بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل پیکار برای آزادی اندیشه :

در جایی که برهان و موعظه و مناظره سودمند واقع نشود، روش اسلام برای مواجهه با موانعی که سدّ راه آزادی اندیشه اند، مبارزه مسلّحانه و جنگ است.[۱] موانعی که سدّ راه آزادی اندیشه اند، عبارت اند از: نظام ها و سنّت های غلطی که قدرت تفکر و تشخیص و در نتیجه امکان انتخاب عقاید صحیح را از مردم سلب می کنند.

نظام های فاسد و ظالم، از آن جا که از جهل مردم تغذیه می کنند و آگاه شدن مردم، به معنای سقوط آنها از اریکه قدرت است، نمی توانند اجازه دهند که حقایق، آن گونه که هست، به اطّلاع مردم برسد و اینچنین است که این نظام ها، سدّ راه باورهای صحیح و به تعبیر قرآن، سدّ راه خدا هستند.

اسلام با این نظام ها، پس از اتمام حجّت، با قدرت، برخورد می کند تا موانع آزادی اندیشه را رفع کند و زمینه را برای رشد عقاید صحیح از طریق روشنگری، فراهم سازد.

در مبحث «نبوّت خاصّه» در بخش شناخت پیامبر اسلام و روش برخورد ایشان با مخالفان، آمده است که پیامبر اسلام در مواجهه با قدرت های مخالف، در گام اوّل، از مناظره متّکی بر برهان استفاده می نمود و در گام دوم به مباهله (به داوری خواندن آفریدگار جهان) متوسّل می شد و اگر مناظره و مباهله نیز به نتیجه نمی رسید، محاربه (جنگیدن در میدان نبرد) را برای شکستن سدهای آگاهی و آزادی اندیشه بر می گزید؛ چراکه مناظره و مباهله، اتمام حجّت پیامبر اسلام با قدرت های مخالف بود.

علاوه بر نظام های فاسد، گاه سنّت های حاکم بر یک جامعه، سدّ راه آزادی اندیشه اند، مثل: سنّت بت پرستی، گاوپرستی، آتش پرستی، و ده ها بلکه صدها عقاید ضدّ عقل دیگر، که اگر انسان از اندیشه و فکر آزاد برخوردار باشد، با اندکی تأمّل، کمترین تردیدی در موهوم بودن این عقاید نخواهد داشت.

سنّت ها و عادت های غلطی که با روح و جان معتقدان به آنها پیوند خورده است، همچون زنجیری اندیشه را به بند کشیده، به انسان اجازه تعقّل و تفکر نمی دهد. استاد شهید مرتضی مطهّری می نویسد:

… در ابتدا افرادی پیدا می شوند سودجو استثمارگر که می خواهند رژیمی به وجود آورند. این رژیم، یک تکیه گاه اعتقادی می خواهد، [و] بدون تکیه گاه اعتقادی، امکان پذیر نیست. آن کسی که او تأسیس می کند، خودش می فهمد که چه می کند. .. دانسته، خیانت می کند. یک موضوعی را، یک بتی را، یک گاوی را، اژدهایی را به یک شکلی در میان مردم رایج می کند. مردم اغفال می شوند. اوّل هم خیلی به آن دل بستگی ندارند؛ ولی چند سالی می گذرد؛ بچه های اینها به دنیا می آیند، می بینند پدر و مادرها چنین می کنند، [آنها نیز] همان کار پدر و مادرها را تعقیب می کنند. نسل به نسل که می گذرد و سابقه تاریخی پیدا می کند، جزو سنن و مَآثر ملّی می شود، جزو ترادسیون ها می شود، جزو غرور و افتخارات ملّی می شود، [و] دیگر نمی شود آن را از افراد بشر گرفت. درست مثل گچی که در ابتدا که با آب، مخلوط می شود، یک مادّه شلی است، [و] آن را به هر شکلی که بخواهید، در می آورید؛ ولی وقتی که بالأخره به یک شکلی در آمد، تدریجاً خشک می شود و هر چه خشک تر می گردد، سفت تر می شود. بعد به یک حالتی می رسد که با کلنگ هم نمی شود آن را خرد کرد.

آیا با اینها باید مبارزه کرد، یا نباید مبارزه کرد؟ یعنی آیا آزادی فکر که می گوییم بشر فکرش باید آزاد باشد، شامل عقیده به این معنا می شود؟

مغالطه ای که در دنیای امروز وجود دارد، در همین جاست. از یک طرف می گویند فکر و عقل بشر باید آزاد باشد، و از طرف دیگر می گویند عقیده هم باید آزاد باشد؛ بت پرست هم باید در عقیده خودش آزاد باشد؛ گاوپرست هم باید در عقیده خودش آزاد باشد؛ اژدهاپرست هم باید در عقیده خودش آزاد باشد؛ هر کسی هر چه را که می پرستد، هر چیزی را به عنوان عقیده برای خودش انتخاب کرده، باید آزاد باشد، و حال آن که این گونه عقاید، ضدّ آزادی فکر است. همین عقاید است که دست و پای فکر را می بندد…[۲]

اسلام می گوید: زنجیر عقاید موهوم که اندیشه را اسیر کرده و با برهان و موعظه، باز شدنی نیست، با قدرت نظامی باید باز شود و سدّ سنّت های غلطی که در طی سال ها و قرن ها نشستِ رسوبات فرهنگ های نادرست بر ذهن جامعه، چنان محکم شده که با ابزار معمولی قابل زوال نیست، باید با انفجارهای عظیم شکسته شود و اندیشه انسان، آزاد گردد. و از آن جا که برخورد مستقیم نظامی با عقاید- چنان که شرح آن گذشت- امکان پذیر نیست، اسلام، پیکار با سنّت های غلط را از مبارزه با آثار و مظاهر اجتماعی آنها آغاز می کند، مثلًا: برای مبارزه با سنّت بت پرستی، باید بت خانه ویران شود؛ همان کاری که ابراهیم علیه السلام کرد، و برای مبارزه با سنّت گاوپرستی، گوساله سامری باید در آتش، سوزانده شود؛ همان کاری که موسی علیه السلام کرد.

ابراهیم علیه السلام در جامعه معاصر خود، تنها کسی است که با اندیشه آزاد، راز هستی را کشف کرده، به جهان بینی صحیح رسیده است.[۳] او در مواجهه با مردمی گرفتار اوهام و باورهای نادرست- که کمترین مایه ای از تعقّل و تفکر نداشتند- هر چه تلاش کرد تا آنان را با برهان و پند و اندرز، متوجّه خطایشان کند و اندیشه ایشان را از بند باورهای غلط نجات دهد، نتوانست و هر چه بیشتر آنها را نصیحت کرد، کمتر نتیجه گرفت. بالاخره او به این نتیجه رسید که باید عملًا به آنها ثابت کند که این بت هایی که ساخته و پرداخته خود آنهاست، نمی تواند خدای آنان باشد… تا این که روزی فرا رسید که مردم، آن روز را به عنوان عید، جشن گرفته، به این مناسبت از شهر خارج شده بودند. ابراهیم علیه السلام موقعیت را مناسب تشخیص داد، وارد بت خانه بزرگ شد و با تبر تمام بت ها، مگر بت بزرگ را خُرد کرد و تبر را به گردن آن آویخت و بیرون آمد. ابراهیم علیه السلام می خواست با صحنه سازی و متّهم نمودن بت بزرگ به قتل عام بت ها، عملًا باورهای غلط را از ذهن مردم بزداید و اندیشه آنان را آزاد سازد.

وقتی مردم از مجلس جشن به شهر باز گشتند، خبر شدند که بت خانه ویران شده است، گویا بت ها با هم دعوا کرده، یکدیگر را کشته اند! وارد بت خانه شدند، دیدند همه بت ها خُرد شده و تنها بت بزرگ، تبر بر گردن، باقی مانده است.

صحنه نشان می داد که کار، کارِ بت بزرگ است؛