فایل پاورپوینت کامل نسبت عقل و شریعت در اندیشه آیت‌الله سیستانی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نسبت عقل و شریعت در اندیشه آیت‌الله سیستانی :

آیت الله سیستانی جزو اندک فقیهانی است که وجود برخی مشابهت ها در اندیشه ها و تقریرات دروسش با مباحث فلسفه حقوق و همچنین توجّه به مصلحت عمومی نظر پژوهشگران را به خود جلب کرده و بنابراین اهمّیت پرداختن به این اندیشه ها را بیش از پیش نمایان می سازد. اندیشه های ایشان در باب اعتبار قانونی، توجّه به اهداف و روح شریعت، تأکید بر عنصر «حق» به جای «تکلیف» در نوشته ها و بیانیه ها، اعتقاد به محوریت مصالح عمومی مردم در اعمال ولایت عامه توسّط پیامبر(ص) و امامان(ع) و… بخشی از این نوع اندیشه ها هستند که نگارنده این سطور در برخی نوشته های خود به آنها پرداخته است.

یکی دیگر از نظرات قابل توجّه آیت الله سیستانی را می توان در نگرش ایشان به نسبت عقل و شریعت (به معنای اعم) پی گرفت. طبق آنچه در تقریرات «مباحث الحجج» (به قلم سید محمدعلی ربانی) آمده، آیت الله سیستانی ضمن بحث درباره حجیت خبر واحد به معیارهایی که محقق حلّی در «معارج الأصول» به نقل از شیخ مفید بیان کرده اشاره کرده که البتّه شایسته است در پژوهشی جداگانه به آنچه محقق حلّی نقل کرده و تفاوت آن با نقل های کتب اصولی نسل های بعد پرداخته شود. اعتقاد شیخ مفید طبق گزارش معارج(ص) اینچنین است: «قال شیخنا المفید (ره): خبر الواحد القاطع للعذر هو الذی یقترن إلیه دلیل یفضی بالنظر فیه إلی العلم، وربما یکون ذلک اجماعا أو شاهدا من عقل، أو حاکما من قیاس.» این عبارت را می توان از جهات گوناگون مورد مطالعه و پژوهش قرار داد. برای نمونه در نگاه نخست پرسشهایی از این دست به ذهن متبادر می گردد:

چگونه شیخ مفید که بر استاد خود «ابن جنید» به سبب اعتقادش به قیاس ردّیه نوشته از «قیاس» به عنوان یکی از معیارهای ارزیابی خبر واحد نام برده است؟ آیا میان این اعتقاد شیخ مفید با آنچه در اصول فقه سنّی درباره اعتقاد به قیاس به عنوان یکی از مرجّحات باب تعارض آمده ارتباطی وجود دارد؟ به بیان دیگر آیا ممکن است که شیخ مفید همچون برخی اصولیان عامه موافقت با قیاس را به عنوان یکی از مرجّحات باب تعارض پذیرفته باشد؟ (شیخ انصاری در فرائد الأصول به این مسأله پرداخته و گزارشی اجمالی از آن ارائه داده است. برای نمونه بر پایه عبارات سید مجاهد در مفاتیح الاصول از او به عنوان یکی از معتقدان به مرجّحیت قیاس هنگام تعارض نام برده و سپس این دیدگاه را نقد کرده است.)[۱]

– آثار اصولی پس از معارج، این عبارت را چگونه نقل کرده و چه توضیحی درباره آن ارائه داد