بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آیا جهان به سمت سوسیالیسم حرکت می کند؟ :

آبان ، ش ۳

چکیده: پس از انتشار گفت وگوی «دیالوگ سنت و مدرنیته » ^(۱) با آقای آقاجری، آقای محمدحسین ادیب در شماره سوم نشریه آبان مقاله ای در نقد آن منتشر کرد که در واقع ملاحظاتی انتقادی نسبت به بخش هایی از این مقاله بود و در عین حال حاوی دیدگاهی تازه می باشد . ایشان معتقد است که دیدگاه اصلاح طلبان در باب دموکراسی و ضرورت های اجتماعی، یک دیدگاه موج دومی است و با ورود ایران به دوران فرامدرنیسم، شعارهای اصلاح طلبان ارتجاعی و ناکارآمد خواهد شد .

۱ . دیدگاه آقای آقاجری در باب حرکت جهان به سمت فرامدرنیته صحیح است; اما فرامدرنیته هیچ یک از ویژگی های مورد ادعای ایشان (سوسیالیسم، نفی سرمایه داری و دموکراسی) را ندارد . جهان به سوی قوت گرفتن اقتصاد سرمایه، جهانی شدن اقتصاد و یکپارچگی دیجیتالی، نفی دموکراسی و کم رنگ شدن نقش احزاب و اتحادیه های کارگری در حیات اجتماعی پیش می رود .

۲ . سه نوع جامعه وجود دارد: جامعه موج اول، جامعه موج دوم و جامعه موج سوم . جامعه موج اول مصداق جامعه سنتی، جامعه موج دوم مصداق مدرنیسم (جامعه صنعتی) و جامعه موج سوم مصداق فرامدرنیسم (جامعه فراصنعتی) است . غرب امروز مصداق جامعه موج سوم است و مدرنیسم در غرب مرده است . ایران در سال ۱۹۹۰ میلادی در بین راه سنت و مدرنیسم بود که با عوارض سنگین فرامدرنیسم روبه رو شد .

۳ . اختلاف دو جناح سیاسی در ایران این است که محافظه کاران از رشد لیبرالیسم در ایران نگران هستند و بزرگ ترین دغدغه اصلاح طلبان، دموکراسی است . لیبرالیسم و دموکراسی هر دو از پدیده های موج دومی هستند و به جامعه صنعتی تعلق دارند . از دیدگاه جامعه موج سوم، لیبرالیسم و دموکراسی هر دو شعارهایی ارتجاعی هستند و به گذشته تعلق دارند . جریان اصلاح طلب در ایران اساسا جریان موج دومی است .

۴ . ایران هنوز در مواردی در عصر ما قبل صنعتی قرار دارد; در برخی از امور در عصر صنعتی است و در حوزه هایی، به خصوص در صنعت و زیر ساخت های ارتباطی، وارد عصر فراصنعتی شده است . فاصله جامعه سنتی تا جامعه فراصنعتی در غرب ۲۰۰ سال به طول انجامید . آیا ایران نیز باید همین زمان را طی کند؟ عوارض جامعه موج سوم (مثل حذف مرزهای ملی اقتصادی و آزادسازی تجارت خارجی) عمیقا جامعه ایران را در بر گرفته و ممنوعیت های وضع شده نیز در عمل مؤثر نبوده است . بنابراین، جامعه ایران در عمل از وضع موجود به جامعه فراصنعتی پرش می کند . به اعتقاد نگارنده، عوارض موج سوم به میزان بیش از ۷۰ درصد جامعه ایران را در بر گرفته است ^(۲) و احتمالا ظرف پنج سال آینده تا میزان ۹۰ درصد افزایش خواهد یافت .

۵ . اصلاح طلبان در تشخیص سمت و جهت اصلاحات دچار اشتباه شده اند . اصلاح طلبان در زمانه ای که عصر مدرنیسم با آمدن فرامدرنیسم به پایان رسیده است، خواهان جامعه مدرن هستند . اصطلاحات «چپ » و «راست » از بقایای عصر صنعتی اند و از این پس جای آنها در موزه تاریخ است . جامعه فراصنعتی همه لیبرال های ایران را در ظرف ۴ – ۵ سال آینده از عرصه حیات اجتماعی می راند .

۶ . جامعه موج سوم به حجم بیشتری از تصمیم برای اداره عمومی در مقایسه با جامعه موج دوم احتیاج دارد . این امر سبب افزایش مشارکت بیشتر در تصمیمات می شود و این حجم از تصمیم گیری تنها به کمک مجامع تخصصی ممکن است . بنابراین، اساسا وجود دیکتاتور، یعنی کسی که بخواهد به جای همه و برای همه تصمیم بگیرد، در جامعه موج سوم غیرممکن می شود . لاجرم ساختار تصمیم گیری به گونه ای می شود که در جامعه موج سوم مجامع تخصصی حرف آخر را می زنند . احزاب سیاسی توان ارائه دیدگاه در مورد تخصص های بسیار فراوان و متنوع در جامعه فرامدرن را ندارند . بنابراین، احزاب سیاسی در جامعه موج سوم به میزان زیادی فلسفه وجودی خود را از دست می دهند . البته بر اساس تحقیق انجام شده در سازمان تجارت جهانی، احزاب سیاسی در جامعه موج سوم باقی می مانند، اما حوزه وظایف آنها به شدت محدود می شود . اصلاح طلبان در ایران بر تقویت نهادهای مدنی تاکید حداکثری دارند . اگر منظور از ایجاد نهادهای مدنی، احزاب سیاسی باشد، باید گفت عصر احزاب سیاسی با منطق جامعه موج دوم در دنیا به پایان رسیده است .

۷ . آیا تصمیمات حیاتی در ایران به وسیله یک گروه ۲۰۰۰ نفری از مسؤولان رده بالای نظام اخذ می شود؟ برای گروه کوچک نخبگان ظرف پنج سال آینده امکان پذیر نخواهد بود که تمامی تصمیمات برای گردش امور جامعه را به تنهایی اخذ نماید . بدین ترتیب، مجامع گسترده ای در نخبگان متخصص ایجاد خواهد شد که ظرف پنج سال آینده، جز در ۵ تا ۱۰ مورد، حرف آخر را همین مجامع کوچک تخصصی خواهند زد . تاکید حداکثری اصلاح طلبان بر تقویت نهادهای مدنی، گواه عدم درک نقش نخبگان د