فایل پاورپوینت کامل عوامل تهذیب

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عوامل تهذیب :

در اخبار و احادیث عواملی که نقش بیشتری در تزکیه روان دارند، مطرح شده اند، به نمونه هائی از آنها توجه کنید.

۱- پرهیز از دنیاگزینی

دنیاطلبی با همه زیرمجموعه ها و مظاهرش آفت نفس می باشد و موجب فساد و تباهی انسانیت انسان است.

قال علی علیه السلام:

«آفَهُ النَّفْسِ الْوَلَهُ بِالدُّنْیا»^[۱]

[آفت نفس، دل سپردن به دنیاست.]

و راه اصلاح نفس بستگی تام به دوری گزیدن از دنیا دارد.

قال علی علیه السلام:

«سَبَبُ صَلاحِ النَّفْسِ الْعُزُوفُ عَنِ الدُّنْیا»^[۲]

[کناره گیری از دنیا، موجب اصلاح نفس است.]

آن حضرت نیز فرموده است:

«دَواءُ النَّفْسِ الصَّوْمُ عَنِ الْهَوی وَالْحَمِیهُ عَنْ لَذَّاتِ الدُّنْیا»^[۳]

[درمان نفس، امساک از خواهشها و پرهیز از لذات دنیاست.]

۲- قناعت و میانه روی

افراط در معیشت اقتصادی و چشم و هم چشمی، عامل تباهی نفس انسانی و تقویت روح شیطانی است و از این رو قناعت و اقتصاد موجب تقویت نفس الهی و تزکیه آن می شود. حضرت امیر علیه آلافُ التّحیه والثّناء می فرمایند:

«اذا رَغِبْتَ فی صَلاحِ نَفْسِک فَعَلَیک بِالْاقْتِصادِ وَالْقُنُوعِ وَالتَّقَلُّلِ»^[۴]

[هرگاه میل به اصلاح نفس خود داشتی، به میانه روی و قناعت و کم چیزی، روی آور.]

و نیز فرموده اند:

«اعْوَنُ شَی ءٍ عَلی صَلاحِ النَّفْسِ الْقَناعَهُ»^[۵]

[قناعت بهترین یاور برای اصلاح نفس است.]

۳- مذمت نفس

خودبزرگ بینی و حس برتری نسبت به دیگران، یعنی عجب و کبر از بدترین بیماری های نفس بوده و مخرّب ترین پیامدها را بر روان انسانی وارد می کند، و از این رو مذمت نفس در کارها و بیان نقاط ضعف برای خود، قدمی در راه اصلاح نفس می باشد.

قال علی علیه السلام:

«مَنْ ذَمَّ نَفْسَهُ اصْلَحَها، مَنْ مَدَحَ نَفْسَهُ فَقَدْ ذَبَحَها»^[۶]

[آن کس که نفس خود را مذمت کند، اصلاحش کرده، آن کس که نفس خود را ستایش کند آن را نابود نموده است.]

۴- همنشینی با خوبان

در اخبار و احادیث از همنشینی با خوبان و بدان به عنوان عامل تزکیه و فساد نفس یاد شده است و این به واسطه تأثیر زیاد دوست در روان انسان است، حضرت امیر علیه السلام در این باره می فرمایند:

«فَسادُ الْأخلاقِ بِمُعاشَرَهِ السُّفَهاءِ وَصَلاحُ الْأخْلاقِ بِمُنافَسَهِ الْعُقلاءِ وَالْخُلْقُ اشْکالٌ فَکلٌّ یعْمَلُ عَلی شاکلَتِه»^[۷]

[معاشرت با کم خردان موجب فساد اخلاق و معاشرت با عقلا موجب اصلاح اخلاق است. اخلاق را روش هائی است و هرکس طبق خوی و عادات خود عمل می کند.]

لذا کسی که در مسیر تهذیب نفس قدم برمی دارد سزاوار است معاشرت خود را با اهل دنیا جز در موارد وجوب شرعی و لزوم عقلی قطع نماید و از هم صحبتی با عاصیان بپرهیزد.

قال علی علیه السلام:

«ینْبَغی لِمَنْ ارادَ اصْلاحَ نَفْسِه وَاحْرازَ دینِه انْ یجْتَنِبَ مُخالَطَهَ (ابْناءِ) الدُّنْیا»^[۸]

[سزاوار است آنکه میل به اصلاح نفس خویش دارد و می خواهد دین خود را حفظ کند، از اهل دنیا دوری گزیند.]

۵- پرهیز از غفلت

شیطان لحظه ای از بنده خدا غافل نمی شود تابلکه او را وسوسه کند و بر انسان است که از او غافل نشود.

قال علی علیه السلام:

«مَنْ اصْلَحَ نَفْسَهُ مَلَکها، مَنْ اهْمَلَ نفْسَهُ اهْلَکها»^[۹]

[هرکس نفس خود را اصلاح کند، مالک آن شده و آنکه نفس را رها نماید، هلاکش ساخته است.]

همان یک لحظه کافی است تا نفس بیراهه ای را طی کند که بازگشت از آن به آسانی ممکن نباشد.

«مَنْ رَخَصَ لِنَفْسِه ذَهَبَتْ بِه فی مَذاهِبَ الظُّلْمَهِ»^[۱۰]

[کسی که نفس خود را رها کند، نفس او را به کوره راه های گمر