بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مقام تخلیه نفس :

فایل پاورپوینت کامل مقام تخلیه نفس

حج، آکنده از رازها و حکمت هایی است که تن و جان انسان را در شعاع نور الهی قرار می دهد و وجود آلوده و قلب در هم شکسته او را از ناراستی ها و کژی ها پاک می سازد. حج، سیر و سلوک عرفانی، برای تزکیه و پاکی نفس است و می توان مراحل عرفان و سلوک را به روشنی در آن مشاهده کرد؛ از جمله مراحل تزکیه (تخلیه، تحلیه و تجلیه)؛ یعنی پاکسازی باطن و روان از رذایل اخلاق.

از وظایف مشکل و سنگین سالکان الی الله، تطهیر نفس و تصفیه باطن از رذیله ها و پلیدی ها و ناپاکی ها است. آنان باید باطنشان را از آلودگی صفات ناراست پاک سازند تا قابل فیض های رحمانی در حج باشند.

موانع تا نگردانی ز خود دور

درون خانه دل نایدت نور

موانع چون درین عالم چهار است

طهارت کردن از وی هم چهار است

نخستین، پاکی از احداث و انجاس

دوم، از معصیت وز شرّ وسواس. ..

قرآن کریم می فرماید: (. ..وَ عَهِدْنا إِلی إِبْراهِیمَ وَ إِسْماعِیلَ أَنْ طَهِّرا بَیتِی لِلطَّائِفِینَ وَ الْعاکفِینَ وَ الرُّکعِ السُّجُود )؛ [۱]«امر کردیم به ابراهیم و اسماعیل که خانه را برای طواف کنندگان، معتکفان، راکعان و ساجدان پاکیزه سازید.»

«بَیتِی» که خداوند آن را با منتسب کردن به خودش شرافت بخشید، در حقیقت «خانه قلب» است. خداوند دستور داد که آن را از ناپاکی توجّه به غیر پاک سازند؛ زیرا آن جا نظرگاه حضرت اوست.

دل به دست آور که حجّ اکبر است

از هزاران کعبه یک دل بهتر است

کعبه بنیاد خلیل آزر است

دل نظرگاه جلیل اکبر است

باید به ناچار آن را صاف و زلال نمود تا انوار الهی و اسرار رحمانی بر آن معتکف و آرامش و سکینه و وقار بر آن نازل شود. پس از وصول به این مقام است که بنده، سجده حقیقی و رکوع واقعی می کند و با پروردگارش مأنوس شده، به راز و نیاز می پردازد؛ ( اعلم أنّ البیت الذی شرّفه الله بإضافته إلی نفسه و هو بیت القلب فی الحقیقه… ).[۲]

در آیه دیگر می فرماید: ( ثُمَّ لْیقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْیوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْیطَّوَّفُوا بِالْبَیتِ الْعَتِیقِ ).[۳]

بسیاری از مفسّران گفته اند: مراد از « لیقْضُوا» حلق رأس و قصّ شارب و ظفر و امثال آن است که بر مُحرم حرام بود، دیگر حلال می شود؛ مگر سه تا از محرّمات احرام. .. بعضی گفته اند: رفع کثافات بدنیه است به غسل در روز عید. بعضی گفته اند: رمی جمرات است در ایام تشریق. .. و لکن مطلق است و شامل جمیع کثافات می شود؛ حتّی کثافات معنویه به توجه و انابه و ادای حقوق النّاس و حقوق الهیه و نحو این ها… [۴]

در واقع آیه شریفه اشاره است به این که: بعد از قربانی کردن، نوبت به پالایش درون از آلودگی ها؛ یعنی از چرک های احتمالی، زشتی های نفسانی و نشانه های خودخواهی می رسد و این سرّ عظیم حج است: «بعد ذبح الهدایا و الضّحایا (لیقْضُوا) و لیزیلوا ( تَفَثَهُمْ) و أوساخهم العارضه لهم من رین الإمکان و شین الهویات و مقتضیات الأنانیات وَ بعد تطهیر أوساخ الإمکان و إکدار الهیولا و الأرکان ( لْیوفُوا نُذُورَهُمْ ) التی قد نذروها فی قطع بوادی تعیناتهم… ».[۵]

به نظر ابن عربی: ( لیقْضُوا)(هم)به معنای زدودن آلودگی ها و ناراستی های درونی است؛ مثل کندن موی حرص و طمع، کوتاه کردن ناخن های خشم و کینه و دگرگونی های نفس متلوّن و. .. (تَفَثَ) تزکیه نفس و زدودن موانع و تحلیه و زینت کردن درون است؛ جملگی از منافع عرفانی حج به شمار می روند. «( لْیقْضُوا) وسخ الفضول و فضلات ألواث الهیئات کقصّ شارب الحرص، و قلم أظفار الغضب و الحقد. و فی الجمله: بقایا تلوینات النفس. .. فقضاء التفث التزکیه