---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل هویت ملی و جهانی شدن :

گفت وگو با اصغر افتخاری

ایران، ۱۱ – ۱۳/۸/۸۱

چکیده: آقای افتخاری در این گفت وگو، ضمن بیان تعریف و رویکردهای مختلف به مسئله جهانی شدن، جنبه ها و پیامدهای آن را بررسی و راهکار رویارویی با این پدیده را بیان می کنند

.

برای آغاز بحث، برداشت خودتان را از هویت ملی بیان کنید

.

هویت ملی به صورت یک تعریف مبنایی، در کلی ترین تعریفش عبارت است از نوعی احترام و التزام به عناصر چهارگانه ای که «خود جمعی » توده ای مردم را تشکیل می دهد . بر اساس چهار عامل سرزمین، جمعیت، حاکمیت و فرهنگ مشترک، شما می توانید تجلیات هویت ملی را در چهار بعد ببینید; یعنی آنچه امروزه ما در عرصه روابط بین الملل شاهد آن هستیم، به میزان زیادی تجلی همین هویت ملی با تعریفی است که ذکر شد

.

به نظر شما کدام یک از این موارد چهارگانه ای که بر شمردید، اولویت و تقدم ذاتی نسبت به دیگر عوامل دارد؟

برای شکل گیری هویت ملی هر چهار شاخصه لازم است; اما در صورت نقصان هر یک از اینها، ضربه ای همسان یا نقصانی هم وزن ایجاد نمی شود

.

درست است; ملت ها اگر سرزمین نداشته باشند، می توانند به صورت خفته هویت سازی کنند; مثل آنچه در سرزمین اشغالی فلسطین اتفاق می افتد; یعنی با اینکه سرزمین های آنان ممکن است اشغال شده باشد، ولی شاخصه های دیگر عمل می کنند و یک هویت خفته شکل می گیرد . در این میان، بعضی از موارد به طور منطقی اهمیت بیشتری دارد . اگر بخواهیم در میان این عوامل چهارگانه، به نوعی اولویت انگشت بگذاریم، نخست جمعیت، پس از آن فرهنگ، سپس حاکمیت و در پایان سرزمین را باید برشماریم

.

تاریخ جهانی شدن از چه زمانی شروع شد و چه رویکردهایی نسبت به این موضوع وجود دارد؟

درباره جهانی شدن، تضارب آرا و اختلاف دیدگاه ها بسیار شدیدتر از هویت ملی است . دیدگاهی بر این باور است که مقوله جهانی شدن ایده ای جدید نیست; بلکه در تاریخ تحولات غرب ریشه دارد

.

فرد امری

(۱)

می گوید: «می توان از تحولات جهان آگاه بود; اما از این آگاهی، آگاهی نداشت » . بر این اساس، وی در خصوص جهانی شدن معتقد است که جهانی شدن از مقوله هایی است که در ناخودآگاه بشر وجود داشته و در قرن های نوزدهم و بیستم بشر به این آگاهی تفطن یافته است; لذا شما ریشه ها، عوامل یا بسترهای جهانی شدن را در طول تاریخ می توانید جست وجو کنید

.

اما دیدگاه دوم معتقد است، هرچند می توان ریشه هایی را در درون تاریخ برای تحولات امروزی پیدا کرد، اما این به آن معنا نیست که همه اینها از پیش در درون تاریخ وجود داشته است; بلکه براساس اصل ارتباط – که کل حیات بشری به یکدیگر مرتبط است

–

ریشه هایی را می توانیم جست وجو کنیم و این ویژه جهانی شدن نیست . شما برای هر مقوله ای می توانید ریشه یابی یا به تعبیر فیلسوفان علوم اجتماعی، تبارشناسی تاریخی کنید . از این منظر، جهانی شدن تاریخ خاص خود را دارد . جهانی شدن در حوزه های مطالعات انسانی به دهه ۱۹۶۰ متعلق است . این واژه در کمتر از یکی دو دهه شایع شد; به گونه ای که در دهه ۱۹۸۰ بسیاری از دانشمندان علوم انسانی به این مقوله پرداخته اند و اوج آن هم در عصر ماست; امروزه هیچ موضوعی در زندگی بشر یافت نمی شود که با بحث جهانی شدن مرتبط نباشد

.

رویکردهای مختلف جهانی شدن را چگونه ارزیابی و دسته بندی می کنید؟

مالکوم واترز

(۲)

می گوید: جهانی شدن یک تحول اجتماعی است که در آن قیدوبندهای جغرافیایی که بر روابط اجتماعی و فرهنگی سایه افکنده است، از میان می رود و مردم به طور فزاینده ای از کاهش این قید و بندها آگاه می شوند . در جهانی شدن دیگر اینجا و آنجایی وجود ندارد و مسائل ما نه ملی، بلکه بشری می شود . دو رویکرد عمده نسبت به آن چیزی که واترز تحول خوانده، شکل یافته است: نخست آنکه این تحول، مطابق طرح و برنامه ای بوده است و عده ای از قدرت های برتر نشسته اند و این پروژه را برای رسیدن به هدف های خاصی که همان هژمونی و کسب سلطه باشد طراحی کرده اند . در اینجا ما

Globalization

داریم، نه

; Globalism

جهانی سازی داریم نه جهانی شدن . در مقابل، برداشت دیگری است که می گوید تاریخ تحول بشر از ابتدا، بنا بر مقتضای طبیعی اش، روندی را شروع کرده است که در آن، نیازمندی، انسان ها را به هم نزدیک کرده است و از خانواده های پراکنده شروع شده تا به کشورهای ملی برسد . امروزه هم همان نیازمندی ها و همان انتظارات، جهانی شده است و هیچ نگرش مبتنی بر سلطه ای در ورای این فرآیند وجود ندارد

.

مخالفت بسیاری از مخالفان فرآیند جهانی شدن، به این دلیل است که برداشت جهانی سازی از آن دارند و لذا معتقدند باید جلوی آن ایستاد . بسیاری از آنهایی هم که با جهانی شدن موافق اند، به این دلیل است که تلقی جهان گرایی از آن دارند . پروژه بر فلسفه قدرت و کسب هژمونی مبتنی است و پروسه بر فلسفه اداره جامعه بشری بر اساس تجربه مشترک مبتنی است

.

شما چه رابطه ای میان فایل پاورپوینت کامل هویت ملی و جهانی شدن، چه با قرائت نخست و چه با قرائت دوم، ترسیم می کنید؟

جهانی شدن، چه پروژه باشد و چه پروسه، در تاثیری که می تواند بر هویت ملی بگذارد، تقریبا یکسان عمل می کند . جهانی شدن فرسایش هویت های ملی را در پی دارد

.

وضعیت کشور ما را از حیث گذار چگونه ارزیابی می کنید؟

در کشورهای جهان سوم، جمهوری اسلامی ایران از کشورهایی خواهد بود که به سختی این دوران را طی می کند . از حیث فن آوری، عقب ماندگی چشم گیری داریم . در شبکه اینترنت فکر می کنید چه سهمی برای ما وجود دارد; تقریبا صفردرصد . بیشتر پایگاه ها و سایت ها مربوط به کشورهای اروپایی، صنعتی و