فایل پاورپوینت کامل عدالت و جریان عدالت خواهی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عدالت و جریان عدالت خواهی :

بزرگان حوزه، در مبانیِ حاکمیت دینی و عدالت علوی به خوبی وارد شده اند اما در مورد اصول رفتار عدالتخواهانه، کار خوبی صورت نگرفته است. در میان آنچه بیشتر از گذشته برای همگان به اثبات رسیده، اهمیت تبیین مبانی عدالت در اندیشه انقلاب اسلامی و راهکارهای تحقق آن در حکومت دینی است؛ خبرگزاری رسا سعی دارد، طی سلسله گفت وگویی های این مساله را مورد بررسی قرار دهد.

فایل پاورپوینت کامل عدالت و جریان عدالت خواهی

یکی از سرفصل های مهم در فلسفه حقوق مسأله عدالت و تساوی است؛ عدالت در برخی موارد، مصداقا با تساوی یکی می شود اما همه جا مصداق عدالت همان مصداق تساوی نیست؛ اگر بخواهیم کلی صحبت کنیم باید بگوییم تساوی گاه در وضع قوانین، و گاه در اجرای قوانین است.

تساوی در وضع قوانین در همه جا نمی تواند عادلانه باشد چون گاه شرایط در همه موارد مساوی نیست و قانون مساوی در شرایط غیر مساوی، عین بی عدالتی است؛ اما همه باید در برابر قانون، مساوی باشند یعنی قانون باید برای همه کسانی که آن قانون در حق آن ها وضع شده به تساوی اجرا شود لذا بخش عظیمی از فعالیت جریان عدالتخواه، ناظر به تساوی در برابر قانون، تعریف می شود.

دنیای غرب، خصوصا در جریان فمینیسیم گاه تساوی در وضع قوانین را دنبال می کند؛ اما با توجه با تفاوت های آفرینش در میان زن و مرد، این حرکت موجب ظلم به یکی از آن دو یا هر دو می شود البته در جایی که شرایط مساوی است باید قانون واحدی به طور مساوی در آن جا وضع شود و به طور مساوی اجرا شود؛ یکی از وجوه عدالتخواهی، مطالبه تساوی در برابر قانون و عدم تبعیض در بهره مندی هاست؛ جریان عدالتخواهی، باید جریان مطالبه تساوی همگان در برابر قانون واحد باشد.

در کشور ما به علل مختلف، در برخی موارد، تساوی در برابر قانون، مخصوصا نسبت به مسؤولان وجود ندارد و گاه از بودجه های عمومی استفاده اختصاصی می شود و یا احیانا کسی که قدرت دارد، همانند ضعیفان، مجازات نمی شود، در صورتی که پیامبر اکرم(ص) در پاسخ به درخواست عدم مجازات زنی که از قبیله خاصی بود، فرمودند: قبایل گذشته هلاک نشدند مگر به جهت تفاوت و ظلم در اجرای قانون.

عدالت، پایه اجرای دین و اجرا نشدن عدالت، به معنای عدم تحقق دین است؛ البته دین در سطوح مختلفی، مانند لوح محفوظ، وحی، منابع دینی، معرفت دینی و سطح جامعه قابلیت تحقق دارد و جنبش عدالتخواهی باید به دنبال تحقق دین در سطح جامعه باشد؛ جنبش عدالت خواهی باید از کارگزاران و مسؤولان نظام، التزام به دین را مطالبه کند تا جامعه بفهمد ظلم هایی که از سوی برخی مسؤولان اتفاق می افتد، نتیجه عمل به دین نیست بلکه نتیجه عدم التزام مسؤولان به آموزه های دینی است.

عدالتخواهی و کارنام حوزه در این زمینه

جریان عدالتخواه حداقل در دو عرصه، می تواند در مقام وضع قانون نیز مطالبه گری کند؛ یکی وضع قوانینِ غیر مساوی برای شرایط مساوی و دیگری وضع قوانین برای افزایش میزان نظارت بر تساوی افراد در برابر قانون، یعنی هم باید موارد قانونی را رصد کند تا ببیند کجا برای شرایط مساوی، قوانین غیرمساوی وضع شده، تا در مقابل آن، مطالبه گری کند و هم در جایی که قوانین به طور گزینشی اجرا می شود باید حضوری فعال داشته باشد.

از جمله پاسخ هایی که نسبت به دریافت حقوق های نجومی داده شد این بود که برخی از این دریافت ها، در قالب قانون اتفاق افتاده؛ در اینجا اگر خود مجلس یا نهادهای دیگری که حق قانون گذاری دارند، تبعیض در بهره مندی را قانونی کرده اند، جریان عدالتخواه باید فریاد بکشد و از نمایندگان مطالبه کند که در بهره مندی از بیت المال حق همه افراد جامعه حفظ شود.

البته حکومت دینی حکومتی عقلایی است؛ نباید قوانینی وضع کرد که قابل اجرا نباشد؛ اما این نباید موجب ویژه خواری شود، شما ببینید اسلام، میزان بهره مندی کارگزاران نظام را چگونه ترسیم کرده؟ آیا وضعیتی که امروز در بین برخی از مسؤولان دیده می شود، همان است که اسلام دستور داده؟ جنبش عدالت خواهی در مقابل این وایژه خواری ها که حکومت دینی، روحانیت و دین را بدنام می کند، باید بایستد.

توصیه قطعی آموزه های دینی، تساوی عُقلائی بین مردم و مسؤولان است؛ اگر تساوی و تناسب دیده نشود، جامعه دینی آسیب هایی جدی، از قبیل عدم تحمل مردم در برابر مشکلات را به خود می بیند.

دین، نه تنها ویژه خواری را برای مسؤولان قبول نکرده، بلکه توصیه می کند وضعیت اقتصادی آن ها متناسب با سطح پایین جامعه باشد؛ نماینده ای که مسیر کوهستانی حوزه انتخابیه خود را با ماشین مدل بالا طی می کند، مشکلات مردمی که از همان مسیر با خودروی بی کیفیت تردد می کنند را درک نمی کند و وقتی درک نکرد نمی توان از او انتظار داشت که برای حل مشکلات مردم، قوانین راه گشا وضع کند.

عدالتخواهی از منظر دین

کنشگری مطلوب در زمینه عدالتخواهی، در دو سطح قابل بررسی است؛ یکی به طور کلی و دیگری در حالتی که باید در قبال آن حالت، رفتاری عدالت خواهانه انجام داد؛ در حالت کلی، فرهنگ اجتماعی اسلام جمیع مراتب حتی استنکار قلبی، نسبت به ظلم را مصداق عدالت خواهی معرفی می کند؛ در واقع عدالت خواهی در نگاه کلان، ذیل نظارت اجتماعی یعنی همان امر به معروف و نهی از منکر قرار می گیرد و همان مراتب نهی از منکر در عدالت خواهی نیز جاری است.

عدالتخواهی از حالت انزجار درونی نسبت به ظلم آغاز می شود و تا پر اصطکاک ترین فعالیت های اجتماعی ادامه پیدا می کند؛ البته گاهی ممکن است شرایط برای اجرای برخی از مصادیق عدالتخواهی وجود نداشته باشد اما کسی که هیچ مرتبه ای از عدالت خواهی را نداشته باشد، تبدیل به مرده اجتماعی می شود.

در شرایطی که باید رفتار خاصی را به عنوان عدالت خواهی از خود بروز داد، باید به اندازه توان، عدالتخواهیِ متناسب با آن شرایط، انجام شود؛ و الا به خاطر داشتن مراتب بی فائده عدالت خواهی، آن شخص، مورد مذمت هم قرار می گیرد؛ به عنوان مثال در ظهر عاشورا عده ای از بزرگان کوفه در کنار تپه های کربلا با دیدن مصائبی که به حجت خدا می رسید گریه کرده و برای موفقیت حسین بن علی(ع) دعا می کردند.

این افراد، استنکار قلبی داشتند اما چون استنکار قلبی، به تنهایی نصاب حیات اجتماعی و عدالت خواهی نبود، مورد مذمت قرار می گیرد البته آن ها احتمالا عیب دیگری هم داشتند و آن این که حاضر بودند سر سفره بنی امیه بنشینند، و اگر تهدید و تطمیع بیشتری هم در کار بود، شاید حاضر می شدند شمشیر هم به نفع آل ابی سفیان بزنند؛ بدتر از این افراد، کسانی بودند که در کربلا اهل بیت(ع) را کشتند و در کوفه برای آن ها گریه کردند! و یا گریه کنان، اهل بیت(ع) را غارت کردند! به طور مسلم، چنین افرادی مطلوب اسلام نیستند، بله! گاهی کسی از صحنه جنگ فاصله زیادی داشته و قدرت کمک کردن به امام حق را ندارد در چنین صورتی استنکار قلبی، یکی از مراتب عدالت خواهی می شود.

کسی که به دنبال اصلاح جامعه است باید در بافت شخصیتی خود روحیه عدالتخواهی و ظلم ستیزی را داشته باشد تا در هر شرایطی، رفتار متناسبی از خود بروز دهد البته گونه ها و سطوح عدالتخواهی بر اساس توانمندی های افراد متفاوت می شود؛ مثلا یک نفر در زمان طاغوت مبانی اسلامِ انقلابی را تثبیت می کند و دیگری اعلامیه های امام خمینی(ره) را پخش می کند که هر دو با توجه به توانمندی های شان، در حال انجام کار عدالتخواهانه هستند؛ شرایط زمانه نیز در تعیین قالب ها موثر است، اما کسانی که به شرط عدم خطر، عدالتخواهی می کنند و در شرایط خطر فقط استنکار قلبی دارند، نباید تمجید شوند

البته از نظر تربیتی و در شرایط عادی، باید دافعه قلبی و برائت درونی در انسان ها باشد تا در شرایط خاص، رفتار متناسب، از آن ها سر زند ما اگر تنها بر یک نمود از عدالت خواهی تأکید کنیم ممکن است عده زیادی از انسان هایی که بالقوه می توانند از بهترین نیروهای عدالت خواه باشند را از دست بدهیم.

عرصه تربیت و نوع مواجه با روحیه عدالتخواهانه، از نقد عملکرد اجتماعی افراد در شرایط خاص، تفاوت دارد؛ حاج قاسم سلیمانی به خاطر وضع نامطلوب ظاهری، در گزینش سپاه رد می شود؛ البته این قضیه، موجبِ از دست دادن ظرفیت بزرگی مانند سردار سلیمانی نمی شود، چون خود ایشان مایه های شخصیتی خوبی داشت اما باید مراقب باشیم تا حاج قاسم های بالقوه را به خاطر رفتارهای اشتباه از دست ندهیم.

از این رو، جریان انقلابی و عدالت خواه، نباید بدون دلیل، بر الگوی رفتاری خاصی، اصرار داشته باشد؛ این که بگوئیم باید شیوه عدالت خواهی تو دقیقا همان طور باشد که من دارم، و یا لباس پوشیدنت باید مطابق با مطلوب ترین وضعیت باشد، و یا استنکار قلبی داشتن تو در هیچ شرایطی مفید فائده نیست، آسیب ها و ریزش های زیادی را به دنبال دارد.

منظور این است که نگاه های کلان تر را باید همیشه در نظر گرفت تا جنبه های تربیتی با عکس العمل ها در شرایط خاص، خلط نشود، نباید عدالتخواهی به گونه ای تعریف شود که افرادی که در شرایط بحرانی می توانند عدالتخواه مطلوب باشند، از چرخه تعریف عدالتخواهی خارج شوند.

نقش آفرینی عدالتخواهان در زمینه وضع قوانین

مورد دوم، دخالت جریان عدالتخواه در وضع قوانینِ نظارتی است؛ وضع قوانینی که می تواند میزان نظارت بر ت