فایل پاورپوینت کامل هم سویی معارف باطنی قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل هم سویی معارف باطنی قرآن :

همان طور که از لحاظ صنعتِ فصاحت و بلاغت و هنر ادبی، واژگان قرآن هم آوای هم است و از لحاظ مبادی تصوّری[۱] مفاهیم الفاظ قرآن هم سوی یکدیگر است و از جهت مبادی تصدیقی[۲] مقاصد آیات قرآن هم سان هم است و بالاخره از جنبه تفسیر ظاهر، مطالب قرآن مُفسِّر یکدیگر است، از جهت باطن نیز همه معارف قرآنی در همه مراحل باطنی آن هم سوی یکدیگر بوده، مُفَسّر یکدیگر است و هرگز اختلافی بین باطنها و مراحل درونی قرآن وجود ندارد؛ زیرا مراحل درونی آن مانند مظاهر بیرونی آن کلام خداست و اگر از نزد غیر خدا تنزّل می یافت حتما با هم اختلاف داشتند؛ بنابراین، سراسر مطالب قرآن از همه جهت هماهنگ است؛ یعنی، هم ظاهرها با هم، هم باطنها با هم، هم پیوند هر ظاهر با باطنِ برتر از خود همچنان محفوظ است. از این جا معلوم می شود که اگر سیر عمودی تفسیری بهره مُفَسِّر درون بین شود، چنانکه اهل بیت وحی ـ علیهم السلام ـ به آن آگاه بوده اند، با فنّ بدیع[۳]و جذّاب تفسیر قرآن به قرآن می تواند از انضمام باطنها با یکدیگر، بهره ی فراوان تر و والاتر ببرد. در این جا تذکر دو نکته ضروری است:

۱ـ برای تفسیر قرآن در مرحله ی ظاهر دو بال نیرومند لازم بود: یکی «برهان عقلی»، یعنی علم حصولی که شرط مهمّ مخاطب وحی قرار گفتن و تدبّر تام در آن است و دیگری سنت معصومین ـ علیهم السلام ـ که ناظر به مطالب تفسیری ظاهر قرآن است. برای تفسیر باطن به باطن نیز دو بال نیرومند دیگری لازم است: یکی «عرفان قلبی»، یعنی علم حضوری و دیگری سنّت معصومین ـ علیهم السلام ـ که ناظر به معارف درونی و باطن قرآن است؛ زیرا تار و پود ریسمان کشیده شده ی الهی که از یک جهت «ثَقَلِ وَحْی»[۴] نام دارد و از جهت دیگر «ثَقَلِ ولایت»[۵]نامیده می شود، همگی به هم مرتبط و متناسب است و همین پیوند ولایی می تواند به مفسّر جامع بین ظاهرها از یک سو و باطنها از سوی دوم و ظاهر و باطن هر مرتبه مرتبط و چسبیده به هم از سوی سوم جرأت دهد تا فتوا دهد: چنین سیری از مصادیق «اقرأ وارقَ»[۶] است؛ چون این کلام نورانی نه اختصاصی به قرائت به معنای تلاوت الفاظ دارد و نه مخصوص بهشت و بهشتیان آرمیده در بهشت جاودان است؛ بلکه شامل مُفَسّران ژرف اندیشی است که درعین جمع سالم بین اضلاع سه گانه مزبور، از هرگونه اشتباه ظاهر و باطن مصون و از هر خطر مخلوط شدن درون و بیرون و التقاط تنزیل و تأویل محفوظند و تا نیل به جنّت لقای خدا همچنان پویا و جویایند. البته چنین مقامی برای کم نظیرترین از اولیای الهی محتمل است؛ لیکن اصل امکان آن معقول است.

۲ـ ممکن است برخی استعمال لفظ واحد در بیش از یک معنا را روا ندانند و بر این اساس اراده چند مطلب از یک لفظ قرآنی در نظر آنان صحیح نباشد، لیکن باید توجه داشت که اوّلاً، بر فرض صحت آن مبنا، می توان معنای جامع انتزاعی که ظهور عرفی داشته باشد ترسیم کرد تا همه ی مراحل را در بر گیرد. ثانیا، مراحل طولی، مصادیق یک معناست، نه معانی متعددِ یک لفظ. ثالثا، امتناع توهّم شده، یا بر اثر محدودیت ظرفیت لفظ است یا محدود بودن ظرفیت مستمع و