فایل پاورپوینت کامل حق بنده در نزد خداوند متعال

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل حق بنده در نزد خداوند متعال :

پرسش:

حضرت اباعبداللَّه با آن عظمت، به درگاه حضرت حق تعالی دعا می کند. یعنی تنها آن چه که بر دل می گذرد، کافی نیست و زبان نیز باید به اعتراف درآید. سؤال من این است: آیا آن چه که حق هر کسی است، خداوند تبارک و تعالی به بنده خویش ارزانی داشته است؟

پاسخ:

بلی، زیرا خودش فرموده است:

وَ أَنْ لَیسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعی. [۱]«و این که برای انسان، جز حاصلِ تلاش او نیست. »

دنیا جایگاه کار و کوشش است. او می توانست همه ما را از شکم مادران، ابن سینا به وجود بیاورد. ولی بناست که در این جا ابن سینا شود، نه این که ابن سینا به وجود بیاید. بناست در این دنیا با زحمت و تلاش کسب بکنیم. هر پیشرفتی که در اخلاق و علم و حتی در مذهب داشته باشیم، باید با اختیار ما باشد. خدا [امکان پیشرفت را] به ما داده است، ولی از راه آن. راه این که با خدا مربوط بشویم، نیت پاک و انقلاب روحی با اخلاص است که در دعا برای ما پیش می آید.

خداوند [دعا] را علت قرار داده است. یعنی فرموده است: اگر می خواهی به طرف من بیایی، یک «یا ربّی» بگو، ای خدای من بگو، بارالها بگو. خیالات درونی و آرزوهای درونی را از آن خواستن و مسألت جویی تفکیک کن. لذا، خداوندنیازی به دعا ندارد. همان گونه که حضرت سیدالشهداء علیه السلام در دعای عرفه عرض کرد:

الهی انْتَ اْلغَنِی بِذاتِک انْ یصِلَ الَیک النَّفْعُ مِنْک فَکیفَ لا تَکوُنُ غَنِیاً عَنّی؟ [۲]

«الهی، تو بی نیازتر از آن هستی که سودی از خودِ تو، به تو برسد. کجا مانده که سودی از طرف من به تو عاید گردد؟»

اما گفته ای از این راه به طرف من بیا. یعنی این که تمرکز قوای دماغی، فقط بر این خواسته باشد. وقتی که می خواهید پروردگارا بگویید، شاید در مغز شما درباره پروردگار یک مفهوم اجمالی نقش بسته باشد، اما وقتی می گویید پروردگارا! بارالها! خداوندا! در آن حال، معنا و تجلّی دیگری با این لفظ برای انسان پیدا می شود. خود خداوند هم می فرماید که دعا کنید، نه این که از قلب بگذرانید. خداوند می فرماید:

وَ إِذا سَأَلَک عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَهَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ. [۳]

«و هر گاه بندگان من از تو درباره من بپرسند، من نزدیکم و دعای دعاکننده را هنگامی که مرا بخواند، اجابت می کنم. »

قطعاً دعای قلبی و دعای شفاهی هم دعاست. مطلب دیگری هم در دامنه این سؤال مطرح شده است: «آیا آن چه مصلحت و حق هر کسی است، خداوند بزرگ بر بنده خویش ارزانی داشته است؟ پس چرا دست به دعا برداریم، در حالی که اجابت نمی شود؟ یا در صورت اصرار بنده در اجابت آن دعا، پس از مدتی خداوند چرا آن چه را که بنده اش به زور خواسته است، به نحوی دلخراش باز پس می گیرد»؟ در پاسخ، مسأله را این طور تحلیل می کنیم: آن چه که مصلحت بنده است، خداوند بزرگ بر بنده اش روا بدارد. اگر روا داشته است، چرا دست به دعا برداریم، و اگر اجابت نمی شود، چرا دعا کنیم؟

قضیه این طور نیست و نباید چنین ساده تلقی شود. خود انبیا و اولیا هم دعا می کردند. شما الان بنشینید و در دلتان تمام کارهای زندگی مادی خود را بگذرانید و بگویید من در دلم گذراندم. مثلًا من خیلی به جناب عالی احترام می گذارم، ولی این احترام در دلم بود. یا تعهدی را می خواهید ایفا کنید، می گویید در دلم بود که به تعهدم وفا کنم. می گویند عمل کن. آن چه که خداوند می داند- و این را باید در نظر داشته باشید- این است که مصلحت نظام هستی، در مقابل دعا، یک نیروی دیگری از درون شما می گیرد. خود این امر در نظام هستی وجود دارد و خداوند آن را در دستگاه آفرینش قرار داده است. مثل مکان هایی که مهندسین برای ضریب اطمینان، فضایی را خالی می گذارند که وقتی هوا تأثیر کرد و مصالح خودش را باز و بسته کرد، صدمه نزند. دعا هم بسیار مؤثر است، زیرا نیرو دارد و از درون به انسان ها نیرو می بخشد. خداوند دعا را طوری قرار داده است که مانند

در محضر حکیم، ص: ۷۶

یک نیروی ماورای طبیعی در طبیعت کار انجام می دهد. چه قدر بی توجهی کرده بود آن شخص که در غرب به نویسندگی و فیلسوفی هم معروف بود. بعضی ها ماشاءاللَّه کلمه را خیلی ارزان می فروشند. [در غرب ] نویسنده مهمی بود که می گفت: «وقتی که خداوند نظام هستی را چنین قرار داده است که مثلًا پسر من بمیرد، جوان هم بمیرد، پس دعا چه ضرورتی دارد؟» واقعاً این سخن سطحی است. دستگاه و کارگاه هستی، نمایشِ نظام (سیستم) بسته برای من دارد، نه برای خداوند. بدین جهت است که کرامات و معجزه ها وارد دستگاه طبیعت می شود.

آتش برای ابراهیم؛ بَرْداً وَ سَلاماً[۴] «خنک و سالم می شود»، نه با نظر به این که جهان طبیعت بسته است و تکان نمی خورَد و حتی یک آجر جابه جا نمی شود. برای من که در چاه نشسته ام بلی، اما کسی که آن چرخ را از بالا می گرداند و سطل را به درون چاه می فرستد و آب را بالا می کشد، از بالا نگه می دارد. یا این که در وسط چاه نگه می دارد و به پایین نمی فرستد. من که در چاه نشسته ام، وقتی می بینم یک سطل را با طناب پایین آورده است، می گویم در ازل و ابد، این چاه قانونی دارد که قابل نقض و شکستن نیست، و آن این است که طنابی که سرش به سطلی بسته شده است، باید پایین بیاید و بعد از چند ثانیه، قانونِ ازل و ابد این است که سطل پر شود، و بعد از چند ثانیه، قانون ازل و ابد این است که سطل به بالا کشیده شود.

چنین نیست، زیرا این چاه برای تو این گونه بوده است. اگر از این چاه طبیعت که جهانِ من و توست، به در آیی، جهان نمایش دیگری دارد. نظام (سیستم) جهان بسته نیست، برای او (خدا) باز است. این مطلب، مطلب مهمی است.

در غرب هم بعضی ها این اشتباه را کرده بودند، که وقتی امور ثابت است، یعنی در علم خدا ثابت شده که چنین امری محقق خواهد شد، پس دعای انسان چه فایده ای دارد؟ نخیر، وقتی دعای من مستجاب شد، کشف می شود که در علمِ خداوندی این بوده است که مستجاب شود و برای ما، علم خداوندی در آینده هرگز مشخص نیست. آیا تاکنون شنیده اید که یک شخص بزرگ و یک فرد آگاه و یک خردمند بنشیند و سر روی زانو بگذارد و به او بگویند شما چه کار می کنی؟

در جواب بگوید فکر می کنم ببینم آیا علم خدا بر این است که مردی را که دارد غرق می شود، نجات بدهم یا نه؟ می خواهم بدانم علم خدا اقتضا می کند که من او را نجات بدهم یا نه؟ در این حال شما باید یک آمبولانس صدا کنید تا خود این بیچاره را نجات بدهید، زیرا مرگ چنین شخصی بدتر از آن (غریق) است. آن (غریق) مرگ بدن است و کالبد و روح او خارج از نوبت از بدن خارج شده و به ملکوت می رود، اما این بیچاره [که در نجات غریق مردّد است ] یک مرده خطرناک محسوب می شود. آیا تا به حال شنیده اید امام حسین علیه السلام از همان ابتدا که در مدینه، برای ولید نامه آمد و او شخصی را به دنبال امام حسین علیه السلام فرستاد، گفته باشد: صبر کنم ببینم علم خداوندی بر این تعلق پیدا کرده است؟ نخیر، از همان دقیقه و از همان لحظه، دست به کار شد. یعنی در تاریخ، یک نفر پیدا نشده است که این کار را انجام دهد. این چه فلسفه ای است که تاکنون در تاریخ، یک نفر این فلسفه را پیاده نکرده که بگوید: صبر کنید و اجازه بدهید، تا ببینم آیا علم خدا چنین است که من این بچه ام را که در حال مردن است، نزد پزشک ببرم یا نه؟ اول خود او را باید نزد پزشک برد، آن هم پزشک تیمارستان، نه پزشک معمولی.

این عزیز ما که این مطلب را گفته است: «خداوندِ بزرگ، مصلحت و حق را روا می دارد یا نه»؟ باید گفت: ظاهر روا داشتن یا روا نداشتن، در اختیار هیچ کس نیست. آن چه که در اختیار ما انسان هاست، این است که اگر به کاری نیاز داریم که از همه جهات، از نظر وسایل، کارمان را انجام داده ایم، ولی اضطرابی انقطاعی به دست آمده، منطقی است که بگوییم: خدایا، پروردگارا! من اکنون در این اضطراب به سر می برم، مرا از این اضطراب نجات بده. تمام انبیا و اولیا و ائمه علیهم السلام، کاروان همین راه هستند. برای علی بن ابی طالب علیه السلام که بر سر مبارکش ضربت خورده بود، جراح آوردند. ابتدا پزشک او را دید، سپس او «اللَّه اللَّه» ها را شروع کرد. بعضی اوقات این اشتباه در اذهان صورت می گیرد که دعا به تنهایی جایگزین اسباب و وسایل می شود. وقتی می گویند دعا بسیار مؤثر است، یعنی تمام اسباب و وسایل به جای خود به کار رود. اسباب را چه کسی سبب کرده است؟

مسبّب الاسباب.

از سبب سازیش من سودایی ام وز سبب سوزیش سوفسطایی ام

لذا، از قدیم حکما می گفتند، اصل شفا در اختیار خداست. ما یک نسخه می نویسیم که آن چه ما درک کردیم و تشخیص دادیم، چنین است. پس چرا دست به دعا برداریم؟ دست به دعا برمی داریم که:

اولًا: دعا اجابت شود، تا معلوم شود در پشت پرده، نیرویی دخالت داشته است مبنی بر این که این نیرو از من صادر بشود و روحم به هیجان درآید و خدا به من لطف کند. اگر [اجابت ] نشد، معلوم می شود که یک مصلحت واقعی در کار است. ثانیاً: به این مورد هم دقت فرمایید تا برای شما یأس و نومیدی پیش نیاید:

آن یکی اللَّه می گفتی شبی تا که شیرین گردد از ذکرش لبی

گفت شیطانش خَمُش ای سخت رو چند گویی آخر ای بسیار گو

این همه اللَّه گفتی از عُتُو خود یکی اللَّه را لبیک کو؟

می نیاید یک جواب از پیش تخت چند اللَّه می زنی از روی سخت!

او شکسته دل شد و بنهاد سر دید در خواب او خضر را در خَضَر

گفت: هین از ذکر چون وامانده ای چه پشیمانی از آن کش خوانده ای؟

گفت: لبیکم نمی آید جواب زان همی ترسم که باشم ردِّ باب

گفت خضرش که خدا این گفت به من که برو با او بگو ای ممتحن

بلکه آن اللَّهِ تو لبیک ماست آن نیاز و درد و سوزت پیک ماست

نی تو را در کار من آورده ام نه که من مشغول ذکرت کرده ام

حیله ها و چاره جویی های تو جذبِ ما بوده گشاده پای تو

دردِ عشقِ تو کمندِ لطف ماست زیر هر یا ربِ تو لبیک هاست [۵]

«آن یکی اللَّه می گفتی شبی ». شخصی خیلی اللَّه اللَّه گفت و پس از مدتی که دید اجابت نمی شود، دعای خود را قطع کرد و اللَّه اللَّه نگفت. حضرت خضر علیه السلام را در خواب دید که به او گفت: «هین از ذکر چون وامانده ای »، «چه پشیمانی از آن کش خوانده ای »؟ «گفت لبّیکم نمی آید جواب » خدا به من پاسخ نمی دهد. «زان همی ترسم که باشم ردّ باب ».

گفت خضرش که خدا این گفت به من که برو با او بگو ای ممتحن

بلکه آن اللَّه تو لبیک ماست آن نیاز و درد و سوزت پیک ماست

از این جا در بحث دعا کمی بالاتر بیایید. البته ضرورت دارد که دعا کنید تا خدا به شما مثلًا فرش و خانه برساند و بیماری را برطرف کند. بحث غیر از این است. در این مورد، یک دعا برای برداشتن اضطرارها وجود دارد. یکی هم این است که از آن جا که هیچ دعایی، بدون استجابت نمی ماند، وقتی بنده با این ا