فایل پاورپوینت کامل نقش شجاعت حضرت زینب (س) در احیای پیام عاشورا

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش شجاعت حضرت زینب (س) در احیای پیام عاشورا :

چکیده

یکی از صفات والای انبیاء، شجاعت است و همانگونه که شجاعت پیامبر اکرم (ص) به آل محمد (ص) به ارث رسید، شجاعت حیدری نیز به دختر والا اخترش زینب (س) به ارث رسید. در آن هنگام که گرفتاریهایی برای حضرت پیش آمد، با شجاعت و نیروی قلب، خود را نگه داشت و در هر حال با کمال ثبات ایستادگی نمود.[۱]

مطالبی که در این مقاله گردآوری شده شامل مباحثی چون خطبه های گرانقدر حضرت زینب (س) در کوفه وشام و چگونگی برخورد شجاعانه حضرت زینب (س) با مردم نادان و جاهل که دچار فریب آل امیه شده بودند و بازگو کردن ظلم و ستم آنان نسبت به آل محمد (ص) بود. زینب (س) سمبل زنی شجاع، مدیر و لایق رهبری در اوضاع و شرایط سخت بود. او اسیر و چه بسا بسته به زنجیر بود. مصیبتها و ناملایمات روحی و بدنی او را رنجور نموده بود، امّا او در همان لحظه چنان اسرا را رهبری می کرد و چنان صبر سترگی داشت که برای هیچ کدام از افراد بشر رسیدن به این حد صبر و حُسن توکل بر خدا ممکن نیست مگر با فضل خدا و این صبر آمیخته با شجاعت اوست که نهضت حسین (ع) را زنده نگه داشته است.[۲]

حضرت زینب (س) هدف قیام برادر خویش که همانا احیای دین و اجرای حدود الهی و احیای سنت نبوی (ص) و مبارزه با بدعت ها و فساد بود را به گوش نه تنها مردم کوفه و شام بلکه به گوش تمام جهانیان تا ابدالدهر رسانید و با وجود شکنجه ها و دیدن داغهای پی در پی هرگز سستی و ضعف به خود راه نداد و آنگونه که شایسته خاندان نبوت و امامت بود، خوش درخشید و تا ابد نام مبارک خویش را جز زنان سرافرز و آزاده تاریخ گردانید و به راستی که زینب (س) جلوه ای از نور عظمت و جلال خداوند یکتاست.

کلید واژه ها

شجاعت: شجاعت به عنوان خُلق روحی که به اصطلاح معروف، یعنی قوت داشتن و نترس بودن و خود را نباختن. به عبارت دیگر صفت غضب در حالت تعادل را شجاعت می نامند.[۳]

شجاع، با شهامت، دلیر، پردل و جرأت، جسور، بی پروا، بی باک، دلیر بودن، جرأت داشتن.[۴]

معادل شجاعت در عربی: شجاع و دلیر- دلف، شجاع- دُحامِش، شجاع و دلاور- نهوک می باشد.

عزّت: حالتی است که در انسان مانع شکست می شود.[۵]

عزت: ارجمند گشتن، گرامی شدن، ارجمندی، سرافرازی، عزیزی، نیرو، قدرت.[۶] شکوه، افتخار، بلند آوازی. عزت رُتُوق.[۷]

استقامت: راست ایستادن، راست شدن، درستی، ایستادگی، پایداری، پافشاری، ثبات، الثبات، الموظبه، المثابره استقامت و استقامت کردن.[۸]

مقدمه

شجاعت آن است که انسان در برخورد با سختی ها و خطرها، دلی استوار داشته باشد.[۹] بیشترین کاربرد این واژه، در مسائل مبارزات و جهاد و نهراسیدن از رویارویی با دشمن در جنگها است.

این نیروی قلبی و صلابت اراده و قوّت روح، سبب می شود که انسان علی رغم وجود زمینه های هراس، نترسد و خود را نبازد و با غلبه بر مشکلات، تصمیم گیری حق و درستی داشته باشد، همه رشادتها و حماسه آفرینی های میدانهای جهاد، مدیون دلیری شجاعان در نبرد بوده است که با شکستن ابهّت طاغوتها و قدرتهای جابر و رویارویی شجاعانه با دشمنان توانستند به اهداف عالی خود برسند. نترسیدن از مرگ یکی از مظاهر آشکار شجاعت است و همین عامل امام حسین (ع) و یارانش و حضرت زینب (س) را به نبرد عاشورا کشاند تا حماسه ای ماندگار بیافرینند. شجاعت عاشورائیان ریشه در اعتقادشان داشت. آنان که به عشق شهادت می جنگیدند از مرگ ترسی نداشتند. به این علت در برابر دشمن هرگز سست نشدند. یادآوری شجاعت روحی حضرت زینب (س) نیز در مواجهه با مشکلات و آن همه داغ و شهادت نمونه بارز این حرکت اسلامی است.[۱۰] همانگونه که پدر بزرگوارشان امام علی (ع) می فرمایند: «شجاعت، نصرتی نقد و فضیلتی آشکار است.»[۱۱] و امام حسین (ع) در پاسخ به این سؤال که شجاعت چیست فرمودند: «ایستادگی در برابر هماوردان و پایداری در نبرد.»

حادثه کربلا و سخنانی که امام حسین (ع) و حضرت زینب (س) و دیگر اعضاء خانواده ایشان داشتند و روحیات و خلق و خویی که از حماسه سازان عاشورا به ثبت رسیده است، منبع ارزشمندی برای آموزش اخلاق و الگوگیری در زمینه خود سازی، سلوک اجتماعی، تربیت دینی و کرامت انسانی است. مسائلی چون صبوری، ایثار، عزّت، شجاعت، توکل و خداجویی نمونه هایی از پیامهای عاشورا است و در گوشه گوشه ء این واقعه می توان جلوه هایی از عزّت و شجاعت زینب (س) را دید.

نهضت کربلا یک حرکت احیاگرانه نسبت به اساس دین و احکام خداوند بود. در مطالعه سخنان حضرت زینب (س) تکیه فراوانی روی احیای دین و اجرای حدود الهی و احیای سنت و مبارزه با بدعت و فساد و دعوت به حکم خدا و قرآن دیده می شود. از عمده ترین ویژگی و اعمال حضرت زینب (س) در واقعه کربلا می توان اشاره کرد به صبر و پایداری و مقاومت ایشان در برابر سختی ها و مصیبتها، شهادت و دلیری در افشای حقایق و گفتن سخن حق در برابر سلطه جابر، پیام رسانی و تبیین و روشنگری در طول سفر، تغییر ماهیت اسارت و تبدیل آن به آزادسازی انسانها و بیدارگری اوهام جامعه، مراعات حدود الهی و عفاف و متانت یک زن مسلمان و متعهد و ده ها نمونه دیگر که هر کدام نشان از قدرت و شجاعت و همت زنی است که یک تنه بار حفاظت از اسلام را در آن روزگار پر ظلم به عهده گرفته است.[۱۲]

ترسیم شجاعت زینبی (س)

زینب (س) با تمام تشویش و اضطراب شام عاشورا و مشاهده داغهای پی در پی عزیزانش و دیدن بدنهای خونین آنها و ضجه و شیون زنان و کودکان پریشان همچنان استوار و محکم باقی ماند. جز زینب (س) چه کسی می توانست این همه دشمنی و مظلومیت را تحمل کند؟ این بانوی بزرگوار با آن همه رنج محنت نه تنها توانست بر اضطراب و پریشانی خود فائق آید بلکه با متانت و حوصله با هر کدام از خیل زنان و دختران خردسالِ خون جگر و اسیر به گونه ای رفتار می کرد که موجب تسلّی آنان گردد. با آن همه تألمات روحی و فرسودگی جسمی، آن بانوی متّقی و خداشناس حتی نمازهای شب را ترک نکرد و هیچگاه در مقابل دشمن جزع و زبونی نشان نداد و به هیچ کسی التماس نکرد. آری تنها معیار و بهترین میزان شخصیت آدمی هنگامی شناخته می شود که مصائب و شدائد گوناگون او را در میان گیرد و هرگاه در چنین لحظات هراس انگیز، کسی خود را نبازد و عجز نشان ندهد و با تمام شجاعت و شهامت، همچون آزادمردان جهان در مقابل ظلم بایستد، اینجاست که همه در مقابل روح بلندپرواز او سر تعظیم فرود می آورند و جبهه احترام بر خاک آستانش می سایند. چیرگی برشدائد و تسخیر نیروی پرارزش صبر و شجاعت حضرت زینب (س) نشانه مقام و منزلت والا و ایمان راسخ دخت علی مرتضی (ع) و فاطمه زهرا (س) است که اثرات انقلاب عظیم کربلا را سرمشق زندگی جهانیان تا آخرین روزهای دنیا در صفحات تاریخ ثبت و دین مبین اسلام و شریعت محمدی را تا ابدالدهر جاودانی و ظلم و تجاوز از حق را محکوم نمود.[۱۳]

حضرت زینب (س) در مواجهه با صحنه نبرد

حضرت زینب (س) نگران وضع میدان جنگ بود. دید که گروهی خون آشام و گرگ صفت نیزه ها و شمشیرها را بالا و پایین می برند! زانوهای زینب (س) سیده اهل حرم سست شدند و دیگر یارای ایستادن نداشتند و لی محبت برادر، او را به معرکه جنگ کشاند. برادرش را دید، سر تا پا خونین روی زمین افتاده و مردمی پست و رذل دور او را احاطه کرده اند. زینب (س) رو به آنها کرد و فرمود:«اما فیکم المُسْلِمْ» آیا در بین شما مسلمانی نیست؟ امام حسین (ع) به خواهرشان اشاره کردند که به خیمه ها برگردد و شجاعانه مواظب جان امام سجاد (ع) و زنان و کودکان بی کس باشد. هنوز قدم به خیمه نگذاشته بود که خورشید، تاریک و هوا نیلگون و زمین لرزان شد. متوجه سمت میدان شد، سر مطهر برادر را بالای نیزه دید. چگونگی حال زینب (س) را فقط خدا می داند و بس! جز زینب (س) که شجاعت از علی بی ابی طالب (ع) و صبر از فاطمه زهرا (س) آموخته در آن مصیبتی که او را احاطه کرده که می تواند صبر کند؟ آری نیروی صبر، از صبر زینب (س) عاجز مانده است. زینب (س) با ایمان و قوت قلب به سمت میدان رفت و تن بی سر برادر را که غرق خون و بر نیزه بود مشاهده کرد. آنگاه رو به لشکریان کرده خطاب به عمر بن سعد فرمود: «وای بر تو، حسین (ع) پسر پیغمبر و باقی مانده و جانشین نبوت و بهترین جوانان اهل بهشت را می کشند و تو ایستاده و نگاه می کنی؟» به لشکریان یزید گفت: «در بین شما یک نفر مسلمان نیست؟» تا آنهایی که اغفال شده بفهمند امام حسین (ع) ازاسلام خارج نشده و آنگاه زینب (س) با پیکر خون آلود برادر به گفتگو نشست و به این ترتیب لشکریان را متوجه عمل شوم آنها کرد.[۱۴]

زینب (س) شجاع بزرگترین حامی امام سجاد (ع) و اسیران

آفتاب روز عاشورا از خجالت فرو می نشیند و خود را پشت افق تیره کربلا پنهان می کند. جمعی پست فطرت برای چپاول و غنیمت مال دنیا، به خیمه های آل عصمت ریختند. حضرت زینب (س) به زنان و کودکان دستور داد اشیاء قیمتی را از خود خارج و جلوی آنها پرتاب کنند. امّا آن نامردها همینکه دیدند دیگر چیزی در خیمه ها باقی نمانده، تمام خیمه ها را که متصل به هم بودند، با آتش بیداد شعله ور کردند. به دستور امام سجاد (ع)، همگی زنان و بچه ها رو به بیابان فرار کردند ولی زینب (س) نمی تواند فرار کند. آخر برادر زاده بیمارش از شدّت تب قادر به حرکت نیست و آتش و شعله به او نزدیکتر می شود. پس از نجات جان برادر زده اش با کمک خواهرش ام کلثوم به جستجوی زنان غمزده و دخترکان یتیم پرداختند، همه را جمع کردند. زینب (س) از نیم سوخته های خیمه ها، خیمه ای برپا کرد. سپس هر کدام را با زبانی تسلی و دلگرمی داد. حضرت زینب (س) با شجاعتی که از پدر بزرگوارشان به ارث برده با لحن ولایت به عمربن سعد پیغامی فرستاد که تو مردان ما را کشتی، شتران و اموال ما را به تاراج بردی، مسکن ما را هم آتش زدید. وظیفه ات این است، امشب کسانی را دورتر از مکان ما برای پاس حرم و عترت بی کس رسول خدا بگماری که اراذل کوفه و شام متعرض دختران پیغمبر نشوند! ابن سعد نیز ناچار جماعتی را دور از دلشکستگان، موکل بر حمایت بر حمایت آنها کرد.[۱۵]

سخنرانی شجاعانه و کوبنده حضرت زینب (س) در کوفه

زینب (س) همراه دیگر اسرا با سختی و مشقت فراوان به کوفه رسیدند. زینب می خواهد حقانیت اسلام و مأموریت امام حسین (ع) و نامسلمانی یزید را به گوش همه برساند. او می خواهد مردمی که خود خواسته اند با پستی و نفع طلبی دست و پای خود را به زنجیر اسارت بی چون و چرای آل سفیان ببندند، بیدار کند و خود را از اطاعت یزید خارج و صف توابین را تشکیل دهد.

حضرت زینب (س) از خدای قادر کمک خواست و همانطور که در کجاوه بود، مردانه نشست. سر خود را بیرو کرد. با دست، اشاره ای به شهر و مردم کوفه کرد. چون موسی کلیم معجزه ید بیضاء نمود و صدای خود را بلند کرد و فرمود:«اسکتُوا یا اهلّ کوفه! اسکتُوا» به این فرمان و خطاب دختر علی، بزرگ قهرمان کربلا تا مدتی را که سخن می گفت چنان نفس ها در سینه های پرکیدشان حبس و چنان بی حرکت در جای خود ساکت ماندند که نتوانستند دهانهایی که برای خنده یا نعره باز کرده بودند به هم آورند، حتی صدای سم اسبان و زنگ شتران هم شنیده نمی شد.

صدایی چون لحن پدرش علی (ع) که برای کوفیان خیلی آشنا بود، با کمال شجاعت و فصاحت بلند شد و فرمود: ای مردم کوفه و ای اهل مکر و فریب، آیا بر ما گریه می کنید؟ هرگز اشک چشمهایتان خشک نشود و ناله هایتان آرام نگیرد. شما سوگند هایتان را وسیله ای برای فساد قرار دادید. پیمان بستید و با دشمنی آن را شکستید. بدانید این وزر و وبال و گناهی که بر دوشهای خود حمل کرده اید، بسیار زشت و غضب خدا بر شماست. و جایگاه شما دوزخ است. کسانی که در آن روز سخنان حضرت زینب را می شنیدند از شکوه و جلال و شجاعت و فصاحت زنی پرده نشین واسیر که چنین سخن می گفت بطوریکه تا پایان نطقش نفس از کسی بیرون نمی رفت تعجب می کردند و بیشتر تعجب کرده بودند که گویا صدای علی مرتضی (ع) است که از حنجر زینب (س) دخترش صادر می شود.[۱۶]

نقش آفرینی و شجاعت بیان زینب (س) در مجلس ابن زیاد

حضرت زینب (س) همراه کاروان اسیران به دارالاماره کوفه و در مجلسی که ابن زیاد برپا ساخته بود رسیدند. حضرت بدون اعتنا و با وقار تمام در طرفی از مجلس نشست و زنان بنی هاشم او را چون نگینی درخشان احاطه کردند. ابن زیاد چند نوبت پرسید این زن متکبره که تعظیم و سلامی نکرد کیست؟ کسی جوابش را نمی داد تا آخر گفتند: «او زینب (س) دختر علی (ع) است» آنوقت ابن زیاد گفت: «خدا را شکر که شما را رسوا کرده و اخبار و وحی شماها دروغ در آمد.» زینب (س) با نگاه تحقیر آمیز و آمرانه و بی اعتنا فرمود: «سپاس خدا را که ما را