بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل در نکوهش همسایه آزاری :

۱) جایگاه همسایه بد

یکی از اخلاق ناپسندی که پیشوایان دین همواره از آن نهی می کردند، آزار دادن همسایه است. نقل شده است که مردی به محضر امام صادق(ع) رفت و از همسایه خود شکایت کرد. امام ضمن راهنمایی او چنین نقل ک رد:

مردی از انصار خدمت پیامبر خدا عرض کرد: من از قبیله بنی فلان خانه ای خریده ام و نزدیکترین همسایه ام، کسی است که امیدی به خیر و خوبی اش ندارم و از بدی اش در امان نیستم. پس، پیامبرخدا به علی(ع) و سلمان و ابوذر و یکی دیگر که فراموش کرده ام و فکر می کنم مقداد باشد[۱]، دستور داد به مسجد بروند و با صدای بلند فریاد بزنند: «لا ایمانَ لِمَنْ لَمْ یَأمَنْ جارُهُ بوِائقَهُ؛ ایمان ندارد هر آن کس که همسایه اش از شرّ او در امان نباشد. » آنان سه بار این سخن را اعلام کردند.[۲]

این نوع برخورد پیامبر با شخص همسایه آزار، شدت زشتی این اخلاق ناپسند را نشان می دهد.

در روایت دیگری، پیامبر اکرم(ص) فرمود: «مَنْ کانَ یُؤْمِنُ بالله وَ الیومِ الاخِرِ فَلایؤْذی جارَهُ؛ هر که به خدا و روز واپسین ایمان داشته باشد، همسایه خود را آزار نمی دهد.»[۳]

امام رضا(ع) نیز می فرماید: «لیسَ مِنّا مَن لَم یأمَن جارُهُ بوائِقَهُ؛ از ما نیست کسی که همسایه اش از شرّ او در امان نیست.»[۴]

در روایتی، امام رضا(ع)، شیعه بودن و در مسیر اهل بیت(ع) قرار داشتن را مستلزم آزار نرساندن به همسایه می داند.

همسایه بد، تا جایی زشت شمرده شده که حضرت علی(ع) از آن به عنوان سخت ترین بلا و مصیبت یاد می کند: «جارُ السُّوء اعظمُ الضَّراءِ و اَشَدُّ البَلاءِ؛ همسایه بد، بزرگ ترین رنج و سخت ترین بلا و مصیبت است.»[۵]

باز در نکوهش همسایه بد، از لقمان نقل کرده اند که فرمود: «من صخره های بزرگ و آهن و هر بارِ سنگینی را به دوش کشیدم، ولی باری سنگین تر از همسایه بد ندیدم.»[۶]

می گویند همسایه بد، رفتارش چون کوره آهنگر است که اگر تو را به شعله خود

نسوزاند، بوی بد دودش در تو اثر کند و رنجت دهد.[۷] اسدی طوسی در این مورد سروده است:

مجویید همسایگی با بدان مدارید افسوس نابخردان

ناپسند بودن همسایگی بد، نزد پیامبر اکرم(ص) تا جایی است که در سفارش خود به علی(ع) می فرماید: «ای علی! چهار چیز است که پشت انسان را می شکند. .. و یکی از آنها همسایه بد است.»[۸]

امام صادق(ع) هم یکی از سه چیزی که زندگی انسان را تیره و تار می سازد، «همسایه بد » معرفی می کند.[۹] به قول عمادالدین نسیمی:

سه عامل است که دل را کند مکدّر و غمگین

بگوش باش که تا بشنوی تو طرفه حکایت

مجاور بدِ ناساز، یار و همره بد بدخو

عیال بد، همه آنها عقوبت است و سیاست

۲) مصداقهای همسایه آزاری

هر چند هرگونه اخلاق و رفتار بد را از مصداقهای همسایه آزاری می توان شمرد، نمونه هایی از همسایه آزاری، در برخی از سخنان معصومان(ع) نقل شده که شایسته تأمل و بررسی است. از جلوه های بدهمسایگی، می توان بدگمانی، ستم، خودخواهی، خیانت به مال و ناموس، دروغگویی، بی شرمی، غیبت و بدگویی کردن، حسادت،چشم و هم چشمی، بی بند و باری، بدزبانی، تجسس، فالگوش بودن، تجمل گرایی و هر اخلاق ناپسند انسانی را برشمرد. با این حال، در برخی روایتها به مواردی چند، به گونه ای خاص اشاره شده که بسیار قابل توجه و تأمّل است. از جمله نقل کرده اند که «روزی اصحاب پیامبر اکرم(ص) به ایشان عرض کردند: فلان زن روزها روزه دار است و شبها را به عبادت می گذراند، در ضمن صدقه هم می دهد، ولی به زبان، همسایه را می آزارد. رسول اکرم(ص) فرمود: چیزی برای آن زن نیست، او اهل جهنم است!»

این روایت بیانگر تأکید و پافشاری اولیای دین به رعایت کردن حقوق و آزار نرساندن به همسایه است، تا جایی که پذیرش اعمال عبادی افراد را در گرو رضایتمندی و آزار ندادن همسایه برشمرده است. پیامبر اکرم(ص) در روایتی می فرماید:

به خدا پناه می برم از ه