فایل پاورپوینت کامل عوامل و آثار بی نیازی از خداوند متعال

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عوامل و آثار بی نیازی از خداوند متعال :

اسْتِغْنَاءً [غنی]: در لغت یعنی توانگر و بی نیاز شد، استغنی الله: یعنی از خدا خواست که او را توانگر کند، استغنی عنهُ به: از او بی نیاز شد.[۱] فعل «استغنی » که برای بیان زیاده روی در اعتماد آدمی به خویشتن به کار می رود از جهت روابط معنایی با واژه «طغی » ارتباط نزدیک دارد، ولی میان این دو از جهت ساختمان معنایی تفاوت فراوانی دارد. در «طغی » تصویر نهری است که از ساحل و کرانه خود تجاوز می کند و به بیرون جاری می شود. اما مفهوم اصلی استغنی، توانگری و ثروتمندی است. در قرآن، بر این نکته، فراوان تأکید شده است که خداوند «غنی » است؛ یعنی آنقدر توانگر است که او را به کس، احتیاج نیست و کاملاً متکی به خویش و خودکفا است. اما در مورد انسان، فرض چنین استغنا و بی نیازی مبین فقدان حس مخلوقیت و عبودیت است و بدین ترتیب، داشتن چنین احساسی چیزی جز استکبار و بزرگ بینی که متضمن انکار خداست، نیست. [۲] این واژه، در لغت به معنای «خویشتن را دیدن »[۳] «خود را ذاتاً غنی دانستن که اقتضای طغیان و عدوان و استکبار است »[۴]و در نتیجه به قدرت و توانایی خویش، اعتماد نامحدود داشتن است. در آیه زیر که هدف آن وصف حالات درونی و باطنی انسان به طور کلی است؛ دو واژه طغی و استغنی در کنار هم و تقریباً به صورت هم معنی، به کار رفته است: چنین نیست (که شما می پندارید) به یقین انسان طغیان می کند، از اینکه خود را بی نیاز ببیند![۵] آیات زیر از سوره لیل، تقابل و تضاد دو واژه «استغنی » و «اتقی » را نشان می دهد: اما کسی که بخشایش و پرهیزگاری کرد، و آن بهترین را تصدیق کرد، پس برای بهشت آماده اش می کنیم. اما آن کس که بخل و بی نیازی ورزید، و آن بهترین را تکذیب کرد، او را برای دوزخ آماده می سازیم.[۶] بنابراین رابطه تقابل وضوح میان «اتقی » -پرهیزکاری – با صفت همراه آن، یعنی، بخشش و گشاده دستی -اعطا- و «استغنی » با صفت همراه آن یعنی «بخل » وجود دارد. با توجه به کاربردهای قرآنی واژه استغنی، همواره سه معنا، توأماً افاده می شود: یکی غنا و بی نیازی، دیگری اکتفا و سوم احساس ثبات. [۷] البته استغناء در دو مقام مورد بحث است؛ یکی به عنوان صفت حمیده- یعنی بی نیازی از خلق و قناعت پیشه کردن، که در مقابل طمع و بی نیازی از خلق و عدم اتکال- به آنان به کار می رود، دوم به معنای بی نیازی از خدا و سرکشی و نافرمانی در مقابل دستورات الهی است که از صفات رذیله محسوب می شود و در این مقاله به آن خواهیم پرداخت. تعابیر دیگری در قرآن پیرامون این صفت به کار رفته است، علامه طباطبائی می فرمایند: “أَمَّا مَنِ اسْتَغْنی فَأَنْتَ لَهُ تَصَدَّی وَ ما عَلَیْکَ أَلَّا یَزَّکَّی” کلمات “غنی” و “استغناء” و “تغنی” و “تغانی” به طوری که راغب گفته به یک معنی می باشند. پس مراد از “مَنِ اسْتَغْنی ” کسی است که خود را توانگر نشان دهد و ثروت خود را به رخ مردم بکشد.[۸]

عوامل بی نیازی از خدا:

۱.مطابق آیات قرآن، عده ای به وسیله جمع مال و ثروت و فرزندان از خدا و عذاب الهی بی نیازی می جویند.[۹]

۲.امکانات، قدرت و نعمت های الهی، از اموری است که خداوند متعال ذکر نموده، که انسان ها به وسیله آن می خواهد از خدا بی نیازی بجویند.[۱۰]

۳.دل خوشی به شفاعت خدایان و بتها، از عوامل بی نیازی از خداوند، در قران کریم ذکر شده است.[۱۱]

۴.دوستی با دشمنان خدا: عده ای از مردم با انتخاب قدرتها و دوستان دنیایی می خواهند از خداوند بی نیازی بجویند، در حالی که حتی در روز قیامت نیز هیچ کدام از این دوستان به یاری انسان نمی شتابند و انسان را بی نیاز از خدا نمی کنند. روزی که هیچ دوستی کم ترین کمکی به دوستش نمی کند، و از هیچ سو یاری نمی شوند[۱۲]

آثار بی نیازی از خداوند متعال

موارد متعددی را می نوان به عنوان آثار صفت استغنا نام برد که در اینجا به چند مورد اشاره می شود:

۱.عاری دیدن خود از عیب ها و نواقص

ممکن است در یک نگاه سطحی، انسان به سهولت مسأله را برای خود حل شده تلقی کند و خویشتن را از نقصها و ضعف ها مبرّا بیابد و بدین وسیله خود را تبرئه کند. همین شناخت نادرست از خود، سبب می شود که احساس استغنا و بی نیازی بر او چیره شود. بدیهی است که همین احساس بی نیازی نسبت به یک اصلاح جدّی و بنیادی، راه را برای هر گونه سازندگی اصولی مسدود می کند.

۲.کبر

از جمله عناصر مهم در ساختمان معنایی استغناء، مفهوم کبر است. گویی تنها مشخصه و خصلت کفار، همین پدیده است. شخص مستکبر به لحاظ ماهیت دینی، متکبر است. در قرآن، متکبر مغرور، معرکه گیر حوزه همه خصوصیات منفی است: (ولی) اشراف متکبر قوم او، به مستضعفانی که ایمان آورده بودند، گفتند: «آیا (براستی) شما یقین دارید که صالح از طرف پروردگارش فرستاده شده است؟!» آنها گفتند: «ما به آنچه او بدان مأموریت یافته، ایمان آورده ایم.»[۱۳] در آیاتی دیگر از قرآن کریم خداوند متعال علت تکذیب آیات را تکبر ورزیدن می داند.[۱۴] آیات فوق، نشان می دهد که متکبران، ایمان نمی