فایل پاورپوینت کامل جایگاه حضرت احمد بن موسی(ع) شاه چراغ در فرهنگ مردم

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جایگاه حضرت احمد بن موسی(ع) شاه چراغ در فرهنگ مردم :

ای شاه چراغ بیعت ما با تو درُسّه

لعنت به کسی باد که عهدش به تو سُسّه[۱]

از جمله اما زاده های واجب التکریم در شیراز حضرت احمد بن موسی(ع) پسر امام موسی بن جعفر (ع) برادر امام رضا(ع) معروف به شاه چراغ است.

مردم شیراز به حضرت علاقه زیادی دارند. شب وخمه(Vaxme) «شب زیارتی» شاه چراغ، شب جمعه است. در این شب شیرازی ها از گوشه و کنار شهر به زیارت بقعه شاه چراغ می روند.

چون حرم مطهر را زیارت کردند زیارت نامه شاه چراغ را می خوانند و می گویند:

الله و نور و رحمتی

افتاده ام به زحمتی

شاه چراغ کن همتی

دستم بگیر بی محنتی

رسم است که دوستداران حضرت پس از زیارت شمع هایی را که با خود آورده اند و یا همانجا خریده اند روشن می کنند.

چون می خواستند حرم را ترک کنند، عقب، عقب می روند تا به درب ورودی برسند.

***

در شب عاشورا دسته های سینه زن به شاه چراغ می روند، همه محلات تشکیل یک دسته واحد را می دهند و به عزاداری می پردازند.

طبق کش ها و علامت برها جلو حرم که می رسند تعظیم می کنند.

***

دختران دم بخت در این شب برای بخت گشائی به زیارت حضرت احمد بن موسی شاه چراغ می روند و زیارت می کنند و شمع روشن می کنند.

***

هنگام تحویل سال رسم است که در شیراز اهالی در خانه هایشان بر سر خوان نوروزی نشسته باشند و دعای تحویل سال را سر سفره ها بخوانند، ولی هستند کسانیکه به خاطر عشق و علاقه ای که به آن حضرت دارند تحویل سال را در کنار بقعه حضرت می گذرانند، حرم را زیارت کرده و دعای تحویل سال را همانجا می خوانند:

یا مقلب القلوب و الاّبصار یا مدبّر اللیل و النهار یا محول الحول و الاحوال حوّل حالنا الی احسن الحال

آقای دکتر محمد رضا محرری پزشک، شاعر و خوشنویس شیرازی این دعا را بدین شکل به شعر فارسی درآورده است.

ای دیده و دل از تو دگرگون مادام

ای آنکه به تدبیر تو گردد ایام

ای آنکه به دست توست احوال جهان

حکمی فرما که گردد ایام به کام

***

سابق بر این رسم بود، بعد از چهل روز نوزاد را به زیارت شاه چراغ می بردند در طول راه به فقرا صدقه می دادند. در این راه نوزاد را از جلو کارگاه رنگرزی عبور نمی داند، چون باور داشتند که کودک در بزرگی بوقلمون صفت می شود و مرتب در زندگی رنگ عوض می کند، در شاه چراغ شمع روشن می کردند و نقل و شیرینی بین زائرین پخش می کردند.[۲]

در شیراز روز ۱۷ ماه رجب اهالی به دست خضر «دشت خضرا» می روند و در آنجا به امام زمان متوسل می شوند. بر این باورند که هر حاجتی که داشته باشند برآورده می شود. در دست خضر می گویند:

حضرت خضر زنده

حاجت رواکننده

بده مراد بنده

به حق امام زنده[۳]

رسم بود در سابق هرکس قصه زیارت حرم مطهر امام رضا(ع) -عتبات عالیات و خانه خدا را داشت قبل از اینکه شیراز را ترک کند به زیارت شاه چراغ می رفت و از حضرت رخصت می گرفت.

قصه ای دارم به نام «لوطی رجب» که از این رسم در آن قصه یاد کرده ام:

-«… ده روز اول ماه محرم با سایر عزاداران به سر و سینه می زد، نوحه می خواند، زنجیر می زد، طبق می کشید، علامت می برد، سفره می داد. ده روز که می گذشت کفش و کلاه می کرد. بار و بنه اش را می بست و یک راست به زیارت شاه چراغ می رفت. با احترام وارد می شد. ضریح را می بوسید. مدتی پیشانیش را به ضریح می چسباند. خنکای ضریح سراسر وجود پرالتهابش را پر می کرد. سینه اش از عطر گل محمدی پر می شد. بعد به حرف می آمد:

-غلامت اجازه رفتن می خواهد، می خواهم بروم به پابوس آقایم علی. این را می گفت و برای دقایقی آرام می ایستاد، دقایق سخت انتظار، یکمرتبه چهره اش از هم باز می شد.

-لوطی چی شده؟

-آقا، اجازه فرمودند، امسال هم رفتنی شدم.

***

شاه چراغ در ترانه های محلی

عجب آب و هوائی داره شیراز

پسین دلگشایی داره شیراز

پسین دلگشا و صبح سعدی

عجب شاه چراغی داره شیراز

***

بگردم کوه به کوه پوزه به پوزه

بگیرم پیرهنی دلبر بدوزه

اگر دلبر ندوزه، کی بدوزه

به غیر از شاه چراغ، شیراز بوسوزه[۴]

***

خاطرخواتم، خاطرخواه چشاتم

نمک گیر، نمکدون لباتم

می گن تو شاه چراغ یادم نمودی

هنوز هم کشته مهر و وفاتم[۵]

***

الا شاه چراغ تو شاه مائی

به پابوست می آیم گاهگاهی

دو تا شمع بلور نذر تو دارم

مرادِ من بده تا سیت می آرم[۶]

اگ