فایل پاورپوینت کامل حیا و عفت در آموزه های قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل حیا و عفت در آموزه های قرآن :

معنای حیا: حیا به معنای شرم و آزرم است [].

جرجانی می گوید: گرفتگی نفس است از چیزی و ترک آن چیز از ترس سرزنش، و آن دو نوع است: نفسانی و ایمانی. حیای نفسانی شرمی است که خداوند آن را در همنفوس آورده است؛ مانند شرم از کشف عورت و جماع بین مردم، و حیای ایمانی، شرمی است که مؤمن را از ارتکاب معاصی از ترس خدا باز می دارد. []

مرحوم مجلسی می فرمایند: حیا غریزه ای است که مانع ارتکاب و انجام اعمال زشت و قبیح شده و نیز مانع تعمّد در از بین بردن و تقصیر در حقوق حق تعالی و خلق خدا می شود. []

معنای عفّت: عفّت در اصل به معنای خویشتن داری، تسلّط بر نفس و نقطه مقابل شهوت پرستی و شکم پرستی است. اهل لغت می گویند: «عفّت حالتی در نفس است که انسان را از غلبشهوت باز می دارد». و نیز: «عفّت عبارت است از خودداری کردن از آن چه حرام است و در عین حال زیباست». همچنین: «عفّت، بازداری روح و روان از گناهان و هم چنین نگه داری خویش از دراز کردن دست سؤال به سوی دیگران است». []دارند عفت زبانی کسی است که سخن حرامی مانند غیبت و سخنان بیهوده را بر زبان جاری نمی کند و دارندعفت جنسی آن است که زنا مرتکب نشود. []

این واژه معنای گسترده ای دارد، ولی بیشتر در مورد خویشتن داری در دو مسئله استعمال شده است: خویشتن داری و قناعت درامور مالی و کنترل غریزه جنسی، که اوّلی موجب حفظ عزّت و آبرو شده و دوّمی موجب حیا، شرم و غیرت در مقابل پرده دری و انحرافات جنسی می گردد. در روایات از این دو در اصطلاح به عفّت «بَطن» و «فَرْجْ» تعبیر شده است؛ مثلا پیامبر(ص) فرمود: «در مورد امّتم در مورد شکم پرستی و شهوت پرستی جنسی، بیمناک هستم». []

دقت در معنای لغوی و موارد استعمال نشان می دهد که این دو معنا لازم و ملزوم یکدیگرند. کسی که حیا دارد، عفت میورزد و کسی که عفیف است، دامن خود را آلوده نمی کند و از گناه و معصیت شرم دارد. بی حیایی همان بی عفتی است و به انسانی که پاکدامن نیست، بی حیا می گویند. واژعفّت در قرآن، بیشتر در مورد عفت «بَطْن» و «فَرْجْ»؛ یعنی: شکم و شهوت، استعمال شده است.

. عفت شهوت:

گاهی افراد از همسر خود دور می افتند و بعضی هنوز ازدواج نکرده اند و از آنجا که با افراد سروکار دارند، عوامل تحریک زیادی سر راه آنها قرار می گیرد. قرآن به چنین کسانی که امکان ارضای نیاز جنسی از راه مشروع برایشان فراهم نیست، می فرماید: «وَ لْیَستَعْفِفِ الَّذِینَ لا یجِدُونَ نِکاحاً حَتی یُغْنِیهُمُ اللَّهُ مِن فَضلِهِ. . . » []؛ و آنها که امکان ازدواج و (ارضای شهوت) ندارند باید عفت پیشه کنند تا خداوند آنانرا به فضلش بی نیاز سازد.

«نکاح» از نظر لغت به عمل جنسی و ارضای شهوت گفته می شود و صرف عقد «نکاح» نیست. پس، خطاب خداوند در این آیه، به همکسانی است که نمی تواند نیاز جنسی خود را برآورده کنند. از طرفی، گاه با تمام تلاش و کوشش ها، امکان ازدواج فراهم نمی گردد و خواه و ناخواه انسان مجبور است مدتی را با محرومیت بگذراند. قرآن به این گونه افراد تذکر می دهد که مبادا در این وضع گمان کنند آلودگی جنسی برای آنها مجاز است و ضرورت چنین ایجاب می کند! از این رو، بلافاصله در آیبعد دستور پارسائی را هر چند مشکل باشد به آنها داده و می گوید: و آنها که وسیله ازدواج ندارند باید عفت پیشه کنند، تا خداوند آنان را به فضلش بی نیاز سازد.

قرآن هشدار می دهد تا نکند در این مرحلبحرانی و در این دوران آزمایش، تن به آلودگی دهند و خود را معذور بشمرند که هیچ عذری پذیرفته نیست، بلکه باید قدرت ایمان و شخصیت و تقوا را در چنین مرحله ای آزمود.

. حیا و عفت در نگاه شهوانی:

آیه ای در سورنور سراسر این سوره دستور العمل حیا و عفت است، مرتبه ای بالاتر از آنچه را در مورد قبل گفتیم، بیان می فرماید و مؤمنان را موظف می کند که حیا و عفت چشم را رعایت کنند و مواظب نگاه خود باشند تا گرفتار بی عفتی و غلبشهوت نشوند: «قُل لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصرِهِمْ وَ یحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لهَُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصنَعُونَ» []؛ به مؤمنان بگو چشم های خود را (از نگاه به نامحرمان ) فرو گیرند، و فروج خود را حفظ کنند، این برای آنها پاکیزه تر است، خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است.

در شان نزول آیه، از قول امام باقر(ع) آمده است: جوانی از انصار در مسیر خود با زنی روبرو شد – و در آنروز زنان مقنعه خود را در پشت گوشها قرار می دادند – (و طبعا گردن و مقداری از سینه آنها نمایان می شد)، چهرآن زن نظر آن جوان را به خود جلب کرد و چشم خود را به او دوخت. هنگامی که زن گذشت جوان همچنان با چشمان خود او را بدرقه می کرد، در حالی که راه خود را ادامه می داد، تا اینکه وارد کوچه تنگی شد و باز همچنان به پشت سر خود نگاه می کرد ناگهان صورتش به دیوار خورد و تیزی چیزی که در دیوار بود صورتش را شکافت! هنگامی که زن گذشت جوان به خود آمد و دید خون از صورتش جاری است و به لباس و سینه اش ریخته است! سخت ناراحت شد، با خود گفت: به خدا سوگند! من خدمت پیامبر(ص) می روم و این ماجرا را بازگو می کنم. هنگامی که چشم رسولخدا(ص) به او افتاد فرمود: چه شده است؟ جوان ماجرا را نقل کرد، در این هنگام جبرئیل، پیک وحی خدا نازل شد و آیه فوق را آورد: «قُلْ لِلْمُؤمِنینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ. . . ».

آیه نمی گوید مؤمنان باید چشمهاشان را فرو بندند، بلکه می گوید باید نگاه خود را کم و کوتاه کنند، و این تعبیر لطیفی است به این منظور که اگر انسان به راستی هنگامی که با زن نامحرمی روبرو می شود بخواهد چشم خود را به کلی ببندد ادامه راه رفتن و مانند آن برای او ممکن نیست، امّا اگر نگاه را از صورت و اندام او بر گیرد و چشم خود را پائین اندازد گوئی از نگاه خویش کاسته است و آن صحنه ای را که ممنوع است از منطقه دید خود به کلی حذف کرده است. قابل توجه اینکه قرآن نمی گوید از چه چیز چشمان خود را فرو گیرند تا معنا گستردگی خود را حفظ کند، یعنی: از مشاهدتمام آنچه که حرام است خود را حفظ کنند.

مفهوم آیه فوق این نیست که مردان در صورت زنان خیره نشوند تا بعضی از آن چنین استفاده کنند که نگاه های غیر خیره مجاز است، بلکه منظور این است که انسان به هنگام نگاه کردن معمولا منطقه وسیعی را زیر نظر می گیرد، هر گاه زن نامحرمی در حوزه دید او قرار گرفت، چشم را چنان فرو گیرد که آن زن از