بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دینداری در اینترنت :

مقدمه

شاید آنگاه که فردریش نیچه، فیلسوف نامدار آلمانی، با بیانی جهان گیر، مرگ خدا را به جهانیان اعلام کرد، کمتر کسی فکر می کرد که دیگر خبری از خدا، دین و معنویت باقی بماند. به گمان نیچه و هوادارانش انسان با دانش و فناوری پیشرفته خود به تدریج باید جای خدا را می گرفت و باورهای مذهبی و غیرمادی رخت برمی بست؛ اما گذشت زمان از خیال های خام ایشان پرده برداشت و بر همگان روشن ساخت که نه تنها خدا و دین او نمرده است، بلکه همگام با پیشرفت فناوری روز، به ویژه فناوری اطلاعات، بازگشت به دین و احیای شعائر و جنبش های دینی نیز به طور چشمگیری فزاینده بوده است(جهانگیر، ۱۳۸۳)

یکی از کلمات جدیدی که به مطالعه دین در جامعه معاصر که مقارن با ظهور فضای مجازی است، می پردازد، دین سایبراست. این مفهوم از زمانی که بررسی دانشگاهی رابطه بین دین و فضای مجازی در نیمه های دهه ۱۹۹۰ شروع شد (هوجس گارد، ۲۰۰۵) به صورت های مختلفی تعریف می شود که برخی از محققان از این مفهوم به صورت کلی برای توصیف هر نوع دینی که به واسطه اینترنت ارائه می شود، بهره می برند. پایگاه های دینی بسیاری در اینترنت هستند که به علت تنوع موضوعی و تعداد زیاد آن ها، کسی امید آن را ندارد که بتواند آن ها را دسته بندی کند. بسیاری از این پایگاه ها در چگونگی ارائه مطالب خود کاملاً پیشرفته هستند. امروزه مردم، به خصوص جوانان، دین خود را طریق اینترنت و ابزارهایی چون گروه های خبری، پست الکترونیک، گپ اینترنتی، وبلاگ و شبکه های اجتماعی در معرض چالش قرار می دهند. پژوهش های اخیر، از مراجعه روزانه میلیون ها نفر از مردم آمریکا به اینترنت در راستای اهداف دینی و معنوی حکایت دارد.

اینترنت

اینترنت را باید بزرگ ترین سامانه ای دانست که تاکنون به دست انسان طراحی، مهندسی و اجرا گردیده است. ریشه این شبکه عظیم جهانی، به دهه ۱۹۶۰ باز می گردد که آژانس های نظامی ایالات متحده آمریکا بر روی پروژه های تحقیقاتی برای ساخت شبکه ای مستحکم، توزیع شده و با تحمل خطا سرمایه گذاری نمودند. این پژوهش به همراه دوره ای از سرمایه گذاری شخصی بنیاد ملی علوم آمریکا برای ایجاد یک ستون فقرات جدید، سبب شد تا مشارکت های جهانی آغاز گردد و از میانه دهه ۱۹۹۰، اینترنت به صورت یک شبکه همگانی و جهان شمول دربیاید. اینترنت، در برگیرنده منابع اطلاعاتی و خدمات گسترده ای است که برجسته ترین آن ها، وب جهان گستر و پست الکترونیک می باشد. غالبا در گفتگوهای روزمره از دو واژه وب و اینترنت، به اشتباه بدون تمایز زیادی استفاده می شود. اما این دو واژه، معانی متفاوتی دارند. اینترنت یک سامانه ارتباطی جهانی برای داده ها و زیر ساخت های نرم افزاری و سخت افزاری است که رایانه ها را در سراسر جهان به یکدیگر متصل می سازد. در مقابل، وب یکی از خدماتی است که بر روی اینترنت ارائه می شود و برای ارتباط از شبکه اینترنت بهره می جوید. جهانی و فرامرزی بودن، دسترس به آخرین اطلاعات، جذابیت و تنوع، و نیز آزادی اطلاعات و ارتباطات، از ویژگی های اینترنت محسوب می شوند. اینترنت، همان طور که پیش تر گفته شد، بر زندگی دینی افراد مؤثر است و در این مقاله بحث در مورد امکانات تعاملی موجود در این فضا و چگونگی تأثیر و استفاده از آن ها در تبلیغ دین و تقویت دینداری افراد است.

پست الکترونیکی

پست الکترونیکی، یکی از پرکاربردترین ابزارهای تعاملی غیرهمزمان در اینترنت است. امروزه پایگاه های بسیاری از جمله یاهو و گوگل، به ارائه این خدمت می پردازند که افراد می توانند به صورت رایگان در آن ها عضو شده و از این امکان استفاده نمایند. تحقیق انجام شده به وسیله هوور و همکارانش در سال ۲۰۰۴ در زمینه اینترنت و زندگی آمریکایی بیان می کند که شاید پر طرفدارترین فعالیت در اینترنت، فرستادن یا دریافت پست الکترونیکی با محتوای معنوی است.(۳۸% از ۱۲۸ میلیون کاربر اینترنت به چنین کاری می پردازند) چنین عملی با فرستادن و دریافت کارت های احوالپرسی آنلاین که با تعطیلات مذهبی مرتبط اند، تحقق می یابد و استفاده از اینترنت بیشتر برای مطالعه در مورد وقایع و رویدادهای مذهبی می باشد(مکنا، ۲۰۰۷)

پست الکترونیکی، این حسن را دارد که با استفاده از آن می توان پیامی را در یک زمان به افراد بسیاری فرستاد. برای این کار لازم است که یک فهرست پستی داشته باشیم. مساجد و نهادهای مذهبی می توانند در هنگام ثبت نام از افراد، نشانی پست الکترونیکی آن ها را دریافت کرده و گزارش ها، مطالب، خبرها و برنامه های خود را از این راه به آگاهی افراد عضو برسانند.

گپ اینترنتی

بَرخط یا آنلاین، وضعیت یا حالت وصل بودن به رایانه مرکزی را گویند؛ یعنی وصل بودن یک کاربر به اینترنت و شبکه های الکترونیکی مانند آن. زمانی که شما به اینترنت متصل می شوید، در واقع، قابل دسترس هستید و هر کسی می تواند با استفاده از ابزار مناسب، به طور مستقیم و بی درنگ با شما ارتباط برقرار کند. معنای واقعی این واژه، به خصوص زمانی نمود پیدا می کند که شما از نرم افزارهای پیام رسانی فوری مانند یاهو مسینجر و نظایر آن استفاده می کنید.

گپ اینترنتی، این امکان را به چندین کاربر اینترنت می دهد که به صورت همزمان با یکدیگر صحبت کنند. البته این صحبت ها بسته به فناوری نرم افزار مربوطه هم می تواند به صورت صوتی و یا متنی و تصویری یا ترکیبی از چند حالت باشد. بنابراین، بسیاری از افرادی که در اتاق های چت مشغول گفتگو با یکدیگر می باشند، با مشخصاتی غیر واقعی ظاهر شده و از زبان شخصیتی دروغین که از خود ساخته اند و آن را به مخاطب یا مخاطبان خود معرفی کرده اند، صحبت می کنند و با این حال، همین شخصیت های ناشناس چه تأثیرات مختلفی بر یکدیگر دارند. برخی ملاحظات عام درباره ویژگی های ارتباط و رفتار در محیط های گپ متنی و فضای پیام رسان فوری عبارت اند از: (یانا، ۱۳۸۵)

-فقدان نشانه های کلامی؛

-فقدان لحن صدا یا لحجه؛

-استفاده از نمادهای احساس نما برای توصیف ایما و اشاره های جسمی؛

-به کار گیری زبانی که بیشتر به زبان گفتار شباهت دارد تا نوشتار؛

-آهنگ سریع ارتباط؛

-اهمیت مهارت های تایپی؛

-اهمیت مهارت های نگارشی و املایی؛

-مشارکت فعال کاربران؛

-هویت متغیر؛

-کاهش کمرویی ها.

با توجه به این که گپ به جهت ویژگی هایی که دارد، یکی از پر طرفدارترین خدمات ارتباطی در اینترنت است، متخصصان دینی و مراجع در مساجد یا حوزه ها می توانند به صورت برخط پاسخگوی سؤالات افراد در مورد مسائل مختلف دینی باشند. بنابراین، آشنایی با اصول گپ اینترنتی که اغلب به شکل متنی است، امری لازم و ضروری برای پاسخگویان به پرسش های استفاده کنندگان از مسجد مجازی خواهد بود.

گروه های خبری

یوزنت(گروه خبری)، شبکه جهان گستر سیستم های یونیکس است که به صورت غیر متمرکز اداره می شود و مانند یک سیستم تابلو اعلانات الکترونیکی توسط گروه های بحث با موضوعات خاص، مورد استفاده قرار می گیرد. یوزنت، بخشی از اینترنت متشکل از هزاران گروه خبری است که هر یک از آن ها به موضوعات خاصی اختصاص دارند. کاربران می توانند پیام هایی را برای سایر افراد این گروه ها بفرستند و یا دریافت کنند.

یوزنت یا همان گروه خبری، مجموعه ای بالغ بر ۱۱۰۰۰ گروه های بحث برخط است که در سراسر دنیا اتصال آن ها از طریق سرورهای اینترنتی فراوانی انجام می شود. فایل ها و سایر قالب های اطلاعاتی این گروه ها از سروری به سرور دیگر از طریق خطوط تلفن و الگوهای پیچیده تعامل اتوماتیک، انتقال می یابند. از طریق یوزنت فرد می تواند گروه های حوزه مورد علاقه خود را پیدا کند. بسیاری از گروه های خبری، کنترل و اداره می شوند. در مقابل، بعضی از گروه ها هستند که هیچ گونه کنترلی روی آن ها وجود ندارد. تقریباً تمامی ایمیل هایی که به نشانی گروه فرستاده می شوند، به همه اعضای گروه فرستاده می شوند.(کینی، ۱۹۹۵)

گروه خبری مذهب اجتماعی اسلام، نمونه خوبی برای نشان دادن حجم بحث های یک گروه خبری است. در بازدید دوره ای برخط از این گروه در سال ۱۹۹۴ این رویدادها مشاهده شد:

-بحث های بین مسلمانان شیعه و سنی با توجه به اعمال و همچنین تفاسیر آن ها از اسلام؛

-تلاش هایی که توسط مدافعان اسلام اصولی برای تحریم پیام هایی که به وسیله فرقه احمدیه برای بد جلوه دادن اسلام انجام می شد؛

-بحث در زمینه وضعیت زنان در اسلام؛

-بحث های نسبتاً محترمانه بین مسیحیان و مسلمانان؛

-شرکت کنندگان در این بحث ها از کشورها و فرهنگ های متنوعی بودند(کینی ۱۹۹۵)

از آن جایی که سازمان و اداره مخصوصی مسئول گروه های خبری در اینترنت نیست، افراد می توانند از طریق پایگاه هایی مانند گوگل که چنین خدمتی را ارائه می کنند، گروهی را ایجاد نمایند.گروه ها و نهادهای مذهبی نیز می توانند با تشکیل گروه های بحث کنترل شده(با ممانعت از ارسال پیام های غیر مرتبط با بحث) افراد را به شرکت در بحث های مذهبی دعوت کرده و آرا و نظرات گوناگون افراد و گروه های مختلف به بحث گذاشته شود. حتی می توان از کارشناسان امور دینی برای پاسخ به شبهات و مسائلی که در این گروه ها مطرح می شوند، استفاده نمود.

شبکه های اجتماعی

خدمات شبکه های اجتماعی، روی ساختن جوامع مجازی از افرادی که مایل به اشتراک گذاردن فعالیت ها و یا علایق خود هستند و یا افرادی که مایل به جستجو در علایق و فعالیت های دیگران دارند، تمرکز می کند. بسیاری از خدمات شبکه های اجتماعی، از طریق وب ارائه می شوند و راه های متنوعی مانند: پست الکترونیکی، پیام رسانی آنی(گپ) و وبلاگ را برای تعامل در اختیار کاربران قرار می دهند؛ به طوری که می توان گفت این شبکه ها شماری از امکانات تعاملی اینترنت را به نوعی در کنار هم گرد آورده اند. شبکه سازی اجتماعی، راه های جدیدی را برای ارتباط و به اشتراک گذاشتن اطلاعات فراهم کرده است؛ به طوری که وب سایت های مرتبط با شبکه های اجتماعی، به طور مرتب مورد استفاده میلیون ها نفر می باشند. با وجود اشتراک برخی از خدمات ارائه شده در شبکه های اجتماعی با سایر خدمات موجود در اینترنت، خدمات اختصاصی که در درون این شبکه ها وجود دارند، به تازگی طرفداران زیادی به دست آورده است.

انواع اصلی خدمات شبکه سازی اجتماعی، آن هایی هستند که حاوی بخش های طبقه بندی شده هستند، مانند سال های ابتدایی مدرسه یا همکلاسی ها. که این نوع شبکه سازی امکان برقراری ارتباط دوستان را به خصوص از طریق صفحاتی که خودشان را در آن معرفی کرده اند، فراهم کرده و یک نظامی پیشنهادی برای وصول به حقیقت است. روش های پر طرفدار امروزی، ترکیبی از بسیاری از این خدمات هستند. نمونه هایی از این شبکه ها عبارت اند از: مای اسپیس، تویتر، لینکدین که بیشتر در آمریکای شمالی مورد استفاده اند، نکسوپیا(بیشتر در کانادا)، ببو(بیشتر در آلمان)، تگد، بادو،(در بخش هایی از اروپا) اور کات، و سای ورد(در آسیا و جزایر اطراف اقیانوس آرام) در ایران نیز کلوب، یکی از پر طرفدارترین شبکه های اجتماعی است.

هر کدام از این شبکه ها، امکانات تعاملی جالبی دارند که از آن ها می توان در امور تجاری، آموزش، و حتی تبلیغ دین استفاده نمود. تعداد کثیری از شبکه های اجتماعی با موضوع مذهبی در اینترنت وجود دارند که به افراد اجازه می دهند که گروه های نیایش ایجاد کنند، در مورد فیلم ها بحث کنند و افرادی را که که به طور بالقوه در این زمینه ها استعداد دارند، پیدا کرده و با آن ها آشنا شوند. بسیاری از شبکه های مذهبی به وسیله افرادی(این افراد به کاربران گزارش می دهند که چه کسانی محتوای زشت و مستهجن و یا محتوای مضر را در پایگاه قرار داده اند) مورد بازرسی قرار می گیرند و حتی در مواردی افراد خاطی از پایگاه رانده می شوند.

در شبکه های اجتماعی مذهبی، فناوری، شبکه سازی اجتماعی و مذهب با هم آمیخته می شوند تا محیطی فراهم آورده شود که برای بخشی از کاربران اینترنت کاملاً جذاب باشد. در ادامه، سه شبکه در حوزه ادیان پر طرفدار، یعنی اسلام و مسیحیت و یهود معرفی می شود که با بررسی آن ها و همچنین تعیین سطح علایق مردم کشور می توان شبکه های اجتماعی با موضوع مذهب در ایران ایجاد نمود و از این راه در راستای تبلیغ دین و اطلاع رسانی به افراد کوشید.

مازلیم اسپیس: این شبکه در حوزه دین اسلام است که بنا به اعتقاد برخی از اعضای این شبکه در آن به بحث هایی پرداخته می شود که غیر مسلمانان با آن ها آشنا نیستند و می توان گفت به جنبه های خاص این دین پرداخته می شود.

زیانز: این شبکه در حوزه دین مسیح است که بی حرمتی به مقدسات در آن ممنوع بوده و محتوای آن شدیداً تحت کنترل است. بنا به گفته یکی از کاربران این شبکه، «زیانز، مانند یک کلیسای بزرگ است.»

شموز: این شبکه در حوزه دین یهود است که