بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پیامدهای شوم عجله و شتاب زدگی :

۱- اتلاف وقت و نیرو

این خوی ناپسند، آثار ویرانگری در زندگی فردی و اجتماعی انسان ها دارد. خسارت هایی که از این طریق، بر انسان وارد می شود، فوق العاده زیاد است. از جمله این که نیروها را به هدر می دهد و مانع رسیدن به مقصد می شود؛ مثلًا، اگر لشکردشمن قصد بلاد اسلام را کند و سپاه اسلام صبر نکند تالشکر دشمن در موقعیت ضعف و آسیب پذیری قرار گیرند، یا قبل از آن که لشکر اسلام خود را بسیج و آماده کند و نقشه جنگی را ترتیب دهد، به آنها حمله کند، نتیجه ای جز شکست و از بین رفتن قوای اسلام و هدر دادن نیروهاو جسور شدن دشمن نخواهد داشت.

در کارهای شخصی و فردی نیز همین گونه است؛ زیرا هر حرکت عجولانه، سبب ناکامی و از بین رفتن نیروها می شود.

۲- یأس و ناامیدی

از دیگر پیامدهای شوم «عجله» آن است که هرگاه انسان به خاطر آن ناکام شود، حالت یأس و نومیدی به او دست می دهد و بسا نسبت به همه چیز، حتی تقدیرالهی بدبین گردد. از این رو در حدیث پرمعنایی امام حسن عسکری علیه السلام می فرمایند:

لا تَعجَل عَلی ثَمَرَهٍ لاتدرک وَانَّما تَنالُها فی اوانِهاوَ اعلَمْ انَّ المُدَبِّرَ لَک اعلَمُ بِالوَقتِ الَّذی یصلِحُ حَالُک فیهِ فَشِقْ بِخِیرَتَهِ فی جَمیع امورِک یصلِحُ حَالُک.

وَلاتَعجَل بِحوائِجِک قَبلَ وَقتِها فَیضیقُ قَلبُک وَ صَدرُک وَ یخشاک (یغشاک) القُنوط

برای چیدن هیچ میوه ای قبل از رسیدن آن، عجله مکن، تنها در موقع (مناسبش) به آن خواهی رسید (و بهره خواهی گرفت) و بدان، کسی که امور تو را تدبیر می کند، نسبت به وقتی که به صلاح توست، آگاهتر است.

بنابراین، به انتخاب او در همه کارهایت اعتماد کن، تاحال تو اصلاح شود و هرگز برای نیازهای خود قبل از رسیدن وقتش «عجله» نکن که سبب تنگدلی و چیره شدن نومیدی برتو می شود.^[۱]

۳- ندامت

یکی دیگر از پیامدهای شوم «عجله» ندامت و پشیمانی است. چه بسیارند کسانی که برای انجام کارها، قبل از فراهم شدن زمینه، عجله کرده اند و نیروهایشان به هدر رفته و هرگز به مقصد و مقصود خود نایل نشده اند؛ در حالی که اگر کمی خویشتن داری می کردند، هرگز به چنان سرنوشتی مبتلا نمی شدند و چه بسیار کسانی که به خاطر دستپاچگی، به سراغ چیزی رفته اند که دشمن جان آنها بوده و آرزو می کنند که ای کاش! به سراغ آن نمی رفتند.

علی علیه السلام می فرماید:

فَکمْ من مُستَعجِلٍ بِما ان ادرَکهُ وَدَّ انَّهُ لَم یدرِکهُ^[۲]

چه بسیارند افرادی که برای چیزی عجله می کنند که اگر به آن دست یابند (فوراًپشیمان می شوند و) دوست دارند هرگز به آن نرسیده بودند.

علی علیه السلام فرمود:

لاتُعاجِلو الامرَ قَبلَ بُلُوغِه فَتَندِموا^[۳]

در کاری که زمان آن فرا نرسیده شتاب نکنید که پشیمان خواهید شد.

امام صادق علیه السلام می فرماید:

مَعَ التَّثَبُّتِ تَکونُ السَّلامَهُ وَ مَعَ العَجَلَهِ تَکونُ النَّدامَهُ^[۴]

همراه تأنّی و خویشتن داری، سلامت است و همراه عجله ندامت.

مکن در مهمّی که داری شتاب

زراه تانّی عنان بر متاب

که اندر تأنی زیان کس ندید

ز تعجیل بسیار خجالت کشید^[۵]

حضرت علی علیه السلام می فرماید:

اشَدّ الناس نِدامهً وَ اکثرهم مَلامَه العجل النّرق الّذی لا یدرکه عَقله الّا بعد فَوت امره^[۶]

سخت ترین پشیمانی و بیشترین سرزنش دامنگیر کسی می شود که شتاب زده است و وقتی کار از کار گذشت، سر عقل می آید.

و نیز فرمود:

العجل ندامه^[۷]

شتاب زدگی ندامت است.

و فرمود:

احذروا العجله فانها تثمر الندامه^[۸]

از شتاب زدگی دوری کنید که همانا ثمره شتاب زدگی پشیمانی است.

حضرت آدم علیه السلام در اندرز و موعظه به فرزندانش می فرماید:

هرکاری که می خواهید انجام دهید کمی توقّف و تأنّی داشته باشید، اگر من هم در کارم توقف داشتم و شتاب زده عمل نمی کردم، آنچه به من رسید هرگز نمی رسید.^[۹]

۴- هجوم اندوه و غصه

از دیگر پیامدهای منفی «عجله» در کارها، هجوم امواج اندوه و غصّه به سوی انسان است؛ زیرا ناکامی ها و شکست های حاصل از عجله و دستپاچگی، در بسیاری از اوقات بسیار گران تمام می شود و انسان را با اندوه فراوان روبه رو می کند. حضرت علی علیه السلام می فرماید:

العَجَلُ قَبلَ الامکانِ یوجِبُ الغُصّهَ^[۱۰]

شتاب زدگی پیش از فراهم شدن امکانات، سبب اندوه و غصه است.

۵- فزونی لغزش ها

از پیامدهای سوء عجله، لغزش های فراوان است؛ زیرا تصمیم گیری صحیح نیاز به تأمّل و تدبّر و دقّت فراوان دارد و به صورت عجولانه و شتاب زده امکان پذیر نیست؛ از این رو افراد «عجول» معمولًا گرفتار لغزش های مختلفی می شوند، چه در تشخیص هدف و چه در راه رسیدن به آن.

علی علیه السلام می فرماید: