فایل پاورپوینت کامل حضرت خدیجه علیها السلام، الگوی عفت و پاکدامنی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل حضرت خدیجه علیها السلام، الگوی عفت و پاکدامنی :

واژ «عفاف»[۱] در لغت به معنای پاکدامنی، پارسائی و خودداری از کارهای زشت و مدیریت غریز شهوات نفسانیه مادی است.[۲] عفّت، ویژه جنس زن نیست. این ارزشی، فراگیر است.[۳] به پروا پیشه ای عفیف می گویند که از هم حرام ها و زشتی ها دوری می کند.

عفّت معانی و کاربردهای مختلفی دارد؛ عفّت در اندیشه، عفّت در نیّت، عفّت در نگاه، عفّت در کلام، عفّت در رفتار، عفّت در پوشش، عفّت در آرایش، عفّت در بیان و قلم، عفّت در خوراک و عفّت در اقتصاد، برخی از ابعاد مختلف عفّت است.

عفاف در قرآن

واژ عفّت در قرآن کریم، بیش تر در مورد عفّت جنسی و اقتصادی استعمال شده است. در سور مبارک نور در مورد عفّت جنسی می فرماید: (وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذینَ لایَجِدُونَ نِکاحَا حَتّی یُغْنِیَهُمُ اللّهُ منْ فضْلِهِ)[۴]؛ «و کسانی که امکانی برای ازدواج نمی یابند، باید پاکدامنی پیشه کنند، تا خداوند از فضل خود آنان را بی نیاز گرداند.»

در آیه ای دیگر از همین سوره، از واژ «عفّت» بهره گرفته و عفاف جنسی را به عنوان یک ارزش برتر معرفی می کند و می فرماید: (وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللاَّتی لا یرْجُونَ نِکاحاً فَلَیسَ عَلَیهِنَّ جُناحٌ أَنْ یضَعْنَ ثِیابَهُنَّ غَیرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزینَهٍ وَ أَنْ یسْتَعْفِفْنَ خَیرٌ لَهُنَّ وَ اللَّهُ سَمیعٌ عَلیمٌ)[۵]؛ «و زنان از کارافتاده ای که امید به ازدواج ندارند، گناهی بر آنان نیست که لباسهای (رویین ) خود را بر زمین بگذارند، به شرط اینکه در برابر مردم خودآرایی نکنند و اگر خود را بپوشانند برای آنان بهتر است و خداوند شنوا و داناست.»

قرآن کریم در مورد «عفّت اقتصادی» نیز می فرماید: (… یَحْسَبُهُمُ الجاهِلُ اغنیاءَ منَ التَّعَفُّفِ)[۶]؛ «… از شدّت خویشتن داری، فرد بی اطلاع، آنان را توانگر می پندارد.»

همچنین در سور بقره به عفّت ورزی در اموال یتیمان سفارش کرده و می فرماید: (وَ ابتَلُوا الْیتامی حَتَّی إِذا بَلَغُوا النِّکاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیهِمْ أَموالَهُمْ وَ لا تَأْکلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ یکبَرُوا وَ مَنْ کانَ غَنِیا فَلْیسْتَعْفِفْ وَ مَنْ کانَ فَقیراً فَلْیأْکلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذا دَفَعْتُمْ إِلَیهِمْ أَموالَهُمْ فأَشْهِدُوا علَیهِمْ وَ کفی بِاللَّهِ حَسیباً)[۷]؛ «و یتیمان را چون به حد بلوغ برسند، بیازمایید! اگر در آنها رشد کافی یافتید، اموالشان را به آنها بدهید! و پیش از آنکه بزرگ شوند، اموالشان را از روی اسراف نخورید! هر کس که بی نیاز است، (از برداشت حق الزحمه) خودداری کند و آن کس که نیازمند است، به طور شایسته و مطابق زحمتی که می کشد، از آن بخورد. و هنگامی که اموالشان را به آنها بازمی گردانید، شاهد بگیرید! اگر چه خداوند برای محاسبه کافی است.»

در آیات شریفه قرآن کریم، پوشیدگی کامل اندام، با وقار بودن، پرهیز از سخنان تحریک آمیز و اجتناب از آرایشهای شبیه به دوران جاهلیّت، برای خانمهای مسلمان توصیه شده است.

افزون بر این، وجود دستورهای دینی متعدد در این زمینه جای هیچ تردیدی را باقی نگذاشته است؛ تا آنجا که بدون شک، پوشش زن در برابر مردان بیگانه، یکی از ضروریات دین اسلام است و انکار اصلِ آن از نظر فقهی، موجب خروج از دین است. اجتناب از جلوه نمائی و رعایت پوشش اسلامی دو مورد از مصادیق بارز حجاب بر بانوان مسلمان است که قرآن برای گسترش فرهنگ عفاف پیش بینی کرده است.

از منظر آیات وحی، جریان فرهنگ عفّت در تمام ابعاد زندگی، یکی از پایه های اخلاق برای کنترل رذائل و سوق به سوی تکامل و درجات عالی و کمالات متعالی است.

رابط عفاف و حجاب

در فرهنگ اسلامی عفّت، حجاب معنوی و حجاب، پوشش ظاهری است. بنابراین ممکن است کسی حجاب داشته باشد، ولی از عفاف بی بهره باشد. مثلاً حجاب را از روی اجبار، مصلحت، تقلید، تفریح و یا تفنّن رعایت کند و در نتیجه ممکن است شخص باحجاب عفیف نباشد.

از مقایسه دو واژ «حجاب» و «عفاف» معلوم می شود که هر دوی آنها در اصل معنایِ «منع و جدایی» مشترک‎اند؛ با این تفاوت که منع و بازداری در حجاب مربوط به ظاهر است، ولی در عفّت، مربوط به باطن و برخاسته از درون است. با توجه به تأثیر متقابل ظاهر و باطن بر یکدیگر، بین حجاب و عفّت ارتباط وجود دارد؛ هر چه حجاب بهتر باشد، تأثیر بیش تری در تقویت و پرورش عفّت دارد و هر چه عفّت درونی و باطنی عمیق تر باشد، حجاب و پوشش ظاهری هم واقعی تر و تأثیرگذارتر خواهد بود. از مجموع تعالیم دینی و اخلاقی چنین فهمیده می شود که مبنای حجاب (پوشش) ظاهری، همان عفّت و حیای درونی است.

بنابراین حوز عفاف گسترده تر از حجاب است و شامل عفّت نفس از شهوات شکم، عفّت گفتار و عفّت قلم می شود.[۸]

ارتباط عفاف و غیرت

غیرت از شریف ترین اوصاف نفسانی و به معنای حسّ دفاع از ناموس و ارزشهای مقدس است. عفّت، قدرت خودداری از انجام گناه و غیرت، مقدم عفاف است. پیامبران به عنوان الگوهای عالی بشریّت، سرآمد غیرتمندان بودند.

پیامبر خدا(ص) می فرماید: «کانَ إِبْرَاهِیمُ(ع) أَبِی غَیوراً وَ أَنَا أَغْیرُ مِنْهُ وَ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَ منْ لَا یغارُ مِنَ الْمُؤْمِنِین؛[۹] پدرم ابراهیم غیور بود و من از او غیورترم، و خداوند دماغ مؤمن بی غیرت را به خاک ذلّت می مالد.»

عفاف خصلتی است که تنها مختص زنان نیست، بلکه مردان را نیز در بر می گیرد؛ امّا غیرت مختص مردان است.[۱۰] کسی که وارد حریم غیر شود، یا اجازه دهد غیر، وارد حریم او شود اهل غیرت و عفاف نیست.

در قرآن و روایات از این خصلت، بسیار تمجید شده و سیر پیشوایان معصوم ) نیز سرشار از این خصلت نیکو است.

حضرت خدیجه(ع)، الگوی عفاف

حضرت خدیجه(ع) همسر گرامی رسول اکرم(ص) ۶۸ سال پیش از هجرت نبوی(ص) در شهر مکه به دنیا آمد. پدر وی خویلد بن اسد و مادرش فاطمه دختر زائده بن اصم می باشد. او در چهل سالگی با حضرت محمد(ص) که ۲۵سال از عمر شریفش را سپری کرده بود، ازدواج نمود. بنابر قول مشهور، ثمر ازدواج خدیجه( با آن حضرت(ص) شش فرزند به نامهای قاسم، عبداللَّه، رقیه، زینب، ام کلثوم و فاطمه(ع) بود. ثروت خدیجه در میان اهل مکه بی نظیر بود و اهالی مکه با اموال وی به صورت مضاربه ای تجارت می کردند. حضرت خدیجه پس از ازدواج با پیامبر(ص) همه را در اختیار حضرت رسول(ص) نهاد و از جنب اقتصادی دین اسلام را تقویت نموده و در گسترش آن نهایت تلاش خود را به جای آورد.

مقام او در نزد پیامبر اکرم(ص) به حدّی بود که در مدت ۲۵ سال زندگی مشترک با این بانوی باعظمت، آن حضرت به خاطر تکریم وی با هیچ زنی ازدواج نکرد و بهترین دوران جوانی خویش را به وی بخشید و حتّی بعد از رحلت وی، رسول گرامی اسلام(ص) همیشه به یاد محبّتها و تلاشهای او بود.[۱۱]

مشهورترین لقب حضرت خدیجه(ع) در عصر جاهلیت «طاهره» بود، زیرا او پاک ترین و عفیف ترین بانوی آن دوران بود.[۱۲]

در ادامه به برخی ویژگیهای زندگی حضرت خدیجه(ع) می پردازیم که نشان از «عفّت و پاکدامنی» آن حضرت دارد:

الف. مظهر عفاف در خانواده

اسلام برای حفظ حریم عفاف راهکارهای مختلفی را بیان کرده است که از جمله آنها ارتباط ویژ خانمها با همسرانشان می باشد؛ زیرا آنان همانطور که از خودنمایی در مقابل نامحرم منع شده اند، به دلربایی با همسران در خلوت توصیه شده اند؛ به همین جهت ابراز محبّت زن به شوهر در مکتب اسلام از ارزش ویژه ای برخوردار است.

امام صادق(ع) در روایتی به زنان مسلمان توصیه می کند که نه تنها به شوهران خود اظهار محبّت کنند، بلکه اظهار علاق آنان، همراه با دلربایی باشد؛ آن گرامی می فرماید: «وَ لَا غِنَی بِالزَّوْجَهِ فِیمَا بَینَهَا وَ بَینَ زَوْجِهَا الْمُوَافِقِ لَهَا عَنْ ثَلَاثِ خِصَالٍ… وَ إِظْهَارُ الْعِشْقِ لَه بِالْخِلَابَهِ وَ الْهَیئَهِ الْحَسَنَهِ لَهَا فِی عَینِهِ؛[۱۳] زن برای موفقیت در زندگی مشترک با همسر خویش [و حفظ عفّت خانواده و جامعه]، ا