فایل پاورپوینت کامل امام صادق علیه السّلام پایه گذار تمدن اصیل اسلامی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل امام صادق علیه السّلام پایه گذار تمدن اصیل اسلامی :

مقدمه

در دوران امام صادق (ع) پراکندگی و کشمکش های سیاسی میان امت اسلامی بسار گسترده شده بود؛ بزرگان به شدیدترین وجه به یکدیگر حمله می کردند و احتمال فروپاشی جامعه آن روز می رفت. امام صادق(ع) در چنین برهه ای با اهتمام در پیشرفت علوم مختلف، زمینه را برای شکوفایی علم و پایه گذاری تمدن اسلامی فراهم کردند و باعث افتخار مکتب حیات بخش اسلام شدند و امت اسلامی را به رشد تمدنی و کمال علمی رساندند.

در دانشگاه تمدن ساز امام صادق (ع) افزون بر دانش هایی چون تفسیر علوم قرآن، حدیث، فقه اصول و معارف دینی، علوم مختلف دیگری چون ریاضی، طب، فیزیک، شیمی، ستاره شناسی، فلکیات، جانورشناسی و ده ها رشته دیگر که هریک منشأ و سرفصلی برای گسترش این علوم بودند، تدریس می شدند. گستردگی حوزه و دانشگاه امام صادق(ع) و تمدن سازی آن حقیقتی است که دوست و دشمن به آن معترفند و کسی را یارای انکار آن نیست.

تمدن اسلامی طبیعتاً از منبع آموزه های دینی گرفته شده و روح معارف اسلامی تولید کننده چنین تمدنی بوده است که محدودیت زمانی و مکانی خاصی ندارد. بنابراین اگر در برهه ای تمدن اسلامی محقق شده و حتی به اوج خود رسیده و در برهه ای نزول داشته، مربوط به عملکرد مسلمین و بی لیاقتی سران آن ملل بوده است.

الف. اعتراف به عظمت علمی

از ضروری ترین عوامل ایجاد یک تمدن قدرتمند و پویا، پایه های علمی قوی و محکم است. عظمت و قدرت علمی امام صادق (ع) مخالفان را نیز به اعتراف به عظمت و نقش ایشان در پیشرفت جامعه اسلامی و تمدن سازی اسلامی وا داشته است. اینک به نمونه هایی در این زمینه اشاره می شود:

۱. منصور دوانیقی: او که دشمن سرسخت امام صادق(ع) بود، تحت تأثیر جایگاه علمی ایشان قرار داشت و می گفت: «به راستی جعفر بن محمد از کسانی بود که خدا درباره آنها می فرماید: «سپس این کتاب [آسمانی] را به گروهی از بندگان برگزیده خود به ارث دادیم. او از کسانی بود که خدا او را برگزیده بود و از پیشتازان انجام خیرات بود.»[۱]

۲. مالک بن انس: پیشوای فرقه مالکی می گوید: «در علم و عبادت و پرهیزکاری برتر از جعفر بن محمد هیچ چشمی ندیده است.»[۲]

۵. ابو حاتم می گوید: «[جعفربن محمد] از نظر فقاهت و دانش و فضیلت از بزرگان اهل بیت(ع) بود.»[۳]

۶. ابو عبدالرحمان اسلمی می گوید: «[جعفربن محمد] بر تمامی نزدیکان خویش از اهل بیت(ع) برتری داشت و دارای علم فراوان، زهد کامل نسبت به دنیا و پرهیزگاری تمام از شهوات و تمایلات و ادب کامل در حکمت بود.»[۴]

۷. محمدبن طلحه شافعی درباره جایگاه علمی و عظمت امام صادق (ع) می گوید: «جعفربن محمد از بزرگان اهل بیت(ع) و رؤسای آنان بود. زیاد قرآن تلاوت و در معانی آن جستجو می کرد. گنج هایی از دریای قرآن را استخراج کرد و شگفتی ها و عجایب آن را به نمایش گذاشت… جماعتی از پیشوایان [مذاهب] و بزرگان از او حدیث نقل کرده و از محضر او استفاده برده و این استفاده علمی را شرافت و فضیلتی برای خود دانسته اند. مناقب و اوصاف او از شمارش بیرون است و فهم انسان بیدار بینا در آن حیران.»[۵]

ب. اعتراف به وسعت علمی

تمدنی که می خواهد توسعه یابد و جهانی شود، نیازمند علم وسیع و جهانی است. حضرت صادق(ع) از این علم وسیع برخوردار بودند. در این بخش به کسانی که به وسعت علم آن حضرت که تأثیر تام در تمدن سازی اسلامی داشت، اعتراف کرده اند، اشاره می کنیم.

۱. «ابوحنیفه»، به وسعت علمی امام صادق (ع) اقرار می کند و می گوید: «من دانشمندتر از جعفربن محمد ندیده ام. اگر آن دو سال نبود، نعمان (= ابوحنیفه) هلاک می شد.»[۶] منظور از دو سال زمانی است که خدمت امام صادق(ع) می رسید و از ایشان دانش فرا می گرفت.

۲. ابن حجر هیتمی می نویسد: «علوم گوناگونی از وی (جعفربن محمد) نقل و زبانزد مردم شده و آوازه آن در همه جا پخش شده است و بزرگ ترین پیشوایان [فقه و حدیث] مانند یحیی، ابن جریح، مالک، سفیان ثوری، سفیان، ابوحنیفه، شعبه و ایوب سجستانی از ایشان [حدیث] نقل کرده اند.»[۷] با جهانی شدن علوم دینی، زمینه تمدن اسلامی فراهم می شود.

۳. جاحظ یکی از دانشمندان مشهور قرن سوم می گوید: «علم و دانش جعفر بن محمد جهان را پر کرده است. شاگردی ابوحنیفه و سفیان ثوری که از شاگردان او هستند، در اثبات عظمت علمی او کافی است.»[۸]

۴. ابن صبّاغ مالکی می گوید: علوم فراوانی از او (جعفربن محمد) نقل شده؛ آوازه و شهرت وی به تمام شهرها رسیده و علما از هیچ یک از اهل بیت (ع) به اندازه او حدیث نقل نکرده اند.»[۹]

ج .حرکت بر اساس مقتضیات زمان

برای پرورش درست انسان ها و تمدن سازی، بیش از هر چیزی باید با مقتضیات زمان آشنا بود و برنامه ریزی کرد. امام صادق (ع) به خوبی از این نکته آگاه بودند. شهید مطهری در این باره می نویسد: «آن هدفی که در دوره امام حسین(ع)،