بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پارچه انگلیسی و فتوای علمای اصفهان :

تأسیس «شرکت اسلامیه» به ابتکار حاج آقا نورالله اصفهانی در اصفهان و همکاری تجار این شهر، نمونه ی بسیار موفقی از این راهبرد در ایران اسلامی است. رهبر انقلاب درباره ی اقدامات ایشان چنین می فرمایند: «در قضیه ی مرحوم حاج آقا نورالله… دعوا سر همان چیزی است که ما امروز از مسئله ی استقلال می فهمیم؛ یعنی سلطه ی اقتصادی، سلطه ی فرهنگی، سلطه ی سیاسی، سلطه ی اجتماعی و نفوذ ویران کننده و خانه براندازی که غرب در دنیا داشته (آن دوره، دوره ای بود که غرب با نشاط و با سرزندگی داشت می آمد و حالت تهاجمی داشت) این ها این را می دیدند، این را می فهمیدند. مرحوم حاج آقا نورالله از آن شرکتی که احداث می کند، از آن حرف هایی که می زند… نشان می دهد که مرد بسیار روشن بین، بسیار آگاه و متوجه به ابعاد سلطه ی بیگانه است.»[۱]

اندیشه ی استقلال اقتصادی

به دنبال قیام تاریخی تنباکو که امپراتوری انگلیس را به عقب نشینی واداشت، این اندیشه در ذهن حاج آقا نورالله اصفهانی شکل گرفت که می توان ابعاد تحریم را به کالاهای دیگر گسترش داد. وی برای تحقق عینی این تحریم در راستای خودکفایی داخلی برنامه ریزی و اقدام نمود.

وی در ابتدا به مبارزه ی منفی، تحریم اجناس خارجی و نفی سلطه ی اقتصادی اجانب می پردازد و در ادامه، تلاش هایش را در راستای سازندگی و خودکفایی ملی پیگیری می کند. می توان اذعان کرد که اوج فعالیت های آقا نورالله در بخش دوم، معطوف به توسعه ی شرکت های اسلامیه بوده است.

انگیزه ی تأسیس شرکت اسلامیه

در دوران قاجاریه، اقتصاد ایران از وضعیت مطلوبی برخوردار نبود. اقتصاد ملی در رکود کم سابقه ای قرار داشت و سیل محصولات خارجی در بازار ایران روان بود. ایران که خود زمانی صادرکننده ی منسوجات باکیفیت خصوصاً پارچه های ابریشمی بود، به واردکننده ی منسوجات تبدیل شده بود[۲] و از کارخانه های نساجی که روزگاری محصولات آن به تمام مشرق زمین صادر می شد، خبری نبود. در آن زمان، عمده ی تجارت ها در ایران، دلالی تجار از اجناس بیگانه بود؛ تا جایی که حاج آقا نورالله می گوید: «بازرگانان عمال خارجی شده اند.»[۳]

جرج کرزن، سیاست مدار انگلیسی، در کتاب «ایران و قضیه ی ایران» می نویسد: «گذشته از اشیای تجملی غربی که طبقات بالا به آن معتاد شده اند، پوشاک همه ی طبقات جامعه، از مردان گرفته تا زنان، جملگی از غرب وارد می شود. ابریشم، ساتن و ماهوت برای طبقات اعیان و قماش نخی و پنبه ای برای همه ی طبقات. لباس یک روستایی ساده از منچستر یا مسکو می آید و نیلی را که همسر او به کار می برد، از بمبئی وارد می شود. در واقع از بالاترین تا پایین ترین مراتب اجتماعی، به طور قطع وابسته و متکی به کالاهای غربی شده اند.»[۴]

در چنین وضعیتی، اندیشه ی حفظ و تقویت تولید داخلی ابتدا در محافل مذهبی و تجار در اصفهان ایجاد شد. علما و روحانیون با درک خطر از بین رفتن اقتصاد ملی و استقلال سیاسی کشور به کمک تجار و بازرگانان معتمد، دست به اقدامات عملی زدند که از اهم آن ها می توان به تأسیس شرکت اسلامیه اشاره کرد. علما به حق بر این گمان بودند که می توانند با حمایت و تشویق مردم، منسوجات ایرانی را با کیفیتی عالی تولید و در برابر منسوجات بیگانه علم کنند.

استقبال و حمایت مردم

جمع کثیری از علمای جهان اسلام به طرق مختلف، از جمله فتوا و اعلامیه، به حمایت از تولیدات داخلی برخاستند. هیجان زائدالوصفی که از ویژگی دین خواهی و وطن دوستی مردم برمی خاست با غرور ملی درآمیخت و مردم کالای تولیدشده در وطن را اگرچه کیفیتی برابر با کالای خارجی نداشت، ترجیح می دادند و با افتخار مصرف می کردند. چه بسا اگر این حمایت مردم همراه و پشتیبان شرکت نمی بود، حرکتش متوقف می ماند.

در اخبار آن دوره می خوانیم که دامنه ی نفوذ این شرکت به مدارس، حوزه ی علمیه و حتی مراکز نظامی می رسد و به شکل یک وظیفه و سنت درمی آید: «ل