فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 101 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان :

روزه مایه صفای قلب آدمی است[۱] و امیال نفسانی و شهوات حیوانی را در انسان می میراند؛[۲] سپری در برابر آفات دنیوی و حجابی در برابر عذاب اخروی است[۳] و مایه آرامش دل و قلب آدمی می گردد.[۴] از جمله حکمت های روزه، تساوی میان دارا و فقیر[۵] و فهمیدن درد تشنگی و گرسنگی و یاد کردن از بیچارگی عرصه محشر در جهان آخرت[۶] است. ثمره روزه حقیقی نورانیت دل، اخلاص در عمل، توبه حقیقی و تحکیم اراده و عزم آدمی بر گام نهادن و پیمودن صراط مستقیم الهی است. ماه مبارک رمضان، ماه طهارت جسم و جان آدمی است تا روح خویش را رشد و تعالی بخشد و از انوار هدایت بخش الهی بهره مند گردد. حقیقت ماه رمضان عبارت، آزادی از خود و تولد دوباره آدمی است؛ مجالی است تا بندگان خدا از حلال الهی چشم پوشیده و مشق بندگی و تسلیم در برابر خالق متعال به جای آورند؛ در این قسمت فایل پاورپوینت کامل برخی از مسائل و احکام فقهی روزه و ماه مبارک رمضان، که بیشتر مورد پرسش قرار می گیرند، با بهره گیری از فتاوای امام خامنه ای ولایه علی بن ابیطالب حصنی جهت بهره برداری یادآوری می شود.

روزه

«روزه» در لغت به معنای امساک و خودداری آمده است،[۷] و در شرع مقدس اسلام آن است که انسان از طلوع فجر تا غروب آفتاب با قصد اطاعت از فرمان خداوند از خوردن و آشامیدن و دیگر مفطرات خودداری کند.

نکته: انسان نمی تواند به خاطر ضعف جسمانی روزه را بخورد، ولی اگر به قدری ضعف پیدا کند که تحمل آن بسیار مشکل شود می تواند روزه را بخورد، و همچنین، اگر برای او ضرر یا خوف ضرر مُعتنابه داشته باشد.

رمضان

رمضان از ریشه «رَمَض» یا «رمضاء» به معنای شدّت حرارت و سوزانیدن است.[۸] در اصطلاح، نام نهمین ماه قمری است که قرآن کریم در آن نازل شده است. پیامبر اکرم(ص) می فرماید: «انما سمی الرمضان لانه یرمض الذنوب؛[۹] این ماه به نام رمضان خوانده شده است، زیرا گناهان را می سوزاند.» در اهمیت این ماه همین بس که «رمضان» یکی از اسماء الهی و ماه ضیافت خداوند متعال است.[۱۰]

شرایط وجوب و صحت روزه

س: اگر فردی به خاطر عذری قوی، پنجاه درصد احتمال دهد که روزه بر او واجب نیست و به همین دلیل، روزه نگیرد، ولی بعداً معلوم شود که روزه بر او واجب بوده، از جهت قضا و کفّاره چه حکمی دارد؟

ج: اگر افطار عمدی روزه ماه مبارک رمضان به مجرد احتمال عدم وجوب روزه بر وی باشد، در فرض سؤال علاوه بر قضا، کفّاره هم بر او واجب است، اما اگر افطار به علت ترس از ضرر باشد و ترس هم منشأ عقلایی داشته باشد، کفّاره واجب نیست، ولی قضا بر او واجب است (حسینی خامنه ای، ۱۴۲۴ق: ۱۵۲، س ۷۳۵).

س ۷۳۶: شخصی مشغول انجام خدمت سربازی است و به علت مسافرت و حضور در محل خدمت، نمی تواند روزه ماه رمضان سال گذشته را بگیرد، و هنگام حلول ماه رمضان امسال نیز در محل خدمت است و احتمال دارد که باز هم نتواند روزه بگیرد، اگر پس از پایان دوره خدمت سربازی بخواهد روزه این دو ماه را قضا نماید، آیا کفّاره هم بر او واجب است یا خیر؟

ج: کسی که بر اثر عذر مسافرت، روزه ماه رمضان از او فوت شده و آن عذر تا ماه رمضان سال آینده استمرار داشته، فقط قضای آن بر او واجب است و کفّاره تأخیر واجب نیست (همان: ۱۵۳، س ۷۳۶).

س ۷۳۷: اگر شخص روزه دار جنب باشد و تا قبل از اذان ظهر متوجه آن نشود و پس از آن غسل ارتماسی نماید، آیا روزه اش باطل می شود؟ و اگر بعد از غسل متوجه شود که در حال روزه غسل ارتماسی نموده است، آیا قضای آن واجب است؟

ج: اگر غسل ارتماسی بر اثر فراموشی و غفلت از روزه دار بودن باشد، غسل و روزه او صحیح است و قضای روزه اش بر او واجب نیست (همان: س ۷۳۷).

س ۷۳۸: اگر شخصی بخواهد قبل از زوال به محل اقامتش برسد، ولی در راه به خاطر پیشامد حادثه ای نتواند در زمان معیّن به مقصد برسد، آیا روزه او اشکال دارد و آیا کفّاره بر او واجب است یا فقط قضای روزه آن روز را باید به جا آورد؟

ج: روزه اش در سفر صحیح نیست و بر او فقط قضای روزه آن روزی که پیش از ظهر به محل اقامتش نرسیده، واجب است و کفّاره ای هم ندارد (همان: ۱۵۳، س ۷۳۸).

بیماری و منع پزشک

کسی که می داند روزه برای او ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشد باید روزه را ترک کند و اگر روزه بگیرد صحیح نیست، بلکه حرام است، خواه این یقین و خوف از تجرب شخصی حاصل شده باشد یا از گفت پزشک امین یا از منشأ عقلایی دیگر. ملاک تأثیر روزه در ایجاد بیماری یا تشدید آن و عدم قدرت بر روزه گرفتن، تشخیص خود روزه دار نسبت به خودش است، بنابراین، اگر پزشک بگوید روزه ضرر دارد، اما او با تجربه دریافته است که ضرر ندارد، باید روزه بگیرد. همچنین، اگر پزشک بگوید روزه ضرر ندارد، ولی او بداند روزه برایش ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشد، نباید روزه بگیرد. هرگاه عقیده اش این بود که روزه برای او ضرر ندارد و روزه گرفت و بعد فهمید روزه برای او ضرر داشته باید قضای آن را به جا آورد. پزشکانی که بیماران را از روزه گرفتن به دلیل ضرر داشتن منع می کنند گفت ایشان در صورتی معتبر است که اطمینان آور باشد یا باعث خوف ضرر شود؛ درغیراین صورت، اعتباری ندارد.

احکام بیماری و منع پزشک به شرح زیر است:

س: بعضی از پزشکان که به مسائل شرعی ملتزم نیستند، بیماران را از روزه گرفتن، به دلیل ضرر داشتن، منع می کنند، آیا گفته این پزشکان حجت است یا خیر؟

ج: اگر پزشک امین نباشد و گفته او هم اطمینان آور نباشد و باعث خوف ضرر نشود، گفته او اعتباری ندارد و درغیراین صورت نباید روزه بگیرد (همان: ۱۵۵-۱۵۶، س ۷۴۸)

س: من از عینک طبی استفاده می کنم و در حال حاضر چشمانم بسیار ضعیف است. هنگامی که به پزشک مراجعه کردم به من گفت که اگر برای تقویت چشمانم تلاش نکنم، ضعیف تر خواهند شد، بنا بر این اگر از روزه ماه رمضان معذور باشم، چه وظیفه ای دارم؟

ج: اگر روزه برای چشمان شما ضرر دارد، واجب نیست روزه بگیرید، بلکه واجب است افطار کنید و اگر بیماری شما تا ماه رمضان آینده استمرار پیدا کرد، قضای روزه بر شما واجب نیست، ولی واجب است که عوض هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهید (همان: ۱۵۶، س ۷۵۲)

س: اگر پزشک شخصی را از روزه گرفتن منع کند، آیا باتوجه به اینکه بعضی از پزشکان اطلاعی از مسائل شرعی ندارند، عمل به گفته او واجب است؟

ج: اگر مکلّف از گفته پزشک یقین پیدا کند که روزه برای او ضرر دارد و یا از گفته وی یا منشأ عقلایی دیگری برای او خوف از ضرر حاصل شود، روزه گرفتن برای او واجب نیست، بلکه جایز هم نیست (همان: ۱۵۷، س ۷۵۵).

نیت روزه

۱. روزه مانند هم عبادت های دیگر باید با نیت همراه باشد، بدین معنی که خودداری انسان از خوردن و آشامیدن و دیگر مبطلات روزه، به خاطر دستور خداوند باشد و همین که چنین عزمی در او باشد کافی است و لازم نیست آن را بر زبان بیاورد. زمان نیت در روزه های مستحبی، از اول شب تا زمانی است که به انداز نیت کردن به مغرب وقت مانده باشد و در روزه های واجب، تا قبل از طلوع فجر است. اگر شخصی اول شب نیت کرد که فردا را روزه بگیرد و پس از آن به خواب رفت و تا بعد از اذان صبح بیدار نشد یا سرگرم کاری بود و از فرا رسیدن صبح غافل بود، و پس از آن توجه یافت، روز او صحیح است (بیانات، ۱۳۹۷: ۱۳۷)؛

۲. کسی که در ماه رمضان، از روی فراموشی یا بی اطلاعی، نیت روزه نکرده و در اثنای روز ملتفت شود، در صورتی که کاری که روزه را باطل می کند انجام داده باشد، روز آن روز باطل است، ولی تا غروب از کارهای باطل کنند روزه خودداری کند، اما چنانچه تا هنگامی که ملتفت روزه می شود کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد اگر بعد ازظهر است روزه باطل است، واگر پیش از ظهر است بنابر احتیاط واجب باید نیت روزه کند و روزه بگیرد و بعداً نیز روز آن روز را قضا کند؛

۳. اگر برای روز واجب غیر ماه رمضان، مانند روز کفاره یا قضا تا نزدیک ظهر نیت نکند، چنانچه تا آن وقت کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد، می تواند نیت کند و روز او صحیح است؛

۴. روز مستحبی را در هر وقت از روز که به فکر روزه بیفتد می تواند نیت روزه کند و روز او صحیح است، مشروط بر اینکه تا آن لحظه کاری که موجب باطل شدن روزه است از او سر نزده باشد؛

۵. کسی که روز قضای ماه رمضان بر او واجب است نمی تواند روز مستحبی بگیرد و کسی که نمی داند روز قضا بر عهده دارد یا نه، اگر به نیت آنچه که شرعاً مأمور به آن است اعم از روز قضا یا مستحبی، روزه بگیرد و در واقع روز قضا بر عهده اش باشد به عنوان روز قضا محسوب می شود؛

۶. اگر مریض در اثنای روز ماه رمضان خوب شود، واجب نیست که نیت روزه کند و آن روز را روزه بگیرد، ولی اگر پیش از ظهر باشد و کاری که روزه را باطل می کند از او سر نزده باشد، احتیاط مستحب آن است که نیت روزه کند و روزه بگیرد و پس از ماه رمضان باید آن روز را قضا کند؛

۷. روزی که انسان شک دارد که آخر شعبان است یا اول ماه رمضان (یوم الشک) واجب نیست روزه بگیرد، و اگر بخواهد روزه بگیرد نمی تواند نیت روز رمضان کند، بلکه می تواند قصد روز مستحبی آخر شعبان یا روز قضا و مانند آن کند و اگر بعداً معلوم شود که رمضان بوده از رمضان حساب می شود و قضای آن روز لازم نیست، و اگر در اثنای روز بفهمد که ماه رمضان است باید از همان لحظه نیت روز رمضان کند.

مفطرات روزه

مفطرات روزه[۱۱] عبارت اند از: . خوردن و آشامیدن. جماع (آمیزش جنسی) . استمنا (خود ارضایی جنسی)؛۴. دروغ بستن به خدا و پیامبران و معصومان(ع) (بنابر احتیاط واجب) . رساندن غبار غلیظ به حلق (بنابر احتیاط واجب) . فرو بردن تمام سر در آب (بنابر احتیاط واجب) . باقی ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح؛ . اماله (تنقیه) کردن با مایعات . قی کردن عمدی.

نکته: هرگاه روزه دار عمداً و از روی اختیار کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد روز او باطل می شود و چنانچه از روی عمد نباشد، مثل اینکه پایش بلغزد و در آب فرو رود، یا از روی فراموشی غذا بخورد، یا به زور چیزی در گلوی او بریزند، روزه اش باطل نمی شود.

نکته: هرگاه روزه دار خودش بر اثر اکراه دیگری مرتکب مفطری شود (و به عبارت دیگر، مجبورش کنند که خودش افطار کند، مثلاً به او بگویند اگر غذا نخوری ضرر جانی یا مالی به تو می زنیم و او خودش برای جلوگیری از ضرر، غذا بخورد) روزه اش باطل می شود.

نکته: هرگاه کسی شک کند مفطری انجام داده است یا نه، مثلاً غبار غلیظی که وارد دهان شده آن را فروبرده است یا نه، یا آبی که داخل دهان کرده بیرون ریخته یا نه، روزه اش صحیح است.

احکام مبطلات روزه

س: آیا اگر از دهان شخص روزه دار خون بیاید، روزه اش باطل می شود؟

ج: روزه به سبب آن باطل نمی شود، ولی واجب است که از رسیدن خون به حلق جلوگیری کند (بیانات، ۱۴۲۴ق: ۱۵۸، س ۷۵۹).

س: در یکی از روزهای ماه رمضان روزه گرفتم، ولی دندان هایم را مسواک نزدم، و بدون اینکه باقی مانده غذاهای لابه لای دندان ها را عمداً ببلعم، خودبه خود بلعیده شده است. آیا قضای روزه آن روز بر من واجب است؟

ج: اگر علم به وجود باقی مانده غذا در بین دندانهایتان و یا علم به رسیدن آن به حلق نداشته اید و فرو رفتن آن هم عمدی و با التفات نبوده، قضای روزه بر شما واجب نیست (همان: ۱۵۹، س ۷۶۴).

س: نظر شریف جناب عالی درباره تزریق آمپول و سایر تزریقات نسبت به روزه داران در ماه مبارک رمضان چیست؟

ج: احتیاط واجب آن است که روزه دار از آمپول های مقوّی یا مغذّی و هر آمپولی که در رگ تزریق می شود و نیز انواع سرم ها خودداری کند، لکن آمپول های دارویی که در عضله تزریق می شود و نیز آمپول هایی که برای بی حسّ کردن به کار می رود، مانعی ندارد (همان: ۱۶۰، س ۷۶۷).

س ۷۶۸: آیا خوردن قرص فشار خون در حال روزه جایز است یا خیر؟

ج: اگر خوردن آن در ماه رمضان برای درمان فشار خون ضروری باشد، اشکال ندارد، ولی با خوردن آن روزه باطل می شود (همان: س ۷۶۸)

س: اگر فردی به سبب برخی از مشکلات تا اذان صبح بر جنابت باقی بماند آیا روزه گرفتن در آن روز برای او جایز است؟

ج: در غیر ماه رمضان و قضای آن اشکال ندارد، ولی نسبت به روزه ماه رمضان و قضای آن، اگر معذور از غسل است، تیمم کردن بر او واجب است و اگر تیمم هم نکند، روزه اش صحیح نیست (همان: س ۷۷۲)

س: آیا جایز است شخص جنب بعد از طلوع آفتاب غسل جنابت نماید و روزه قضا یا مستحب بگیرد؟

ج: اگر عمداً تا طلوع فجر بر جنابت باقی بماند، روزه ماه رمضان و قضای آن از او صحیح نیست، ولی اقوی صحّت روزه های دیگر، به خصوص روزه مستحبی، است (همان: ۱۶۱، س ۷۷۴).

کفاره

. اگر روزه دار در یک روز بیش از یک بار کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد فقط یک کفاره بر او واجب می شود. بلی، اگر این کار، آمیزش جنسی یا استمنا باشد احتیاط واجب آن است که به عدد دفعات آمیزش جنسی یا استمنا کفاره بدهد؛

. کسی که عمداً روز خود را باطل کرده، اگر پس از آن به سفر برود کفاره از او ساقط نمی شود؛ بنابراین، اگر با حالت جنابت از خواب بیدار شود و علم به جنب بودن خود داشته باشد و قبل از فجر اقدام به غسل یا تیمم نکند و برای فرار از روزه تصمیم بگیرد بعد از طلوع فجر مسافرت کند و این کار را نیز انجام دهد، صرف تصمیم و قصد سفر در شب و رفتن به مسافرت در روز برای سقوط کفاره از او کافی نیست؛

. کسی که کفاره بر او واجب شده، لازم نیست که آن را فوراً بدهد، ولی نباید آن را به قدری تأخیر بیندازد که کوتاهی در ادای واجب شمرده شود. کفار واجب را اگر چند سال بگذرد و ندهد، چیزی بر آن اضافه نمی شود؛

۴. در کفار روزه، بین قضا و کفاره، ترتیب واجب نیست (حسینی خامنه ای، ۱۳۹۷: ۱۳۶).

وجوب کفاره و موارد آن

۱. هرگاه در ماه مبارک رمضان کارهایی که روزه را باطل می کند را از روی عمد و اختیار و بدون عذر شرعی انجام دهد، علاوه بر اینکه روز او باطل می شود و قضا دارد کفاره نیز بر او واجب است، اعم از اینکه هنگام انجام مفطر، عالم به وجوب کفاره باشد یا نه؛

۲. اگر فردی به خاطر عذری احتمال دهد که روز ماه مبارک رمضان بر او واجب نیست و به همین دلیل، روزه نگیرد، ولی بعداً معلوم شود که روزه بر او واجب بوده، علاوه بر قضا، کفاره هم بر او واجب است. (صرف احتمال عدم وجوب روز ماه مبارک رمضان برای افطار کافی نیست). بلی، اگر افطار به علت ترس از ضرر باشد و ترس هم منشأ عقلایی داشته باشد کفاره ندارد، ولی قضا بر او واجب است.

۳. اگر به سبب بی اطلاعی از حکم شرعی، کاری را انجام دهد که روزه را باطل می کند، مثل اینکه نمی دانست سر زیر آب کردن روزه را باطل می کند و سر زیر آب کرد، روزه اش باطل است و باید آن را قضا کند، ولی کفاره بر او واجب نیست؛

۴. اگر به جهتی باطل کردن روزه برای او جایز یا واجب شود، مانند اینکه او را مجبور کنند کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد، یا برای نجات جان غریق خود را در آب بیندازد، در این صورت، کفاره بر او واجب نیست، ولی باید قضای آن روز را به جا آورد؛

۵. اگر چیزی از اندرون روزه دار به دهان او برگردد، نباید آن را دوباره فرو برد، و اگر عمداً فرو ببرد قضا و کفاره بر او واجب است؛

۶. اگر روزه دار به گفت کسی که می گوید مغرب شده و اعتماد به گفت او نیست، افطار کند و سپس، بفهمد که مغرب نبوده، قضا و کفاره بر او واجب می شود (حسینی خامنه ای، ۱۳۹۷: ۱۳۵).

مقدار کفاره و کیفیت آن

کفار افطار عمدی روز ماه مبارک رمضان در شرع اسلام یکی از سه چیز است:

. آزاد کردن یک برده؛

. دو ماه (شصت روز) روزه گرفتن؛

. شصت فقیر را غذا دادن.

هرگاه هیچ یک از این سه کار ممکن نشود باید به هر تعداد فقیر که قادر است غذا بدهد و احتیاط (واجب) آن است که استغفار نیز بکند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط کافی است که استغفار کند؛ یعنی با دل و زبان بگوید: «اَستَغْفِرُاللهَ» (از خداوند بخشایش می طل