فایل پاورپوینت کامل عدم تعارض در آیات قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عدم تعارض در آیات قرآن :

قرآن کریم می فرماید: «أَفَلا یتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلافًا کثِیرًا» (نساء / ۸۲) ترجمه: آیا درباره قرآن نمی اندیشند که اگر از ناحیه غیر خدابود اختلافات فراوانی در آن می یافتند.

بعضی شبهه می کنند و می گویند آیات قرآن کریم در مواردی با یکدیگر تعارض دارند، بدین صورت که خداوند یک کار و فعل را گاهی به فعل کار نسبت می دهد، و گاهی می گوید کار آن فاعل است ولی با اذن خداوند است، و گاهی نیز می فرماید: این کار، فعل آن فاعل نیست بلکه کار خداوند است.

به طور مثال در موضوع قبض ارواح و توفّی انفس، در آیه ای می فرماید: «فَکیفَ إِذَا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِکهُ یضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ» (محمد / ۲۷) یا این که می فرماید: «قُلْ یتَوَفَّاکمْ مَلَک الْمَوْتِ الَّذِی وُکلَ بِکمْ» (سجده / ۱۱) در این گونه از آیات، قبض ارواح نیکان و بدان را به فرشتگان و ملک الموت نسبت می دهد.

در آیات دیگری این فعل، به ملائک نسبت داده شده با این وصف که آنان رسولان الهی هستند و به اذن او جان مردم را می گیرند مانند«حَتَّی إِذَا جَاءَ أَحَدَکمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لا یفَرِّطُونَ» (انعام / ۶۱).

و در نهایت در آیات دیگری با ظرایف کلامی، قبض ارواح را به خود نسبت می دهد: « هُوَ الَّذِی یتَوَفَّاکمْ بِاللَّیلِ» (انعام / ۶۰) یا این که «اللَّهُ یتَوَفَّی الأنْفُسَ حِینَ مَوْتِهَا» (زمر / ۴۲).

این تفاوت ها در سراسر آیات قرآن به چشم می خورد، مثلا در یکی از آیات خطاب به رسول خود می فرماید: «وَمَا رَمَیتَ إِذْ رَمَیتَ وَلَکنَّ اللَّهَ رَمَی» (انفال / ۱۷) یعنی آن گاه که تو ای رسول ما تیر انداختی، تو نبودی بلکه خدا بود که تیر انداخت. در این آیه در عین حال که تیر اندازی را به آن حضرت نسبت می دهد (اذ رمیت) آن را با عبارت (و ما رمیت) و نیز (و لکنّ الله رمی) از آن حضرت نفی می کند.

مشابه این تفاوتها در مسئله اعجاز پیامبران الهی هم آمده که گاهی به طور مطلق به خود آنها بدون تقیید به اذن خدا نسبت داده شده است و گاهی به آنها همراه با اذن خداوند و گاه نیز حصر در خداوند شده است.

اکنون سؤال و اشکال در این است که آیا این تفاوتها و اختلاف و تعارض درونی آیات قرآن نیست؟

پاسخ شبهه آن است که خدای سبحان بر اساس نظام علّی و معلولی، هر موجودی را که می آفریند، اثر ویژه ای را نیز به او می دهد و این اثر برای او حقیقی است و اسنادش به آن موجود، اسنادی حقیقی است. یعنی آتش واقعا می سوزاند و یخ حقیقتاً خنک می کند و دیگر موجودات نیز همگی آثار واقعی خاص خود را دارند، امّا در عین حال که اثر هر موجودی مربوط به خود اوست، همه این موجودات عوامل و کارگزاران خدا و مجرای ربوبیت مطلقه رب العالمین و وجهی از وجوه فعلیه و اسمی از اسمای فعلیه خدایند. نه این که موثراتی باشند مستقل که اثردهی آنها در عرض ربوبیت الهی باشد، زیرا فرض صحیح ندارد که ربوبیت خداوند نامحدود باشد و در عین حال، در کنار این ربوبیت مطلقه و نامحدود، اشیاء و مخلوقاتی باشند که تحت این ربوبیت مطلقه نباشد و در وجود خود و اثر گذاری خود مستقل باشند. اگر ربوبیت خداوند نامحدود است، دیگر جایی نمی ماند که خالی از ربوبیت حق باشد و موجود دیگری آن را پر کند.

با این تحلیل، آن چه را که با نظر ابتدایی مستقل می پنداشتیم، با نظر دقیق عقلی، غیر مستقل و وابسته به ربوبیت الهی می یابیم در این صورت همه موجودات وجه الله و جُندالله و سپاه و ستاد و مردات و مجلای او هستند: «وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ» (فتح / ۴). هیچ چیزی در جهان نیست جز این که مأمور ذات اقدس الهی است.

البته خدای سبحان از طریق اسباب، ربوبیت خود را اعمال می کند، در این باره حضرت امیر المؤمنین ـ علیه السّلام ـ می فرماید: «ابی الله ان یجری الاشیاء الّا باسبابها» (بحار، ج ۲، ص ۹۰) یعنی سنت خداوند بر آن است که افعال و اشیاء را به وسیله اسبابشان به جریان بیندازد. و از این جهت است که خداوند در عین آن که فعل واثری را به فاعل آن نسبت می دهد، استقلال را از آن سلب کر