فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳)

فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳)؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) شامل 96 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تاریخ نشر کتاب در ایران (۳) :

وضعیت نشر در عصر محمد شاه قاجار

روند ترجم کتاب از زبان های فرنگی به فارسی که در دور عباس میرزا قاجار آغاز شده بود، در دور حکومت پسرش محمد شاه قاجار (سال های حکومت: ۱۲۵۰- ۱۲۶۴ ق) کم وبیش ادامه یافت و آهنگی که تحول چاپ در ایران با آن به راه افتاده بود، با شتابی کم تر تداوم داشت. مترجمانی که آثارشان در این دوره انتشار یافت، کسانی بودند که در عصر عباس میرزا برای تحصیلات عالی به خارج اعزام شده بودند، ولی در دور محمد شاه به ثمر رسیده بودند. شمار کتاب هایی که در عصر این شاه تألیف شد، رقم درخور توجهی نیست و بررسی آثار ترجمه و منتشر شده، تصویر دقیق تری از وضع نشر کتاب در آن دوره به دست می دهد. با این همه صاحب مقام، این دوره از بابت چند تأثیر دارای اهمیت است که به آن اشاره خواهد شد.

محمد شاه به سیاست پدرش در زمین فرستادن دانشجو به خارج از کشور ادامه داد و شماری از دانشجویان اعزامی این دوره، بعدها در عصر ناصری به جمع مترجمان پیوستند و در نشر آثار ترجمه شده به فارسی مؤثر قرار گرفتند. حاج میرزا آقاسی، صدراعظم، گذشته از پیگیری این سیاست، به دانش و فرهنگ غربی هم علاقه نشان می داد. به گفت هما ناطق، که پژوهش های او در تاریخ دور محمد شاه گسترده تر است و باتوجه به جنبه های مختلف انجام می گیرد، هرگاه سفیری از ایران به فرانسه فرستاده می شد، میرزا آقاسی فهرستی از کتاب های علمی و فنی را به منظور ترجمه به فارسی به او می داد و می خواست که سفیر آنها را تهیه کند و به ایران بفرستد. در فهرست میرزا آقاسی، دو دانشنامه، چند واژه نام زبانی و موضوعی، آثاری از پاسکال، دکارت، سیسموندی، کتاب هایی در باب علوم طبیعی، فیزیک و شیمی، علوم عملی نظیر ذوب فلزات، کشتی سازی، نقشه برداری، جغرافیا و نیز در زمین تاریخ و خاطرات و حوزه های دیگر دیده شده است.[۱]

صنعتی شدن کشور هدفی بود که جمعی از سران کشور در سر داشتند و ترجمه و نشر منابع فرنگی در این زمینه، شاید از مؤثرترین راه هایی بود که به آن می اندیشیدند. هما ناطق می گوید که دولت ایران حتی قصد داشت شماری محصل هم به مصر بفرستد، زیرا مصر در آن زمان در راه مدرن شدن تلاش می کرد.[۲] در مقال پیش به شمه ای از تلاش های مصر برای ایجاد صنعت جدید چاپ، و انتشار آثار اشاره ای شد. به هر تقدیر تلاش دولت ایران در این خصوص به نتیجه نرسید و رابطه ای فرهنگی که می خواستند با مصر برقرار کنند، سر نگرفت، اما فرستادن دانشجو به فرنگ عملی شد و از جمل جوانانی که در اروپا تحصیل کردند و بعدا در عرص ترجمه و نشر آثار فرنگی فعالیت کردند، به ویژه از سه تن شاخص تر از بقیه می توان یاد کرد: ۱) میرزا حسین خان (بعدا سپهسالار) که بعدها وزیر و صدراعظم شد و دور حکومت او در تاریخ مدرنیت ایرانی و ترویج و نشر اندیشه های جدید، درخور بررسی های جداگانه است؛ ۲) میرزا یحیی خان (بعدا مشیر الدوله) که او هم به وزارت رسید و تأثیر اقدامات او هم از منظر این بحث ما شایست مطالعه است؛ و۳) میرزا ملکم خان (بعدا ناظم الدوله) که مترجمی بسیار چیره دست از کار درآمد، در نثرنویسی، صاحب قلم و سبک شد و پیشگام حرکت تجددخواهانه ای قرار گرفت که پرداختن به جزئیات آن، فصلی است پرتفصیل در تاریخ مدرنیت ایرانی و تحول اندیشه های مشروطه طلبانه و آزادی خواهانه، و در ادام مقاله دربار او صحبت می شود.

هم آثاری که در دور محمد شاه از زبان های فرنگی به فارسی ترجمه شد، انتشار نیافت و تعدادی به صورت خطی باقی ماند، اما شماری دیگر با حمایت و هزین دولتی منتشر شد. در واقع در این دوره هم نشر خصوصی در ایران هنوز پا نگرفته بود و آثار منتشر شده موافق طبع طبق حاکم بود که در ضمن عد اندک شمار دیگری در حواشی این طبقه و دولت، که سوادی داشتند و سلیقه و ذائقه شان هم به آنها نزدیک بود، ممکن بود امکان مطالع آنها را داشته باشند. اما کتاب منتشر شده به درون جامعه، که اکثریت آنها در آن زمان بی سواد و ساکن روستاها بودند، راه نداشت و همان گونه که پیش تر هم اشاره شد، طبق متوسط شهری، که در همه جای جهان معمولا برخوردار از سواد و تحصیلات، درآمد، اندکی اوقات فراغت و نیز آرمان های سیاسی، اجتماعی، و فرهنگی، و ازاین رو پشتوان اصلی نشر است، هنوز به وجود نیامده بود.

از کتاب هایی که یا به دستور مستقیم محمد شاه یا در عصر او به فارسی ترجمه شده، صورت هایی در دست است. از میان اینها از کتاب هایی که چاپ و منتشر شده است، می توان از اینها یاد کرد:

تاریخ پتر کبیر، مؤلف؟، ترجم روسی (مسیو) جبرئیل از فرانسوی، ویراست (البته به تعبیر امروز) میرزا رضا قلی تاریخ نویس (تهران، ۱۲۶۳ ق). همراه این کتاب، دو کتاب تاریخ اسکندر و شارل دوازدهم هم چاپ شده است.[۳]

تاریخ ناپلئون اول، نوشت والتر اسکات (نویسند معروف داستان های تاریخی) ، ترجم میرزا رضای مهندس (که در زمان عباس میرزا به خارج فرستاده شده بود و از معروف ترین و برجسته ترین مترجمان دور محمد شاه بود و فعالیت های چشمگیرش در زمین ترجمه در دور ناصری هم ادامه یافت) ، (تهران، ۱۲۵۳ ق).[۴] از دیدگاه ترجم داستان های تاریخی، که نه تنها در عصر قاجار، بلکه در عصر پهلوی اول و حدود دو دهه از عصر پهلوی دوم، خوانندگان بسیاری داشت، ترجم این کتاب اهمیت بسیاری دارد. ترجمه و انتشار داستان های پرحادثه و هیجان تاریخی در عادت های کتابخوانی و علاقه مند ساختن آنها به مطالع مداوم، و حتی در برخی خوانندگان ایجاد اعتیاد به خواندن، و نیز در آموختن شگردهای داستان نویسی جدید مؤثر بود. تنی چند از نویسندگان ایرانی داستان های تاریخی، می کوشیدند به قدرت قلم والتر اسکات و توان او در آفرینش صحنه های مهیج تاریخی دست یابند. از جنبه های بد تقلید محض که بگذریم، تأثیر ترجمه و نشر آثار والتر اسکات را در تحول داستان نویسی فارسی، به ویژه داستان نویسی تاریخی، نمی توان نادیده گرفت.

رسال قورخانه، ظاهرا ترجمه و تألیفی به قلم محمد باقر تبریزی، رساله ای در فنون نظامی (تهران، ۱۲۵۷ ق) بود. کتاب های دیگری که در همان دوره به فارسی ترجمه شده و به صورت خطی باقی است، عبارت است از: تاریخ شهر قسطنطنیه و قیاصره، ترجم محمد حسین قاجار از فرانسوی (تهران، ۱۲۶۱ ق) ؛ جهان نمای جدید یا جغرافیای کره، ترجم محمد حسین دبیر الملک فراهانی، احتمالا از ترکی عثمان؛ رساله ای در فشنگ، ترجم میرزا رضای مهندس از انگلیسی، در زمین فنون نظامی (تهران، احتمالا در ده ۱۲۵۰ ق) ؛ رساله در وبا، ترجم موسی (مسیو) جبرئیل و محمد حسین قاجار از فرانسوی، همراه با بخشی تألیفی (تهران، ۱۲۶۲ ق) ؛ شرح بلدان چین، ترجم محمد حسین قاجار از فرانسوی؛ صواعق النظام، گردآوری و ترجم میرزا رضای مهندس از انگلیسی (تهران، ۱۲۵۴ ق) ، همراه با ۱۸ طرح از قطعات توپ؛ کتاب چین، ترجم ادوارد برجیس از انگلیسی، ویراست میرزا صادق خان (تهران، ۱۲۶۲ ق).[۵]

احتمال زیاد دارد که جز اینها آثار دیگری به فارسی ترجمه و نسخه های خطی آنها در کتابخانه هایی موجود باشد. برای رسیدن به یقین در این زمینه، تفحص گسترده ای لازم است. از بررسی همین عنوان های ترجمه شده، گرایش های موضوعی را می توان مشخص کرد: تاریخ، داستان تاریخی، جغرافیا، فنون نظامی، بهداشت؛ همان موضوع هایی که در دور عباس میرزا هم بر آنها تأکید بود. ترجمه از زبان انگلیسی، به سبب آشنایی بیشتر با این زبان در دور عباس میرزا، در این دوره رواج داشت. محمد حسین قاجار از فرانسه دان های زمان خود بود. ژول ریشار فرانسوی در زمان محمد شاه به ایران آمد و پس از مدتی اقامت مسلمان شد و نام خود را به رضا تغییر داد. او بعدا به موسیو ریشار و میرزا رضا خان و رضا ریشار معروف شد. تاریخ ناپلئون را به دستور محمد شاه از فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. البته ترجم او را محرّر (ویراستار ادبی) ها بازنگاری و برای خوانندگان ایرانی مفهوم می کردند و چه بسا که از ترفندهای منشیان موافق سلیق ادبی زمان، چیزی فرو نمی گذاشتند. درهرحال مسیو ریشار در محیط فرهنگی ایران فعال و مولد شد، فرهنگ فرانسوی به فارسی تدوین کرد، در دور ناصر الدین شاه به فعالیت هایش ادامه داد، در مدرس دار الفنون به تدریس زبان فرانسوی پرداخت، مترجم ناصر الدین شاه و در سفر او به انگلستان جزو همراهان بود.[۶]

موسی (مسیو) جبرئیل، یونانی تبار بود، به خدمت عباس میرزا درآمد و پس از مرگ او به دستگاه محمد شاه پیوست و به دستور وی چند کتاب از فرانسوی به فارسی ترجمه کرد که شارل دوازدهم، اثر ولتر از جمل آنهاست.[۷]

سنتی که در ترجمه و نشر آثار فرنگی از زمان عباس میرزا آغاز شده بود، در دور محمد شاه تداوم یافت و به عصر ناصری انتقال یافت. عصر اخیر از دیدگاه تاریخ ترجمه و نشر آثار، مهم ترین و پربارترین عصر در تاریخ قاجار از آغاز تا پایان این سلسله است. دور محمد شاه، گذشته از این وظیف انتقال، از دیدگاه چند تأثیر دیگر شایست بررسی جدی تری است. این تأثیرها و بررسی جایگاه آنها در تاریخ ترجمه، ویراستاری، و نشر در ایران، از نظرها دور مانده است و تصورات قالبی و پیش داوری های بی مبنا، مانع از آشکار شدن حقیقت امر شدن است. اگر تأکید تنی چند از پژوهش گران نبود، فعالیت های فرهنگی و تأثیرگذار درخور توجهی از دیده ها به کلی پنهان می ماند؛ از جمل این موارد مهم که به آنها به اختصار اشاره می شود.

هزار و یک شب، اثری که در دور محمد شاه از عربی به فارسی ترجمه شده، نمونه ای اعلا از نثری بسیار کم نظیر و به یادگار ماندنی از عصر قاجار است. این اثر جاودانه، که اصل آن سرچشم الهام بخش داستان نویسی جدید است، به قلم ملا عبد اللطیف طسوجی (تسوجی) چیره دستانه به فارسی ترجمه شده و شعرهای اصل کتاب سرود سروش اصفهانی، شاعر نامدار قاجاری، یا به انتخاب او از ابیات مناسب موقع و حال از میان شعرهای سعدی و حافظ است. شعرهای اصل هزار و یک شب، غالبا سخیف و عامیانه است، حال آنکه ترجم منظوم سروش، تراوید ذوق ادبی – هنری و الا، و ترکیب ترجم منثور و منظوم نه تنها از شاهکارهای ترجم فارسی، که به دور از هرگونه غلو و مبالغه، درشمار شاهکارهای ترجمه در جهان است. این ترجمه بر روند ترجمه در ایران و نیز تحول نثر فارسی تأثیر گذاشت.[۸] نثر فارسی که در آن دوره از قلم مترجمی تبریزی از راه ترجم هزار و یک شب به یادگار ماند و با گذشت زمان به میان خوانندگان بسیاری از قشرهای مختلف اجتماعی و فرهنگی نفوذ کرد؛ به تنهایی می تواند سهمی کلان در ترجمه و نشر از دور خود باشد. شاهزاده ای که حامی ترجم این اثر شد، نمی دانیم تا چه حدّ به تأثیر اقدام خود واقف بود، اما خواسته یا ناخواسته، تأثیر فرهنگی کم نظیر برجا گذاشت؛ تأثیری که هنوز هم الهام بخش نثر قصه گویی و حکایت پردازی است.

انتشار نخستین روزنامه های فارسی در دور محمد شاه و ضرورت نگارش خبرها و مطالب روزنامه ای به نثری که با مخاطبان این رسال ارتباطی جدید تناسب داشته باشد، عامل مهم دیگری در تحوّل بود. شماری از منشیان دیوانی باسواد به وظیف تازه ای در روزنامه ها مشغول شدند که به آن «تحریر و انشا»می گفتند و ما امروزه به آن ویرایش زبانی یا ویرایش ادبی و ویرایش صوری می گوییم. ترکیب ویرایش زبانی و ویرایش صوری، نسخه ویرایی[۹] است که هم در نشریات و هم در کتاب ها رایج ترین و عمده ترین شاخ ویرایش است. از میرزا محمد جعفر ادیب شیرازی با عنوان«منشی کاغذ اخبار» (-ویراستار در روزنامه) یاد شده است. شاید بتوان او را نخستین ویراستار روزنامه در ایران دانست. میرزا عبد اللّه نامی خلجستانی هم به وظیف ویراستاری در روزنامه اشتغال داشته است. اطلاعات ما دراین باره به ویژه مرهون جست وجوهای گسترد سید فرید قاسمی، پژوهش گر تاریخ مطبوعات، است.[۱۰]

اما رویکرد به درست نویسی و مفهوم نویسی، فقط به روزنامه محدود نشد و شماری از منشیان خوش قلم که به«تحریر و انشا»در مطبوعات تسلیم یافتند، به حوز کتاب هم راه یافتند. اصلاح انشا و عبارت های مترجمانی همچون مسیو ریشاخان و مسیو جبرئیل، که به زبان مبدأ تسلط داشتند، اما زبان مقصد را در ترجمه خوب نمی دانستند، به این گونه منشیان سپرده می شد. در چند کتاب که نام منشیان درج شده است، می توان اسم هایی را دید که کار خود را با«تحریر و انشا»در روزنامه های آن عصر آغاز کرده اند. دور مورد بحث، از حیث تاریخ آغاز ویراستاری جدید در ایران، که حوزه ای است ناشناخته و نکاویده، به سهم خود بررسی های دقیق تری را اقتضا می کند و مطالعه های تطبیقی در زمین آغاز ویراستاری های جدید، به شناخت بهتر آن کمک خواهد کرد.

ترجمه و نشر در عصر ناصری

نشر، به ویژه نشر آثار ترجمه، در عصر ناصر الدین شاه قاجار (سال های حکومت: ۱۲۶۴ -۱۳۱۳ ق) یا عصر ناصری، به چند سبب دستخوش تحولی گسترده شد. این تحول به سبب تأسیس مدرس دار الفنون، نخستین نهاد آموزش عالی در ایران با روش غربی؛ ایجاد شماری مدرسه در سطوح مختلف تحصیلی و چند مدرس خارجی؛ فرستادن دانشجو به خارج از کشور برای تحصیلات عالی و برخی دوره های تخصصی؛ بنیادگذاری دار الترجمه و مدرس ترجمه، در پیش گرفتن سیاست انتشار آثار ترجمه ای در زمینه های مختلف که به آنها اشاره خواهد شد، با حمایت دولتی و به ویژه هماهنگ با مقاصد حکومتی از راه نشر آثار؛ ورود اندیشه های جدید و شکل گرفتن قشری از روشنفکران دگراندیش و صاحب قلم که جدا از سیاست های حکومتی و حتی گاه در تقابل با آن سیاست ها، به ترجمه و نشر آثار روی می آوردند؛ پیدایش قشر تازه ای از کتابخوانان که در دل طبق متوسط به تدریج در حال رشد و گسترش بود و نیازهای مطالعاتی آنان بر روند ترجمه و نشر تأثیر می گذاشت، به وجود آمدن زمینه ای برای پیدایش نشر خصوصی؛ ایجاد تحول در نثر فارسی و مناسب شدن آن برای بیان مقاصدی که سیر تحولات در زمینه های مختلف ایجاب می کرد؛ و نیز به سبب عامل های دیگری بود که به آنها اجمالا اشاره می شود.

در ۱۲۶۷ ق، همان اوایل سلطنت ناصر الدین شاه، ظاهرا پنج چاپخانه در تهران دایر بوده است.[۱۱] خود ناصر الدین شاه تدریج به اهمیت فناوری چاپ و تأثیرهای آن، دست کم از جهت تبلیغی آگاه شد. بعدا که به فرنگ سفر کرد، در استانبول یک دستگاه چاپ سربی خرید و همراه با یک حروف چین به تهران فرستاد. در سفر به انگلستان، از چاپخانه ای دولتی بازدید کرد و از سرعت چاپ در آن چاپخانه در سفرنامه اش یاد کرده است. در سفر دیگری، از دستگاه چاپ رتاتیو در شگفت شد، و وصف او از کار این دستگاه، شاید نخستین وصف مکتوب دستگاه های جدید و پرسرعت چاپ در زبان فارسی باشد.[۱۲] او درعین حال به چاپ تصویر در کتاب و نشریات علاقه داشت، به ویژه آنکه هنر و صنعت عکاسی هم در عصر او در حال پیشرفت بود. روزنامه ها و کتاب های مصوری که در نهادهای زیر نظارت او با کیفیت های بسیار مطلوب چاپ می شد -البته مطلوب باتوجه به ا