فایل پاورپوینت کامل تکرار و استمرار اقرا و قرائت در حضور مسلمانان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تکرار و استمرار اقرا و قرائت در حضور مسلمانان :

همگام با ابلاغ و نزول تدریجی قرآن، پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از هر فرصتی برای اقرا و قرائت آیات نازل شده به منظور ابلاغ (اسماع)، آموزش، ترویج و تثبیت آن ها استفاده می کرد. نبوت و رسالت آن حضرت نیز مشروط به استمرار و مداومت بر قرائت قرآن توسط ایشان بود؛ به طوری که حتی خودشان با همه آگاهی و اشراف کاملی که بر جمیع ما انزل الله داشتند، بی نیاز از قرائت قرآن و اسماع آن نبودند:

یا أیها المزمل * قم اللیل الا قلیلا * نصفه أو انقص منه قلیلا * أو زد علیه و رتل القرآن ترتیلا[۱]؛ أتل ما أوحی الیک [۲]؛ و اتل ما أوحی الیک [۳]؛ انما أمرت أن أعبد رب هذه البلده الذی حرمها و له کل شی ء و أمرت أن أکون من المسلمین * و أن أتلوا القرآن [۴].

بر پایه گزارش های سیره و روایات، آن حضرت در بیشتر صحنه ها و لحظات زندگی، در دل شب، در روز، در سفر، سواره یا پیاده، در میدان جنگ و صحنه دفاع، از قرائت قرآن غافل نبوده اند.

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرماید: پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) اغلب در حال قرائت قرآن بود، مگر هنگام جنابت [۵].

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بر قرائت سوره معارج مداومت داشت و آن را در آخر شب یا در تعقیبات نماز می خواند[۶].

عبدالله بن مغفل می گوید: در روز فتح مکه، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) هنگامی که سوار بر مرکب خویش بود، سوره فتح را قرائت می کرد[۷].

ابن عباس می گوید:

شبی را در منزل خاله ام میمونه، همسر پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) مهمان بودم که در نیمه های شب یا قبل از آن، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از بستر برخاست و در همان حالی که برای وضو گرفتن آماده می شد، ده آیه سوره آل عمران (رکوع یا واحد موضوعی آخر این سوره) را قرائت نمود، سپس به نماز ایستاد [۸].

ابوذر غفاری نیز می گوید:

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از خواب برخاست، در حالی که آیه ان تعذبهم فانهم عبادک و ان تغفر لهم فانک أنت العزیز الحکیم [۹] را تا صبح به تناوب زمزمه و تکرار می کردند[۱۰].

عبدالله بن عمر، خطاب به سعید بن یسار و با اشاره به اسوه بودن پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می گوید:

آن حضرت هنگام سفر، نافله ای نماز را بر روی مرکب می خواند و به خاطر انجام نوافل، همسفران خود را منتظر نمی گذاشت [۱۱].

ام سلمه نیز می گوید:

موسم حج و هنگام طواف کعبه، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به من فرمود: در حالی که سوار بر مرکب هستی، از پشت سر مردم طواف کن. من در حال طواف بودم که آن حضرت در کنار کعبه به نماز ایستاد و سوره والطور * و کتاب مسطور را در نماز قرائت نمود[۱۲].

همو در روایتی دیگر می گوید:

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در اواخر، در حال نشستن و برخاستن و در رفت و آمد، ذکر سبحان الله و بحمده، استغفرالله و اتوب الیه را تکرار می کرد؛ علت آن را پرسیدم، فرمود: به این ذکر امر شده ام. سپس سوره اذا جاء نصر الله و الفتح را قرائت کرد[۱۳].

عایشه نیز می گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) برخی از آیات و سوره های قرآن را به صورت دعا و ذکر در رکوع و سجود قرائت می کرد[۱۴].

ابوامامه نیز می گوید: با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نماز را گزاردم، آن حضرت سوه لا أقسم بیوم القیامه را در نماز یا بعد از آن، فراوان قرائت می کرد[۱۵].

از عرباض بن ساریه نیز روایت شده است که آن حضرت قبل از رفتن به بستر، سوره های مسبحات را می خواند[۱۶].

عایشه نیز می گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نمی خوابید مگر اینکه سوره های زمر و بنی اسرائیل (اسراء) را قرائت می کرد[۱۷].

عبدالله بن شخیر از فردی روایت می کند که گفته است: ما با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در سفری همراه بودیم، هنگام ظهر، آن حضرت در حالی که دستی بر شانه ام کشید، سوره قل أعوذ برب الفلق و قل أعوذ برب الناس را قرائت کرد و من نیز همراه آن حضرت، آن دو را خواندم. سپس فرمود: این دو سوره را در نماز نیز بخوان [۱۸].

از عیاض بن حمار مجاشعی نیز روایت شده است که رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود:

خداوند مرا دستور داده تا آنچه را به من تعلیم فرموده است، به شما نیز تعلیم دهم. از جمله فرمود: کتابی را بر تو نازل کردم که هیچ آبی توان شستن و از بین بردن آن را ندارد و تو در همه حال، در خواب و بیداری آن را قرائت می کنی [۱۹].

در توصیف قوم پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز آمده است: و أنا جیلهم فی صدورهم[۲۰] کنایه از این که جایگاه قرآن به عنوان خاتم الکتب در سینه و قلب خاتم النبیین و عامه مردم است و دیگر هرگز نقشه های دشمنان دیرین خدا برای تغییر متن کتب آسمانی پیشین، درباره قرآن کارگر و مؤثر نیست و خاتم الکتب از گزند آنان مصون و محفوظ است.

یکی دیگر از بایسته های نبوت و رسالت پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، لزوم اقرا و قرائت آیات نازل شده بر مردم و تبیین آن هاست:

و قرآنا فرقناه لتفرأه علی الناس علی مکث و نزلناه تنزیلا[۲۱]؛ کذلک أرسلناک فی أمه قد خلت من قبلها أمم لتتلو علیهم الذی أوحینا الیک [۲۲]؛ هو الذی بعث فی الأمیین رسولا منهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه [۲۳]؛ و أنزلنا الیک الذکر لتبین للناس ما نزل الیهم [۲۴].

جامعه آن روز مکه مانند هر جامعه دیگر، اسیر فرعون ها و طاغوت هایی همچون ابولهب ها، ابوجهل ها و ابوسفیان ها شده بود که با سوء استفاده از جهل و خرافه پرستی و اختلاف مردم، خود را عملا مالک و ارباب مردم می دانستند و طوق بندگی و بردگی را بر گردن آنان آویخته بودند و با حاکم کردن یک نظام سلطه فرهنگی و اقتصادی بر جامعه آن روز، مردم را به خفت و مذلت کشانده بودند.

ابلاغ و قرائت اولین سوره های قصار قرآن؛ مانند سوره ناس، فلق، اخلاص و مسد به مثابه شعار و سرود آزادی و رهایی مردم از چنگال این نظام سلطه بود و آنان را به سوی مالک، رب، اله، صمد و پناهنگاه و پناه دهنده اصلی و حقیقی همه انسان ها؛ یعنی الله أحد و الله الصمد رهنمون می ساخت.

به بیانی دیگر، سوره های آغازین نزول (حزب مفصل) پایه گذار یک انقلاب و تحول بزرگ زبانی – فکری – فرهنگی و در عین حال، الهی و تدریجی در زندگی فردی و اجتماعی انسان ها بود که بر مبنای قل و ترویج و تثبیت آن بر گوش و قلب و زبان مردم بنا شده بود.

ظاهرا ابن مسعود، اولین مسلمانی بود که برای نخستین بار بعد از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بر فراز کوه صفا شد و قرآن را با صدایی رسا و روان، در منظر همگان قرائت و اسماع کرد و مشرکان قریش سخت برآشفتند و با ضرب و شتم، او را از ادامه قرائت قرآن بازداشتند[۲۵].

سران قریش که از مشاهده تأثیر روز افزون قرآن بر مردم سخت ناراحت و پریشان شده بودند و منافع و مطامع نامشروع خود را در خطر سقوط می دیدند، با اضطراب و سراسیمگی، با ترفندهایی همچون: تطمیع، تهدید، شکنجه، محاصره و بالاخره تبعید و اخراج، به گمان باطل خویش، می کوشیدند از گسترش و ترویج قرآن در میان مردم، به ویژه در خارج از مکه جلوگیری کنند[۲۶]. آنان از نفوذ قرآن بر خود نیز هراس داشتند و به یکدیگر سفارش می کردند که نه تنها به قرآن گوش نسپارند، بلکه هنگام قرائت قرآن، با ایجاد همهمه، مانع شوند نوای قرآن به گوش خودشان و دیگران، به ویژه مسافران و زائران تازه وارد به شهر مکه، برسد [۲۷]: و قال الذین کفروا تسمعوا لهذا القرآن و الغوا فیه لعلکم تغلبون [۲۸].

اما با رفتار و تدابیر حکیمانه پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در مقابله با آنان، نقشه ها و توطئه های دشمنان خنثی شد؛ مثلا پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) قرآن را در قالب نماز که از آغاز بعثت تشریع و تعلیم شده بود[۲۹] ابلاغ و ترویج می کرد.

عمر بن خطاب می گوید:

روزی به قصد طواف کعبه به مسجد الحرام رفتم. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در حال نماز بود که آیات قرآن (سوره حاقه) به گوشم رسید. بی اختیار در جا ماندم و به صدا و نوای دل انگیز قرآن گوش فرا دادم. در قلبم انقلابی به پا شد و در مقابل قرآن احساس رقت و خضوع کردم. اشک از دیدگانم جاری شد و اسلام آوردم [۳۰].

طفیل بن عمرو دوسی (د ۱۱ ق) شاعری از اشراف قبیله دوس وارد مکه شد. مشرکان قریش از او و سایر تازه واردان خواستند به سخنان محمد گوش ندهند. او می گوید:

سپید دم وارد مسجد الحرام شدم؛ در حالی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در کنار کعبه به نماز ایستاده بود. نزدیک او شدم و از ترس این که مبادا چیزی از کلام او را بشنوم، در گوش هایم پنبه گذاشته بودم، ولی با این حال، خدا خواست که قسمتی از کلام او را بشنوم؛ آن را کلام نغز و دل پسند یافتم. با خود گفتم: من فردی ادیب و سخن شناس هستم؛ چه مانعی دارد که کلام این مرد را کامل بشنوم! اگر درست و زیبا بود، قبول می کنم و اگر زشت و ناروا بود، نمی پذیرم.

لحظاتی صبر کردم تا محمد به سمت منزلش روان شد. خود را به او رساندم و خواستم که امرش را بر من نیز عرضه بدارد. امرش را با سلام بر من آغاز کرد. آن گاه سوره های قل هو الله أحد، قل أعوذ برب الفلق و قل أعوذ برب الناس را بر من تلاوت کرد. والله! تا آن زمان سخن و کلامی را زیباتر و امری را استوارتر و عادل تر از قرآن نشنیده و نیافته بودم؛ پس اسلام آوردم و شهادت و گواهی به حقانیت آن دادم. پس از آن، همواره اسلام را در میان قبیله ام تبلیغ کردم و به تدریج، افراد بسیاری از قبیله ام مسلمان شدند[۳۱].

خشم مشرکان قریش از مشاهده نفوذ روزافزون قرآن در قلوب مردم به جایی رسید که با شنیدن صدای قرآن، به دشنام و سب قرآن و رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می پرداختند تا این که بر پایه روایات اسباب نزول، خداوند سبحان به رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) ابلاغ فرمود که:

ولا تجهر بصلاتک و لا تخافت بها و ابتغ بین ذلک سبیلا[۳۲].

ابن عباس در سبب نزول این آیه گفته است:

هنگامی که بدخواهان قریش قرآن را می شنیدند، قرآن و نازل کننده آن و رسول خدا را مورد دشنام قرار می دادند؛ آیه نازل شد که و لا تجهر بصلاتک؛ یعنی هنگام قرائت قرآن، صدایت را نه آن قدر بالا ببر که باعث جلب توجه مشرکان به آن شود و آن را دشنام دهند و لا تخاف بها و نه آن قدر پایین بیاور (مخفی کن) که گوش فرا دادن به آن برای مسلمانان و مشتاقان آن سخت و ناممکن باشد: و ابتغ بین ذلک سبیلا، بلکه با صدایی متوسط که ما بین این دو حالت است، قرآن را قرائت کن [۳۳].

ابن هشام نیز آورده است:

هنگامی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) آیات قرآن را با صدایی رسا و بلند در نماز قرائت می کرد، مردم سکوت می کردند و به قرائت ایشان گوش فرا می دادند. مشرکان قریش با دیدن این حالت، مردم را از نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) دور می کردند و اگر کسی خواهان استماع قرآن بود، می بایست دور از چشم مشرکان، طوری که شناخته نشود، به استماع قرآن بپردازد، وگرنه مورد آزار و اذیت آنان واقع می شد[۳۴].

مسلمانان نیز در نماز به ابلاغ و ترویج قرائت قرآن می پرداختند؛ چنان که ابوبکر در نزدیکی درب منزل ابن الدغنه در محله بنی جمح مسجدی داشت که در آن جا