فایل پاورپوینت کامل نیم نگاهی به جاسوس و جاسوسی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نیم نگاهی به جاسوس و جاسوسی :

جاسوسی اصولا به منظور شناسایی دشمن انجام می شود و اخبار مربوط به دشمن که به وسیله جاسوسان حرفه ای جمع آوری می شود، به اطلاعات سری مرسوم است. به بیان دیگر جمع آوری اطلاعات پنهانی با استفاده از ترفند و فریب را جاسوسی گویند. جاسوسی قدیمی ترین شیوه جمع آوری اطلاعات سری است. به بیان دیگر جمع آوری اطلاعات پنهانی با استفاده از ترفند و فریب را جاسوسی گویند. جاسوسی قدیمی ترین شیوه جمع آوری اطلاعات سری است. [۱]

جاسوسی در تاریخ اسلام

در تاریخ ایران و اسلام پدیده «جاسوسی» به اشکال و انحای گوناگون قابل ردیابی و شناسایی است. واژه «تجسس» کلمه ای عربی است که «با دست لمس کردن» معنا کرده اند و مجازاً «نگاه کردن از سر کنجکاوی برای شناسایی دیگران» دانسته اند. دهخدا «تجسس» را «خبر جستن» معنا کرده است که همان کنجکاوی کردن در اسرار دیگران می باشد. البته باید توجه داشت برخی «تجسس» را جست وجو در باطن کارهایی که شورانگیز است معنا نموده اند. قابل ذکر است بعضی از منابع فقهی اهل سنت «تجسس» را تفتیش و جست وجوی اطلاعاتی دانسته اند که مخفی و سری است. این واژه در قرآن یک بار به صورت «ولا تجسسوا» آمده است که تجسس را نهی نموده و در احادیث مورد اعتماد شیعه و سنی نیز تفتیش و تجسس در امور خصوصی مؤمنان سخت نکوهش شده است.

تجسس در تاریخ اسلام و سیره معصومان(ع)

علمای اخلاق نیز تجسس در امور پنهانی دیگران را امری ناپسند دانسته اند، اما با توجه به برخی آیات قرآن کریم تفتیش که تجسس را نهی کرده است، این در همان مواردی است که رسول خدا(ص) فرموده اند: «من مأمور نشده ام که به دل های مردم نقب زنم[که در آن چیست].»[۲] ولی اگر مصالح جامعه اسلامی و امنیت آن به میان آید از تجسس و تفتیش گریزی نیست؛ به لحاظ چنین مهمی، در مواردی تجسس مانند زیر نظر داشتن تحریکات نظامی دشمنان، مراقبت از فعالیت های مخالفان بیگانه و معاندان داخلی و جاسوسان و نظارت بر کارگزاران حکومت و نحوه عملکرد آنان جایز و حتی واجب می شود. چنان که پیامبر اکرم(ص) پیش از جنگ بدر و احد، جاسوسانی را جهت به دست آوردن اطلاعات ضروری اعزام داشت یا از عباس بن عبدالمطلب می خواهند جهت خبررسانی در مکه بماند یا به نعیم بن مسعود برای تجسس از وضع بنی قریظه در جنگ خندق مأموریت می دهند یا بریده بن حصیب اسلمی به هنگام جنگ بنی مصطلق یا عبدالله بن ابی حدود اسلمی را در غزوه حنین به میان قریش جهت جمع آوری اخبار اعزام داشته اند.

امیرالمؤمنین(ع) نیز به تبعیت از سیره رسول خدا(ص) قبل از آغاز جنگ، جاسوسانی را جهت کسب اطلاعات ضروری اعزام می داشتند. این سیاست به هنگام جنگ هم از جمله شیوه های آن حضرت بوده است و متقابلاً حضرتش در مورد اشخاص مناطق و مشکوک دستور می دادند شدت عمل داشته باشند. در بعضی مواقع هم شخصاً به این کار اقدام می کردند. در همان دوره اگر جاسوسی در جامعه اسلامی به سود بیگانگان فعالیتی می داشت، به اعدام محکوم می شد، برای نمونه معاویه بعد از شهادت علی(ع)، دو نفر را برای جاسوسی به کوفه و بصره فرستاد. حضرت امام حسن مجتبی(ع) از ماجرا مطلع شدند بی درنگ فرمان دادند هر دو را دستگیر و اعدام کنند.

به استناد اینگونه مدارک -که کم نیست- و آیه مبارکه «اذهبوا فتجسسوا من یوسف و اخیه»[۳] نه تنها تجسس نهی نمی شود، بلکه چون خیر نظام اسلامی و امت مسلمان در آن است باید به این مهم همت نمود. لذا بسیاری از فقها فرموده اند: تفتیش و تجسس در کارهای مشکوک و تحریکات موذیانه دشمنان اسلام از این قاعده مستثنی نیست و در تاریخ اسلام مواردی مشاهده می شود که پیامبر اکرم(ص) به منظور کشف اغراض دشمنان و ارزیابی وضعیت نظامی آنها، کسانی را مأموریت داده اند، برای نمونه پیش از غزوه بدر، سپاس وعدی بن ابی الزغباء را برای اطلاع از وضعیت کاروان قریش به نواحی بدر فرستادند.

در فرمان علی ولی وصی، برگزیده خدا و پیامبر اکرم (ص)، آمده است: «ثم تفقد اعمالهم وابعث العیون من اهل الصدق و الوفاء علیهم» در کارهای آنها [= عمال و کارگزاران] رسیدگی کن و افرادی را که اهل راستی و وفا باشند برای دیده بانی آنها مأمور کن.[۴] حتی بنا بر تصریح برخی از فقهای امامیه جاسوس از غنایم نیز سهم می برد.[۵]

گزارش و اطلاعات

اطلاعات، نبض عملیاتی یک دستگاه تلقی می‌شود و همه نهادها، نسبت به انتشار اطلاعات خود حساسیت دارند. افشاء اسرار حرفه‌ای اصطلاح رایجی است که ضمن داشتن صبغه اخلاقی، صبغه حقوقی نیز دارد که طبق ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی ‌جرم شناخته شده است. اهمیت اطلاعات در همه جا به ویژه مراکز نظامی، که وظیفه صیانت از استقلال و تمامیت ارضی هر کشوری را بر عهده دارند، دو چندان می‌شود و حساسیت نسبت به افشاء آنها، به هر طریقی که صورت بگیرد نیز دو چندان است و معمولاً با مجازاتی شدیدتر از مجازات افشای اسرار حرفه‌ای در مراکز غیر نظامی ‌همراه است. قانون ‌گذار ایران نیز به حکم همین حساسیت جنبه ‌های مختلف و اشکال مختلف این عمل را در قانون مجازات اسلامی‌و قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح و قوانین متفرقه دیگر مورد توجه قرار داده و جرم انگاری نموده است. عنوان مجرمانه افشای اسرار و اطلاعات در امور نظامی ‌بر حسب تابعیت مرتکب متفاوت است. بدین توضیح که، اگر مرتکب عمل مجرمانه مزبور تبعه کشوری باشد که اعمال مزبور را علیه آن کشور مرتکب می ‌شود عمل وی خیانت به کشور نامیده می ‌شود ولی اگر مرتکب، تبعه کشور خارجی باشد عنوان عمل وی جاسوسی خواهد بود. ولی قانون گذار ایران در استعمال این الفاظ دقت لازم را ندارد و در قانون مجازات اسلامی‌و قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح جرمی ‌تحت عنوان خیانت به کشور دیده نمی ‌شود و هرگونه افشای اسرار و اطلاعات یا تحصیل اطلاعات برای دولت خارجی به وسیله هر کسی که باشد، اعم از آن که مرتکب ایرانی باشد یا خارجی، تحت عنوان جاسوسی جرم انگاری شده است.[۶] جاسوسی با اهداف مشخص و برنامه ریزی انجام می شود. برای تسلط به منافع از پیش تعیین شده توسل به هر وسیله و ابزار توسل می کنند و با دلائلی محکم اما ادعایی هدف خود را توجیه می کنند.

جاسوسی و انواع آن

در عصر حاضر جاسوسی و جمع آوری اطلاعات از طریق نیروی انسانی آموزش دیده یک امر سخت، وقت گیر، پر هزینه و خطرناک بوده و در صورت آشکار شدن و لو رفتن ماموریت هم برای کشور هدف و هم کشور مبداء مسایلی را در سطح بین المللی به وجود می آورد، بنابراین کشورها در این راستا و با یک نگرش معقول، به این فکر افتادند که از راه های علمی، ساده و در نتیجه کم خطر (جاسوسی رایان