فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و فرایند پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت :

مقدمه

بررسی تحولات نظامی جنگ تحمیلی، پس از حمله سراسری عراق به ایران در شهریور ۱۳۵۹ و متوقف شدن ماشین جنگی این رژیم در اوایل سال ۱۳۶۰ و بازپس گیری خرمشهر در سوم خرداد سال ۱۳۶۱ واخراج نیروهای متجاوز عراقی از قسمتهای عمده سرزمین ایران، نشان از تغییر روند جنگ به سود ایران داشت. پس از عملیات پیروزمند بیت المقدس و خیبر، تحلیلگران غربی و شرقی، جلسه اضطراری تشکیل دادند و از احتمال پیروزی قریب الوقوع ایران در جنگ و سرنگونی رژیم بعث سخن گفتند. شورای امنیت نگران صلح و امنیت بین المللی، و قطعنامه ۵۱۴ صادر شد؛ به عبارت دیگر، هنگامی که فداکاریهای مردم ما ارتش عراق را به عقب راند، شورا به یاد مسئولیتهای نهادی خود افتادو درخواست عقب نشینی نیروها به مرزهای بین المللی را مطرح ساخت.

در ۲۱ بهمن سال ۶۴ هنگامی که رزمندگان اسلام در یک حمله غافلگیرانه، جزیره استراتژی فاو را تصرف کردند، این امر باعث نگرانی شدید جهان غرب، شوروی سابق و کشورهای ساحلی خلیج فارس شد و در این مرحله شورای امنیت دوباره قطعنامه ۵۸۸ را تصویب کرد. در ۱۶ دی ماه سال ۶۵ هنگامی که ایران حمله بزرگ خود را به جنوب بصره در قالب عملیات کربلای ۵ آغاز کرد و فشارهای فوق العاده سنگینی به ماشین جنگی دشمن وارد آورد، رژیم بعثی، صهیونیستی عراق به دلیل انتقام جویی، حملات خود را به مناطق مسکونی و نفتکش ها گسترش داد. از طرفی هم حضور نظامی امریکا به بهانه حمایت از نفتکش های کویتی در خلیج فارس، بحران را تشدید کرد. سرانجام عملیاتهای متعدد رزمندگان اسلام در خاک عراق، شورای امنیت سازمان ملل را وادار کرد که قطعنامه ۵۹۸ را صادر کند.

از بهار سال ۱۳۶۷ تحولات جنگ به گونه ای غافلگیرانه در عرض سه ماه به زیان ایران و به سود عراق تغییر یافت که به تغییر وضعیت نظامی عراق از سوی سران حکومت این کشور منجر شد. روند جنگ در سال آخر به گونه ای بود که دشمن در منطقه جنوب با تهدیدی جدی روبه رو نبود. این موضوع فرصت لازم را به دست داد تا ارتش عراق استراتژی خود را در جنوب از پدافند به آفند تغییر دهد. از سوی دیگر تشدید فشارهای ایران باعث شد تا سازمان رزم عراق، فراخوانی نیروها را از یک نوبت تا قبل از سال ۱۳۶۵ به ۳۰ نوبت دراین سال افزایش دهد؛ موضوعی که به گسترش چشمگیر سازمان رزم عراق منجر شد. همزمان با این تحولات و با توجه به اینکه حمایتهای مردمی هسته مرکزی دفاع و قدرت نظامی ایران را تشکیل می داد، نوعی گرایش نسبت به این تحلیل پدید آمد که تغییر روحیه مردم ایران می تواند تنهاعامل شکست جمهوری اسلامی باشد. در نتیجه این تحلیل، عراق مرحله دیگری از حملات موشکی و جنگ شهرها را با هدف درگیرکردن مستقیم مردم با نتایج خسارت بار جنگ آغاز کرد.

مجموعه شرایط، جمهوری اسلامی را به این نتیجه رساند که برای مصلحت انقلاب قطعنامه ۵۹۸ پذیرفته شود. بدین ترتیب دو روز پس از پیش رویهای عراق در خاک ایران در ۲۷ تیر ۱۳۶۷، جمهوری اسلامی ایران با فرستادن نامه ای برای دبیر کل سازمان ملل، رسما قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفت.

بیان مسئله

تجاوز سراسری ارتش رژیم عراق به خاک مقدس جمهوری اسلامی، حادثه مهمی است که بررسی ابعاد آن برای نسل حاضر و آینده تاریخ بسی حائز اهمیت است؛ هم چنین اینکه بررسی چگونگی پایان این جنگ نابرابر و پذیرش قطعنامه ۵۹۸ براساس چه تفسیر و راهبردی تا یک سال پس از صدورآن مورد پذیرش قرار نگرفت؛ اینکه عناصر و نشانه های این مسئله در فهم فرهنگی ایرانیها در فرایند پذیرش و عدم پذیرش آن چیست؟ اگر قطعنامه ۵۹۸ ناشی از نگرانی عمیق شورای امنیت از ادامه جنگ ایران و عراق است، چرا موقعی که رژیم عراق از زمین و هوا و دریا به خاک کشور ما حمله می کرد و زنان و کودکان بی دفاع را در مناطق مرزی ما را به خاک و خون می کشید، این نگرانی عمیق به وجود نیامد؟ چرا زمانی که رژیم عراق مناطق مسکونی ما را هدف موشک قرار می داد و بمبهای اهدایی اربابان خود را بر سر مردم کوچه و بازار و دانش آموزان بیگناه در مدارس و بیماران در بیمارستانها می ریخت، نگرانی اعضای شورای امنیت عمیق نشد؟ چرا هنگامی که رزمندگان اسلام در خاک دشمن با عملیات پی در پی خود در صدد تنبیه متجاوز برآمدند، نگرانی شورا عمیق شد؟ اگر قطعنامه ۵۹۸ پیام آور صلح عادلانه و شرافتمندانه بود، چرا امام راحل (ره) پذیرش آن را به منزله جام زهر دانستند؟ باتوجه به اینکه تعیین متجاوز و خسارات پس از پایان جنگ صورت گرفته است، چه تفسیری از این متن در فضای نوین فرهنگی سیاسی پس از صدام تا کنون وجود داشته، که مانع طرح و پیگیری آن شده است و تاچه زمانی سکوت ادامه خواهد داشت؟ بنابراین با توجه به ضرورت ارتقای آگاهی مخاطبان و کارشناسان این مقاله در پی آن است، ضمن بررسی زمینه ها وعلل وقوع جنگ در حد توان به تبیین راهبردها و علل تاخیر در پذیرش قطعنامه ۵۹۸ پاسخ دهد.

تعریف و مفهوم جنگ

در عرصه سیاست و اجتماع، جنگ بزرگترین تجلی ناامنی است. پدیده جنگ، ضمن نابودی جان و مال، فشار روحی و روانی وسیعی ایجاد می کند.

دائره المعارف علوم اجتماعی در این باره می نویسد: War واژه ای است آلمانی از ریشه werra به معنای آزمون نیرو با استفاده از اسلحه بین ملتها (جنگ با خارجی) یا گروه های رقیب در داخل یک کشور (جنگ داخلی). هدف جنگ پیروزی بر دشمن برای ملزم ساختن او به انقیاد تام است. هر کشور یا به منظور به دست آوردن زمین و مایملک دشمن به جنگ دست می زند یا برای به کرسی نشاندن ادعاهایش یا برای دفاع از خود در برابر ادعاهای دیگران درطی قرون، محققان بسیاری دیدگاه های گوناگونی درباره جنگ ارائه کرده، و جنگ را به صورتهای مختلف مطمح نظر قرار داده اند؛ از جمله، نیروی طبیعت یا قانون الهی یا خدایان را الهامبخش آن دانسته اند یا آینکه آن را هم چون بلایی آسمانی، مظهر امتحان خداوند تلقی کرده اند. نتیجه ای برخاسته از هیجانات انسانها، قدرت طلبی و غرور انسان؛ شکلی از مبارزه برای بقا و گزینش طبیعی بهترین و مناسبترین افراد (قوی ترین) ، نتیجه استبداد و جاه طلبی انسانها در مسند قدرت، نتیجه اجتناب ناپذیر روابط تولیدی و استثمار طبقاتی است.

جنگ سنتی بتدریج به صورت جنگی تمام عیار در آمده است. امروزه هریک از حریفان جنگ با حداکثر نیرو وارد میدان می شوند. این نیروها تنها نظامی نیستند بلکه ابعاد اقتصادی، فنی و اجتماعی نیز دارند…جنگ در موقعیت کنونی هم چون حربه نهایی دولتها به شمار می رود.پیامدها و آثار جنگ نیز به نوبه خود هیچ تناسبی یا انگیزهای ندارد که موجبات بروز آن را فراهم ساخته است (آلن، بیرو، ص ۴۴۹). در عصر فناوری و اطلاعات، جنگها ازحالت سخت افزاری به نرم افزاری تغییرشکل و ماهیت می دهند. به اعتقاد جوزف نای در جهان امروز به ترکیبی از این دو نیاز است. او می گوید ” رهبری اثر بخش در عمل نیازمند آمیزه ای از مهارتهای قدرت نرم و سخت است که من آن را قدرت هوشمند می نامم ” (جوزف نای، ص۱۳).

علل و زمینه های جنگ عراق علیه ایران

پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، که نتیجه آن براندازی رژیم شاهنشاهی و استقرار جمهوری اسلامی بود، تعادل سیاسی منطقه را، که عمدتا به سود مستکبران و ابرقدرتها بود بر هم زد و نظر به اهمیت فوق العاده منطقه خلیج فارس، بر هم خوردن تعادل قوا در این منطقه، نظام بین المللی را نیز به طور چشمگیری متأثر ساخت و منافع غیر مشروع و ناحق آنها را تهدید کرد. بنابراین، انقلاب اسلامی زمینه ساز تهاجمات و عکس العملهای گوناگونی از سوی واحدهای سیاسی منطقه و جهان شد. یکی از شدیدترین و آشکارترین عکس العملهایی که به صورت حمله نظامی تمام عیار بروز کرد، جنگ عراق علیه ایران بود که در جامعه شناسی جنگ، شناخت زمینه ها و علل آن اهمیت اساسی دارد. به این منظور داشتن چهار چوبی نظری برای بررسی و تحلیل ضروری است؛ چرا که اگر جنگ را نیز نوعی رفتار در سیاست خارجی کشورها تلقی کنیم، توجه به عوامل شکل گیری سیاست خارجی، مؤثر و نقش آفرین است.

جیمز روزنا، نظریه پرداز معروف روابط بین المللی، پنج متغیر و عامل را برای شکل گیری اعمال و رفتار برون مرزی دولتها بومی شمارد که عبارت است از:

۱- شخصیت تصمیم گیرنده ۲- نقش و میزان اختیارات تصمیم گیرنده ۳- متغیر دولتی و بوروکراتیک ۴- سیستم اجتماعی ۵- سیستم بین المللی (۴۸-38james pp).

یکی از استادان ایرانی در تطبیق این عوامل بر جنگ عراق علیه ایران در کتاب خود نقش و تأثیر هریک از متغیرها را مورد بررسی قرار داده و معتقد است: از این دیدگاه در درجه نخست، سیستم بین المللی و در درجه بعدی، شخصیت صدام حسین، تأثیر اساسی در شعله ور شدن آتش جنگ هشت ساله داشته اندو سیستم بین المللی در سه سطح بروز می کند: ابر قدرتها، قدرتهای بزرگ، قدرتهای منطقه ای.

شکست های حقارت بار امریکا در پی پیروزی انقلاب اسلامی، ترس دولتهای استکباری و دولتهای مرتجع منطقه از گسترش انقلاب و به خطر افتادن منافع آنها، زمینه ای را فراهم کرد تا دیکتاتور مطلق عراق انگیزه های شخصی خود را در قالب حمله به ایران بروز دهد. تحلیلگران سه انگیزه شخصی برای صدام حسین ذکر می کنند:

۱. تلاش برای کسب رهبری جهان عرب که در این زمان با نبود اشخاصی مثل جمال عبدالناصر جای آن خالی بود.

۲. کسب موقعیت ژاندارمی منطقه در نبود شاه ۳- جبران تحقیر ناشی از امضای قرارداد ۱۹۷۵ الجزیره با شاه (حشمت زاده، ص ۷۸).

بنابراین زمینه ها و علل متعددی باعث بروز و شعله ور شدن جنگ ایران و عراق شد؛ برای نمونه – دولت امریکا که می پنداشت در جنگی که با تحریک و تشویق وی علیه ایران آغاز شده است، رژیم بعثی عراق می تواند ظرف مدت کوتاهی ایران را به تصرف در آورد و نظام جمهوری اسلامی ایران را سرنگون سازد، هنگامی که دید نه تنها این رؤیا تحقق نیافت، بلکه نیروهای رزمنده ایران در جبهه های نبرد، دشمن بعثی را گام به گام به عقب نشینی و تحمل ضربات کوبنده وادار کرده اند، تصمیم گرفت که روا بط خود را با عراق به صورت رسمی از سر گیرد و حمایتهای خود را از عراق به صورت قانونی و موجه در آورد. دو تن از نویسندگان امریکایی در کتاب خود در این باره می نویسند: “زمانی که به نظر می رسید ایران در حال برتری بر عراق است، امریکا و متحدانش نگران شدند و واشنگتن تصمیم گرفت که از عراق حمایتهای مالی و تسلیحاتی به عمل درآورد (غضنفری ص ۱۵۱). اما یک مشکل عمده وجود داشت و آن اینکه از لحاظ قوانین امریکا، اعطای اعتبار و وام و برقراری ارتباطات گسترده با کشورهایی که در فهرست کشورهای حامی تروریسم قرار دارند، منع شده است؛ لذا در ماه اسفند ماه ۱۳۶۰ وزارت خارجه امریکا بسرعت عراق را از فهرست این کشورها حذف کرد. نویسنده “بنیاد گرایی در جهان عرب” در کتاب خود، پاسخ این سؤالات را چنین می دهد:

نگرانی اصلی امریکا این است که پیروزیهای ایران به سرنگونی رژیم کنونی و تشکیل یک حکومت اسلامی شبیه به آنچه در ایران است انجامد. چنین نتیجه ای، فشار را در جهت ایجاد تحول انقلابی در عربستان سعودی و کشورهای خلیج فارس به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد. علاوه بر این، پیروزی ایران، جوامع شیعی لبنان و کشورهای خلیج فارس را به صورت رادیکال در خواهد آورد. سرانجام، پیروزی بنیاد گرایی، احتمالا اسلامگرایان سنی مبارز و معتقد به حرکت گام به گام را به پیروی از نمونه انقلابی ایران وا می دارد. در واقع، پیروزی ایران یک هاله قدرت الهی گرداگرد انقلاب اسلامی ایجاد می کند و به نیروی آرمانگرایانه و پیکار جویی فوق ملی آن در جهان عرب، قدرت بی حد و حصر اعطا می کند” (Dekmejian.p.168)

نیروهای مسلح ما در دوران دفاع مقدس تنها با عراق نجنگیدند، بلکه با همه قدرتهای شرق و غرب در حال نبرد بودند. هیچ کشوری در طول هشت سال دفاع مقدس به ما کمک نکرد در حالی که همه قدرتها اعم از شرقی و غربی در طول جنگ تحمیلی، مدرنترین سلاحها را در اختیار عراق گذاشتند (نگین ص۱۶۳).

بنا براین از آنجا که رژیم عراق برای حفظ منافع غرب با ایران می جنگید، کشورهای غربی و بویژه امریکا طی هشت سال جنگ تحمیلی، همه گونه کمکهای مالی، فناورانه و تسلیحاتی ممکن را به عراق کردند تا مانع از پیروزی ایران در جنگ شوند.

مراحل مختلف جنگ

بعد از جنگ جهانی دوم، جنگهای مختلفی در جهان اتفاق افتاد که از لحاظ گستردگی جبهه و طول مدت زمان، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران با توجه به جنبه های دیگر کم نظیر بوده و این جنگ به هشت مرحله و مقطع طولانی تقسیم شده است (حشمت زاده، ص۸۳):

صدور قطعنامه ۵۹۸ تاکتیک یا مصلحت

دلایل اقدام شورای امنیت برای تصویب این قطعنامه، بررسی تحولات نظامی جنگ درسالهای پایانی و برخی دلایل ایران برای زمینه های تغییر مفاد قطعنامه ۵۹۸ به وسیله سازمان ملل، رد قطعنامه های قبلی شورای امنیت توسط جمهوری اسلامی ایران به دلیل یکطرفه بودن بیشتر مفاد این قطعنامه ها، ناتوانی شورای امنیت سازمان ملل را در حل مشکل جنگ ایران و عراق بیش از پیش به نمایش می گذاشت. این مسئله موجب شد تا شورای امنیت در رویارویی با آخرین موضع ایران در برابر قطعنامه ۵۸۸ به این نتیجه برسد که تا زمان ملحوظ کردن برخی نظریات ایران از صدور هرگونه قطعنامه دیگری خودداری ورزد. این نتیجه در کنار دو مسئله اساسی دیگر باعث شد تا شورای امنیت به تصویب قطعنامه ای اقدام کند که در آن تاحدودی نظر ایران بویژه در زمینه تعیین متجاوز منعکس شده باشد. این دو مسئله عبارت بود از:

۱. پیروزیهای بزرگ و استراتژیک ایران در جبهه های جنگ بویژه در دو عملیات والفجر ۸ و کربلای ۵

۲. به توافق رسیدن امریکا و شوروی در مورد حل چندمنازعه منطقه ای ازجمله جنگ ایران وعراق

با درنظرداشتن این مسائل، دبیرکل سازمان ملل نسبت به مؤثرافتادن قطعنامه های ۵۸۲ و ۵۸۸ اظهار بدبینی کرد و پس از توضیحات خود با ذکر افزایش حملات به کشتیهای تجاری و نفتی در خلیج فارس از گسترش بیش از حد جنگ و تهدید صلح جهانی اظهار نگرانی کرد.

دبیرکل طی مشورتهایی با اعضای شورای امنیت، بیانیه ای را به عنوان رئیس شورا در تاریخ یکم دی ماه سال۶۵ منتشر کرد. شورای امنیت نیز پس از شنیدن نظر دبیرکل آمادگی خود را برای یافتن راه حلی برای پایان دادن به جنگ اعلام کرد. از اسفندماه سال ۶۵ (همزمان با موفقیتهای ایران در عملیات کربلای ۵) اعضای دائم شورای امنیت (امریکا، شوروی سابق، چین، فرانسه و انگلیس) به منظور بحث و تبادل نظر در مورد بررسی راه های پایان جنگ ایران و عراق تشکیل شد. نتیجه کار این گروه، که جلسات خود را به صورت محرمانه برگزار می کردند، تحت عنوان قطعنامه ۵۹۸ منتشر شد.

هماهنگی و توافق دو ابرقدرت، که پس از پایان جنگ جهانی دوم بی سابقه بود، دو ویژگی مهم داشت که هر دو بر جنگ ایران و عراق و پایان آن تأثیر گذاشت: یکی دامنه گسترده گفتگوهای خلع سلاح و کنترل تسلیحات و دیگری حل و فصل درگیریهای محلی با اعاده نقش سازمان ملل متحده. از همین رو بین المللی شدن جنگ ایران وعراق، آهنگ خطر را برای دو ابرقدرت به صدا درآورد و سیاستهای گورباچف و مشکلات امریکا زمینه را برای هماهنگی ابرقدرتها و اقدام مشترک برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق فراهم ساخت. آنها هرکدام از نظر منافع خود و تهدیدات و خطرهایی که از تداوم جنگ متوجه آنها می شد بر پایان آن تأکید کردند و با استفاده از ساختارهایی که در اختیار داشتند بر جمهوری اسلامی ایران فشار آوردند (www.daneshju).

راهبرد تاخیر درپذیرش قطعنامه ۵۹۸

الف: اهداف شورای امنیت

گروهی اهداف شورای امنیت سازمان ملل متحد را در صدور قطعنامه ۵۹۸ در موارد زیر می دانند:

الف. جلوگیری از سقوط صدام: حامیان بین المللی صدام بخوبی دریافتند که ایران با تصمیمات تهاجمی خود در جنگ، ممکن است رژیم صدام را به سقوط بکشاند. لذا به این نتیجه رسیدند که ایجاد حرکت سیاسی تازه در منطقه ضروری است تا نقش عملیات رزمندگان ایران در ایجاد تحولات سیاسی منطقه بی اثر کند. “کلودسشون ” وزیر خارجه سابق فرانسه نیز در مصاحبه ای گفته بود: ” اعضای دائمی شورای امنیت در یک تصمیم اعلام نشده در زمینه حمایت از عراق در برابر جمهوری اسلامی ایران به توافق رسیده بودند” (درودیان ص۱۹).

ب. تقویت روحیه حامیان رژیم عراق به منظور جلب حمایت بیشتر آنها از صدام و تشدید روند کمکهای تسلیحاتی و سیاسی آنها و حفظ وجهه منطقه ای جنگ ایران و عراق

ج. سلب دفاع مشروع از ایران: شورای امنیت براساس بند ۶ قطعنامه ۵۹۸، اصل دفاع مشروع را از جمهوری اسلامی سلب کرد؛ زیرا براساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، کشور مورد تجاوز، حق دفاع مشروع ازخود را دارد.

ب: موضع اولیه جمهوری اسلامی با قطعنامه ۵۹۸

روز بعد از فرستادن رسمی متن قطعنامه ۵۹۸ برای ایران، وزارت امور خارجه ایران با صدور بیانیه ای اعلام کرد: “شورای امنیت سازمان ملل با عدول از وظایف خود، قطعنامه غیر عادلانه ای تصویب کرده که بعضا مواد آن با یکدیگر در تناقض آشکار است. “آن گاه وعده داد که موضع تفصیلی وزارت خارجه بعدا اعلام خواهد شد تا اینکه چند هفته بعد در ۲۲ مرداد ۱۳۶۶ جمهوری اسلامی ایران مواضع رسمی خود را در برابرقطعنامه ۵۹۸ در ۱۸ بند اعلام کرد. در این بیانیه، ایران ضمن اعتراض به اینکه قطعنامه بدون کسب نظر و مشورت با ایران تدوین شده، خروج شورا را از حالت بی طرفی محکوم کرد و از شورا خواست که عراق به عنوان متجاوز معرفی شود (کیهان۶۶/۵/۲۲).

مهمترین دلیل اتخاذ این سیاست نسبت به قطعنامه ۵۹۸، اولا بدبینی شدیدی بود که ایران به علت سابقه عملکرد شورای امنیت، نسبت به آن داشت به طوری که سکوت معنی دار شورا پس از گذشت هفت سال از جنگ تحمیلی، عامل مهمی در تشدید این بدبینی بود. ثانیا به دلیل موقعیت برتر نظامی خود در جبهه ها در زمان صدور قطعنامه، سعی داشت امتیازات بیشتری به دست آورد.

ج: رویکرد منفی ایران در پذیرش قطعنامه ها

جمهوری اسلامی ایران به دلیل فضای حاکم بر شورای امنیت، که بشدت متأثر از سیاستهای دو ابرقدرت شرق و غرب بودو نیز به دلیل ماهیت قطعنامه های صادرشده از سوی این شورا، هیچ گاه قطعنامه های صادر شده را مورد تأیید قرار نداد و ضمن رد مستدل آنها، خواستار برخورد عادلانه شورا با موضوع جنگ شد؛ مواردی همچون عدم استفاده از لفظ منازعه یا جنگ در قطعنامه ها و یا عدم گنجاندن ماده ای به جهت شناسایی آغازگر جنگ و

… از دلایلی بود که ایران برای رد قطعنامه ها به آنها استناد می کرد. علاوه براین ایران با ادامه عملیات نظامی در جبهه های جنگ مصر بود تا حقوق تضییع شده خود را بدون اتکا به قدرتهای بزرگ به دست آورد. این مسئله در کنار عدم تأثیرپذیری ایران از سیاستهای دو ابرقدرت باعث می شد تا ایران مستقل از جو حاکم بر روابط بین الملل حرکت کند که تحمل این مسئله برای قدرتهای بزرگ دشوار بود.

پیروزیهای بزرگ در ادامه تحرکات ایران در جبهه های جنگ، موفقیت در عملیات والفجر ۸ و کربلای ۵، تصرف منطقه فاو، ارتباط عراق را با خلیج فارس قطع کرد و ایران را در کنار کشور کویت قرار داد، که یکی از اصلی ترین حامیان اقتصادی عراق در جنگ بود.

تصرف منطقه شلمچه نیز ایران را به شهر استراتژیک بصره نزدیک نمود، که برای عراق اهمیتی خاص داشت و باعث تغییر موازنه جنگ به نفع ایران شد. امیدواری قدرتهای بزرگ و کشورهای منطقه نسبت به مقاومت عراق هم بشدت کاهش یافت. در نتیجه در وضعیتی که احتمال موفقیتهای ایران روبه افزایش، و مقاومت عراق روبه کاهش گذارده بود، پایان جنگ بدون طرف پیروز می توانست تأمین کننده حداقل خواسته های دوابرقدرت از پایان جنگ ایران و عراق باشد.

د: تغییرات در موازنه جنگ

پس از درگیریهای ایران با امریکا در سال ۱۳۶۶ در خلیج فارس و عدم تعرض جدی به استحکامات عراق در همین سال و ایجاد فضای تنفسی برای عراق در حالی که نیروهای نظامی ایران پس از عملیات والفجر ۱۰ به شهرهای خود برگشتند و نیروهای سیاسی سرگرم انتخابات مجلس