بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تأثیر فرهنگ اسلامی در تمدن بشری :

فرهنگ متعالی اسلامی و معارف و علوم پردامنه و متنوع وابسته به آن، در تمدن جهان و فرهنگ بشری و تاریخ علم مقامی رفیع و اعتباری شایسته دارد.

این ادعا، قولی عام است و جملگی، از دوست و دشمن برآنند. و هرکس کمترین آگاهی و اطلاعی از جوهر دانش و دانشوری دارد و با ابجد علوم و فنون و تاریخ و سیر تکاملی آن آشنا باشد؛ بدان معترف است. اما این ادعا و اعتراف تنها یک روی قضیه و در حقیقت ماه تمام از پشت سحاب نظاره کردن است و موضوع گفتار ما از این مقولات تعارف گونه بسی مهمتر و والاتر است.

اگر بدیده تحقیق و انصاف بنگریم و حجابهای تحمیلی و مصلحتی را از چهره دلپذیر حقایق و واقعیات کنار بزنیم و مسائل را از بنیاد و اساس مورد نظر قرار دهیم و اصالتها را بازیافته با بی نظری بررسی کنیم؛ می بینیم، نهال برومند علوم و فنون بشری با دستهای توانای مسلمانان در جای جای این کره خاکی غرس گردیده، در هوای جان پرور و صمیمی و پرصفای سرزمینهای اسلامی پرورده گشته، جوانه زده و بارور شده است. بزبانی دیگر، این درخت برومند و سایه- گستر ریشه در منبع سرشار فرهنگ و معارف اسلامی دارد و تمدن بشری ازین جهات مدیون اسلام و مسلمانان است.

«مسلمانان بزرگترین خدمت را بنوع بشر انجام داده اند. بزرگترین فیلسوفان، یعنی فارابی و ابن سینا و بزرگترین ریاضیدانها یعنی ابو کامل و ابراهیم بن سنان و بزرگترین جغرافیدان و مؤلف فرهنگنامه، یعنی مسعودی و هم بزرگترین مورخ یعنی طبری، همگی مسلمان بوده اند.»

آهنگ پرصلابت فلسفه، تاریخ ادیان، علم النفس، موسیقی، رشته های مختلف پزشکی، شیمی، فیزیک، گیاه شناسی، جانورشناسی، جبر، هندسه، نجوم، تاریخ و جغرافیا از دل گرم و پرتپش سرزمینهای اسلامی برخاسته و جریان و طنین پر هیبت خویش را تا باقصی نقاط عالم رسانیده است و غرب رنگین فعل و قول، این عروس زیبا و ساده و بی نیاز از پیرایه و حلی و حلل را استادانه، هفت قلم بیاراست و با ناز و خرام در جلوه و رفتار آورد و مردم جهان را مبهوت آن ساخت. متأسفانه درین میان برخی از خواستاران این کریمه ستیره و خاطبان این دلارام، اصالت وجودی و زادگاه و پرورش جای او را در طاق نسیان نهادند و دل از دست داده، با فریفتگی بدان خیره گشتند و خطوخال و گلگونه آن عروس، پرده ای رنگین در جلو چشم ایشان بیاویخت و از اندیشیدن به اصل و روزگار وصل خویش؛ بازداشت و این فریفتگی و بدنبال آن فراموشی اصالتها؛ ضربه ای بسیار سخت بر پیکر تلاشهای بنیادی زد و جامعه مستعد و جوهری ما را از دنبال کردن فعالیتهای ثمربخش مانع گشت و به توقف و اتلاف وقت دچار گردانید. در زمان شکوفائی علوم و فنون، در گستره سرزمینهای اسلامی و فتح قله های رفیع و دست نایافتنی دانش بدست مسلمانان، غرب حتی گامی هرچند کوتاه برنداشته بود. «هنگامی که هارون و مأمون گنجهای فلسفه یونان و ایران را می شکافتند، معاصران غربی ایشان یعنی شارلمانی و درباریانش برای نوشتن نام خویش سردرگم بودند.»

دانشمندان مسلمان در آغاز، همراه با فعالیتهای خستگی ناپذیر در زمینه ترجمه منابع تحقیق، از زبانهای ملل مغلوبه، به زبان تازی و طرح و تحلیل مسائل عمیق و دقیق فلسفی و گسترش زمینه مباحث ادبی و توجه به علوم قرآنی و تألیف و تصنیف های متعدد، درین معانی، با عنایت به علوم و فنون جدیده، در رشته های مختلف علمی نیز پیشرفتهائی شایان داشتند. «…. چه مسلمانان قرن یازدهم در طب، فلسفه، ریاضی، گیاه شناسی و مسائل دیگر بجائی رسیده بودند که بعد از آن حتی یک قدم درین زمینه برداشته نشد.»

البته این قول یک ادعای بی پشتوانه نیست و درین مورد شواهد و بینه های بسیاری در منابع مختلف تحقیقی و در سینه بی کینه کتابها نقش بسته و از نسلی به نسلی دیگر رسیده است و درین میان، رابطه مسلمانان را با گذشته های روشن و غرورآفرین آنها حفظ کرده است. چون در میان آوردن برخی ازین شواهد، از سوئی باعث آگاهی و حیرت و از دیگرسوی، برای هر مسلمانی تحسین انگیز میباشد؛ بناچار جسته گریخته به پاره ای از آنها اشارتی می رود:

«… عربها کتابهائی در طب تألیف نمودند که پیش از آن سابقه نداشته است. مثلا یوحنا بن ماسویه نخستین کسی است که کتابی راجع به جذام نوشته است و ابو بکر رازی نخستین پزشکی است که راجع به حصبه و آبله کتاب مخصوصی تألیف نموده است. و علاوه بر این اطبای عرب فرهنگهای جامعی در علم طب تألیف کرده اند.» ۴

البته مراد از عرب ملتهای مسلمان میباشد و چنانکه ملاحظه میگردد اکثر نامها ایرانی است.

«… و هم کتابی بعنوان «ده مقاله» درباره چشم منسوب بشاگرد او حنین بن اسحاق است که بتازگی با ترجمه انگلیسی منتشر شده و قدیمی ترین کتاب درسی است که درباره چشم موجود است و قدیمی ترین و مهمترین کتاب در چشم پزشکی است در آن یک صد و سی بیماری چشم بدقت توصیف شده است.»

«استعمال دارو بنزد مسلمانان آن روزگار پیشرفت بسیار کرده بود و مسلمانان اول کسان بودند که دکانهای داروفروشی پدید آوردند و هم آنها قدیمی ترین مدرسه داروگری را بنیاد کردند.»

«جرارد کریمونی بقرن دوازدهم، قانون را بلاتینی ترجمه کرد. مطالب علمی این کتاب آن را معروفترین مرجع طبی آن عصر کرد و جای کتابهای جالینوس و رازی و مجوسی را گرفت و در مدارس اروپا برای تعلیم طب کتاب درسی شد. در قسمت ماده طبی از هفتصد و شصت دارو گفتگو دارد این کتاب از قرن دوازدهم تا هفدهم معروفترین راهنمای طبی مغرب زمین بود. بگفته دکتر اسلرDR. Osler کتاب قانون مدتها بیشتر از هر کتاب دیگر، انجیل طب بوده است.

«صرف نظر از اعتقادات شگفت انگیزی که ابو معشر درباره تأثیر ستارگان در تولد و زندگی و مرگ کسان و حوادث دیگر داشت، بی گفتگو مسلمانان و هم مردم اروپا حقیقت جزر و مد را از او آموختند. زیرا وی در یکی از کتابهای خود این موضوع را شرح داد و از ارتباط آن با طلوع و غروب ماه سخن بمیان آورده است.»

«… خوارزمی بجز جمع آوری زیجهای قدیم، کهنترین کتاب حساب را که فقط ترجمه آن باقی است و هم قدیمی ترین کتاب جبر را تألیف کرد. علم جبر و هم کلمه جبر با کتاب خوارزمی باروپا راه یافت و ارقام عربی نیز ببرکت