (علامه مجلسی، ۱۳۷۸ش: ص ۴۶).

در باب امکان عـقلی رجـعت باید گفت که از فرض وقـوع رجـعت محالی پیش نخواهد آمد و مهمترین دلیل بر امکان یک شی وقوع آن است. داستان وقوع رجعت مردگان پس از مرگ در همین دنیا در قرآن کریم در آیاتی چـند گـزارش شده است، همانند زنـده شـدن عزیر پیامبر بعد از صد سال(بقره/۲۵۹) و زنده شدن هزاران نفر پس از مرگ (بقره / ۲۴۳)

پس بر اساس مفاد این آیات قرآن می توان دریافت که بازگشت مردگان به دنیا، امری است ممکن و قابل قـبول و بـا سنت های الهی هم مخالفت ندارد. علاوه بر این با توجه به آیه ۸ سوره نمل: « إِنَّهُ عَلی رَجعِهِ لَقادِر » خداوند بر انجام این امر قادر می باشد. بازگرداندن گروهی از انسان ها به ایـن دنـیا پس از مرگ، بـه مراتب از آفرینش نخستین آنها آسان تر می باشد.

رجعت امام حسین(ع)

رجعت خاص که در دوران ظهور اتفاق می افتد، دو مرحله زمانی دارد مـرحله اول مقارن با ظهور و قیام امام زمان (عج ) اتفاق می افتد و افرادی که در گـذشته زنـدگی مـی کرده اند مانند برخی از اصحاب پیامبر (ص) و اولیاء الهی به دنیا باز می گردند و از اصحاب امام زمان (عج) می شوند و حضرت را در قـیامش یاری مـی کنند. مرحله دوم رجعت که زمان بازگشتن امامان معصوم(علیهم السلام) به دنیاست، نـزدیک رحـلت امـام زمان(عج) اتفاق می افتد. در روایات به زمان و چرایی رجعت امام حسین تصریح شده که در ادامـه به ذکر و شرح آنها می پردازیم.

۱- نخستین رجعت کننده

در روایات امام حسین (ع) بـه عنوان اولین امام رجـعت کـننده بعد از قیام حضرت مهدی (ع) معرفی شده است:

از امام صادق (ع) پرسیدند: آیا رجعت صحیح است؟ فرمود: آری. گفتند: نخستین کسی که می آید کیست؟ فرمود: حسین است که بعد از ظهور قائم (عج) می آید (علامه مجلسی، ۱۳۷۸ ش: ص۱۲۲۰).

در روایتی جابر ازامام مـحمد باقر(ع)، روایت کرده است که امام حسین(ع) در روز عاشورا و درصحرای کربلا، پیش از شهادتش در مورد رجعت خود سخن گفته و فرمودند:

اول کسی که زمین شکافته می شود و از زمین بیرون می آید من خواهم بود و بـیرون آمـدن من موافق می افتد با بیرون آمدن امیرالمؤمنین و قیام قائم ما.(علامه مجلسی، ۱۳۶۳ش: ج۲، ص۷).

۲- همراهان امام حسین (ع) در رجعت

از بررسی روایات مشخص می شود که در هنگام رجعت امام حسین (ع) دسته ای از انبیاء الهی و اصـحاب ایـشان به دنیا باز خواهند گشت.امام صادق (ع) فرمودند:

امام حسین با هفتاد و دو تن از یاران و اصحابشان که با حضرت در کربلا شهید شده بودند به دنیا بر می گردند و رجعت می کنند. در حـالی که لبـاس سفید پوشیده اند. و هفتاد پیغمبری که با حضرت موسی بن عمران برانگیخته شدند، با اوست. آن وقت حضرت قائم انگشترش را به او می سپارد و بمردم اعلان می کنند که امام حسین با یارانش قـیام نـموده اند تـا اهل ایمان تردید ننمایند و بـدانند که او دجـال و شـیطان نیست، بلکه او امامی است که در دسترس مردم است، و چون یقین کردند او امام حسین (ع) می باشد تردید نخواهند کرد (علامه مجلسی، ۱۳۶۲ش: ج۵۳، ص۱۰۳-علامه مـجلسی، ۱۳۷۸ش: ص۲۴۹).

در روایـت دیـگر تعداد همراهان رجعت کننده امام حسین(ع) ۱۲ هزار نـفر دانـسته شده است:

مفضل از امام صادق (ع) پرسید: ای سید من حضرت صاحب الامر بعد از قیام به کجا متوجه خواهند شد؟ حضرت فـرمودند، بـسوی مـدینه جدم. در آنجا ظالمین به اهل بیت را به امر خداوند زنـده خواهند نمود و انتقام اهل بیت را از آنها می گیرد. آنگاه فرمود: سپس حضرت امام حسین (ع) با یارانش و داوزده هزار صـدیق ظـاهر مـی شوند و رجعتی از این خوشتر نباشد، آنگاه صدیق اکبر امیر المؤمنین (ع) بیرون مـی آید، و پس از آنـ بیرون می آید سید اکبر محمد رسول اللَّه (ص) با هر که ایمان به آن حضرت آورده از مهاجر و انصار و غیر ایشـان و هـر که در جـنگهای ایشان به شهادت رسیده است و زنده می کند جمعی را که تکذیب آن حضرت کرده و شـک مـی کردند در حـقیقت او و یا رد گفته او می نمودند و هر که با او جنگ کرده باشد همه را به جزای خود می رساند و همچنین بر مـی گرداند یک یک ائمـه تـا صاحب الامر و همه که یاری ایشان کرده تا خوشحال شوند و هر کس که از ایشان دوری کرد تا آنکه پیش از آخرت به عـذاب و خـواری دنیا مبتلا گردند (علامه مجلسی، ۱۳۶۲ش:، ج۵۳، ص۲۶۶ -۲۶۸).

۳- مدت حکومت امام حسین(ع) بعد از رجعت

در باب زمـان ومـقدار حـکومت امام حسین (علیه السلام ) در زمان رجعت روایات قابل توجهی یافت نشد. فقط در روایاتی از امام مـحمد بـاقر(ع) به طولانی بودن حکومت امام حسین در عصر رجعت اشاره شده است:

اول کسی کـه در رجـعت بـرخواهد گشت حضرت امام حسین(ع) خواهد بود و آن مقدار پادشاهی خواهد کرد که از پیری، موهای ابـروهای او بـر روی دیده اش آویخته شود (مجلسی،محمد باقر، ۱۳۶۳ش: ج۲، ص۷).

و در روایاتی نیز زمان خلافت امام حـسین(ع) بـعد از رجـعت را چهل هزار سال تعیین کرده اند. (علامه مجلسی، ۱۳۶۲ش: ج۵۳، ص۴۶).

۴- فلسفه رجعت امام حسین(ع)

همه سنت های الهـی حـکیمانه و هـدفمند است؛ زیرا فاعل حیکم کار لغو و بیهوده انجام نخواهد داد. آموزه رجعت نـیز دارای اهـدافی حکیمانه می باشد و فلسفه هایی در آن نه