فایل پاورپوینت کامل اصلاح گرایان طالب دینی هستند که در عرصه نظارتها و سیاستها نباشد / گفتگو با محمد مددپور

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اصلاح گرایان طالب دینی هستند که در عرصه نظارتها و سیاستها نباشد / گفتگو با محمد مددپور :

چکیده:

اصلاحات دو نظریه مختلف داشته است. نخست، گروهی از علما هستند که سعی می کنند دین را از پیرایه ها پاک و آن را احیا کنند و دوم، گروهی از روشنفکران هستند که با الهام از فرهنگ و تحولات غرب، تحت عنوان پیرایه زدایی، دین زدایی می کنند. اینان با دینی درگیر هستند که دعوی حضور در حیات عمومی بشر را دارد و اتفاقا طالب دینی هستند که در کار عمومی جامعه و در سیاست گذاری ها، نظارتها و ارزشیابی های اجتماعی دخالت نکند. در تاریخ ایران، هرگاه دین و دولت با هم ترکیب شده است، آثار مثبت فراوان بر جای گذاشته است. اصلاح طلبان در عصر مشروطه و در وضعیت کنونی جامعه به دنبال غربی کردن جامعه بوده اند و حتی برخی علما ناخواسته با تفسیر اسلام به رسم غرب به این جریان کمک کرده اند.

خطر اساسی، غربی کردن دین است. چند مفهوم است که در این صد ساله اخیر تحت عنوان اصلاحات مطرح شده است. در واقع اصلاحات دو نظریه مختلف داشته است. نخست، گروهی از علما هستند (نظیر میرزای شیرازی و امام خمینی) که سعی می کنند دین را زنده کنند و دیگری، روشنفکرانی هستند که خارج از حوزه های علمیه سعی می کنند به احیاگری بپردازند. گروه اخیر غالبا تحت تاثیر فرهنگ غربی هستند و با الهام از پروتستانها و فلاسفه غربی تحت عنوان پیرایه زدایی، دین زدایی می کنند. این جریان شاخه های متعددی دارد. عده ای تحت عنوان علمی کردن اسلام، پدیده ای به نام ساینتیسم، (scientism) را مطرح می کنند و بعضی می گویند برای اینکه دین صدمه نبیند باید دین را از حوزه عمومی جامعه جدا کرد و میان دین و دنیا تفکیک قائل شد. ادامه این جریان گاهی اوقات به نفی کلی دین منجر می شود که در امثال کسروی و شریعت سنگلجی نظیر آن را دیدیم. البته آنچه گفتیم تنها جنبه سلبی نظریه این گروه بود; مشکل اینها بیشتر در اثبات است که وقتی می خواهند چیزی را به عنوان جایگزین دین معرفی کنند، غرب را مطرح می کنند. این ایده را باید وسترنیزاسیون، یعنی غربی شدن و غربی کردن جامعه بنامیم که در واقع ذیل مفاهیم وسیعتر دیگری انجام می شود که یکی از آنها مدرنیزاسیون (نوسازی، نوگرایی، تجدد) است و دیگری سکولاریزاسیون که به معنای دنیایی شدن و جدا شدن دین از سیاست است. البته سکولاریزاسیون فقط مفهوم جدا شدن دین از سیاست را ندارد، بلکه در صورت وقوع این پدیده، دین از علم، هنر و اقتصاد هم جدا می شود که همه اینها در غرب تحت عنوان «جهانی شدن » و یکسان سازی جهان مطرح است. شما در بیست سال اخیر این جریان را در شکلهای مدرن تری می بینید که تحت تاثیر پوپر و نئولیبرالهای غربی هستند و باعث فروپاشی سوسیالیسم شدند.

جریان اصلاح طلب در وضعیت کنونی کشور به دنبال غربی کردن جامعه است. نفی شان ولایت فقیه است تحت عناوینی چون پدرسالاری و فاشیسم و امثال آنها و در مقام اثبات از یک نوع عرفان گرایی وارفته که هیچ خاصیتی ندارد، دفاع می کنند. می گویند: دین جوهرش ایمان و اخلاق است، نه سیاست. اینها می خواهند دین را از عرصه عمومی جامعه حذف کنند و وقتی حذف کردند چیزی از دین باقی نمی ماند; در آن صورت دیگر نه از آن عرفان گرایی خبری خواهد بود و نه از آن اخلاق گرایی.

اینان با دینی درگیر هستند که دعوی حضور در حیات عمومی بشر را دارد و اتفاقا طالب آن دینی هستند که در کار عمومی جامعه و در سیاست گذاری ها، نظارتها و ارزشیابی های اجتماعی دخالت نکند. اینها می گویند چون دین در عرصه جامعه دچار صدمه می شود، پس بیاییم دین را خصوصی کنیم، در حالی که اساسا همین جدا کردن دین از عرصه عمومی حیات انسان موجب صدماتی بر دین می شود. برخلاف آنچه سکولارها تبلیغ می کنند، هر زمانی که در ایران، دین و سیاست با هم ترکیب شدند جواب مثبت داده است. ما دو دولت بزرگ در تاریخ ایران داشته ایم که یکی از آنها دولت شیعه و دیگری دولت سنی بوده است. الان شما به هر شهری بروید (از جمله اصفهان) می بینید آثار به جا مانده از این دو دوره پابرجاست. اساسا وحدت ملی ما مدیون دوره صفویه است که نتیجه نزدیکی علما به دولت صفویه می باشد.

این گروه اسلام را در کلیتش درک نمی کنند. حقیقت این است که دین هم شریعت دارد، هم طریقت و هم حقیقت. عرفا و فقها و متفکرین بودند که این سه ساحت دین را صیانت می کردند، ولی روزگاری می شود که هر سه را می بینیم که نفی می شود و به حاشیه رانده می شود. این عرفان گرایی مدرنیته که الان هست یک عرفان گرایی حقیقی نیست.

بنابراین همه اندیشمندان اصلاح طلب در این نظریه مشترک القول اند که به تدریج به دین پیرایه هایی بسته شده و آن گوهر اصیل به تدریج گم شده است. جنبه سلبی اصلاحگری مشترک ب