فایل پاورپوینت کامل راهبردهای بهبود فضای کسب و کار برای امنیت تولید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل راهبردهای بهبود فضای کسب و کار برای امنیت تولید :

امنیت تولید بدان معناست که پارامترها و عوامل اثرگذار بر مراحل مختلف تولید به گونه ای وضع و مدیریت شوند که در یک چهارچوب قانونمند و نهادی، با کاهش ریسک سرمایه گذاری و هزینه فرصت، انگیزه فعالان اقتصادی و صاحبان کسب وکارها را برای ایجاد و تداوم فعالیت خود افزایش دهند و در این روند ممانعت ایجاد نکنند. امنیت نظام تولیدی به بهبود و افزایش سرمایه گذاری اعم از داخلی و خارجی، ایجاد اشتغال، افزایش درآمد مردم، مالیات برای دولت و ارتقای رفاه اجتماعی منجر می شود، ازاین رو، تمام کشورها ارتقای امنیت نظام تولید را یکی از اهداف توسعه ای خود قرار داده اند.

عوامل مختلفی بر امنیت نظام تولید اثرگذارند که یکی از مهم ترین آنها، بهبود فضای کسب وکار است. بررسی فضای کسب وکار کشور با استفاده از دو شاخص رقابت پذیری و سهولت انجام کسب وکار، گویای آن است که وضعیت کشور در شاخص های مزبور متناسب با امکانات و ظرفیت بالقوه موجود در کشور نبوده و فضای کسب وکار در کشور برای همه شرکت ها، به طور عمده نامساعد است. همچنین رابطه این شاخص ها با امنیت نظام تولید مستقیم بوده و ضعف فضای کسب وکار، موجب تنزل امنیت نظام تولید شده است و برعکس. در برهه کنونی، با توجه به تشدید تحریم های یک جانبه آمریکا علیه کشور، به نظر می رسد تقویت امنیت تولید از طریق بهبود و اصلاح فضای کسب وکار، بخشی از مشکلات ناشی از تحریم ها را برطرف سازد. در واقع، با تقویت تولید و افزایش عرضه، تورم و بیکاری تا حدی کنترل خواهد شد. افزایش امنیت تولید همچنین پایه مالیاتی دولت را تقویت می کند و در شرایطی که به دلیل تشدید تحریم ها نمی توان مانند گذشته بر درآمدهای نفتی تأکید کرد، به افزایش منابع درآمدی دولت منجر می شود.

تولید یکی از مهم ترین شاخص های توسعه اقتصادی به شمار می رود و کشورهایی که سطح تولیدات بالاتری دارند، به علت آثار مثبت ناشی از آن مانند افزایش اشتغال، کاهش تورم و بهبود بسیاری دیگر از پارامترهای اقتصادی، به طور معمول از سطوح بالاتر امنیت اقتصادی نیز برخوردارند. ازاین رو، یکی از مهم ترین تلاش های کشورها، ایجاد زیرساخت ها و بسترهای لازم به منظور افزایش سطح تولیدات است. سطوح بالاتر تولید، همچنین به معنای قدرت اقتصادی بالاتر و قابلیت اثرگذاری بیشتر بر تعاملات منطقه ای و بین المللی است، ازاین رو، ایجاد بسترهای لازم به منظور افزایش تولید و ارتقای امنیت آن ضروری به نظر می رسد.

باید توجه کرد که امنیت تولید موضوع گسترده ای است و از ابعاد مختلف می توان تعاریف متعددی از آن ارایه کرد. در حالت کلی، امنیت تولید بدان معناست که پارامترها و عوامل اثرگذار بر مراحل مختلف تولید، به گونه ای وضع و مدیریت شوند که در یک چهارچوب قانونمند و نهادی، با کاهش ریسک سرمایه گذاری و هزینه فرصت، انگیزه فعالان اقتصادی و صاحبان کسب وکارها را برای ایجاد و تداوم فعالیت خود افزایش دهند و در این روند ممانعت ایجاد نکنند. از جمله این پارامترها می توان به: فضای مناسب کسب و کار، وجود چهارچوب قانونی و نهادی در راستای بهبود حقوق مالکیت، قوانین کار و…، وجود زیرساخت های فیزیکی مناسب برای تسهیل فرآیند تولید مانند دسترسی به خطوط ارتباطی (ریلی، جاده ای و…)، دسترسی به برق، انرژی و…، وجود نظام بانکی و سیاست های پولی هدفمند در راستای هدایت نقدینگی و سرمایه گذاری به بخش های تولیدی و مولد، وجود سطح قابل قبولی از امنیت اقتصادی و امنیت ملی برای جذب سرمایه گذاران در راستای شروع فعالیت تولیدی و تداوم آن، سیاست های مالی و تجاری دولت ها و میزان همسویی آنها با روند تولید، وضعیت اقتصاد بین الملل و… اشاره کرد.

یادآوری می شود، برخی موارد یادشده وابسته به سیاست های اتخاذی دولت و برخی متأثر از فضای اقتصاد بین الملل هستند و برخی دیگر از ویژگی های ساختاری اقتصاد یک کشور ناشی می شوند و بعضی موارد به عوامل فرهنگی و اجتماعی خاص هر کشور وابسته اند، ازاین رو، به لزوم تمام موارد اثرگذار بر امنیت تولید قابل کنترل نیستند. با توجه به اینکه فضای کسب وکار از جمله مهم ترین عوامل اثرگذار بر امنیت تولید یک کشور به شمار می رود، ازاین رو، در گزارش حاضر، به بررسی امنیت تولید در چهارچوب مولفه های فضای کسب و کار پرداخته می شود.

۱- وضعیت امنیت نظام تولید درکشور با توجه به شاخص های کسب و کار

محیط کسب وکار مجموعه ای از سیاست ها، شرایط حقوطسییییقی، نهادی و مقرراتی است که بر فعالیت های کسب وکار حاکم است. ثبات اقتصاد کلان، کیفیت زیرساخت های کشور، کیفیت دستگاه های اجرایی، نظام وضع قوانین و مقررات، اندازه بازار، هزینه و امکان دسترسی به اطلاعات و آمار، فرهنگ کار و… از جمله عواملی هستند که عملکرد واحدهای اقتصادی (قیمت تمام شده، سودآوری و رقابت پذیری) را تحت تأثیر قرار می دهند، در حالی که مدیران واحدهای اقتصادی نمی توانند تأثیر چندانی بر آنها بگذارند. وجود فضای کسب وکار مساعد و همسو با تولید، یکی از پارامترهای انکار ناپذیر در افزایش امنیت نظام تولید به شمار می رود.

نمودار ۱- کانال های اثرگذاری فضای کسب وکار بر امنیت نظام تولید

افزایش امنیت نظام تولید ناشی از بهبود فضای کسب وکار موجب می شود سرمایه گذاران تمایل بیشتری به سرمایه گذاری در بخش های تولیدی داشته باشند که این موضوع، موجب بهبود بسیاری از شاخص های اقتصاد کلان مانند اشتغال، تورم، فقر و… خواهد شد و نتیجه آن، افزایش امنیت تولید کشور خواهد بود. از آنجا که امنیت نظام تولید، مستلزم تأمین امنیت اقتصادی در تمام شئون مرتبط با آن است، ازاین رو، وظایف دولت در این زمینه، فضاسازی مناسب برای تسریع و تسهیل فعالیت های اقتصادی، رفع موانع موجود از سر راه این فعالیت ها و ایجاد امنیت اقتصادی است که این موضوع موجب مشارکت بیشتر بخش خصوصی در عرصه اقتصادی کشور، افزایش سلامت اقتصاد ملی و بهبود نسبی وضعیت اقتصادی کشور خواهد شد. اصلاح و بهبود فضای کسب وکار همچنین موجب کاهش هزینه های ورود به کسب وکار، تقویت جنبه مشارکت بخش خصوصی، تشویق کارآفرینی، بهبود بهره وری، کاهش فساد، ایجاد فرصت های شغلی بیشتر و ارتقای سطح اشتغال و تولید می شود و نشانه ای بارز برای ورود سرمایه گذاران خارجی و ارتقا و تسهیل جریان ورود فناوری پیشرفته در هر اقتصادی به شمار می آید.

از سوی دیگر، بررسی آمارها بیانگر آن است که وضعیت تولید در کشور ما چندان مناسب نمی باشد و این بخش از کشور با مشکلات فراوانی در مسیر رشد و توسعه مواجه است. طبق نمودار شماره (۲)، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی کشور طی دوره زمانی ۲۰۱۷-۲۰۰۰ روند پرنوسانی را دنبال نموده است. در سال ۲۰۰۰ نرخ رشد تولید ناخالص داخلی معادل ۸/۵ درصد بوده که در سال ۲۰۰۱ به ۷/۰ درصد رسیده است. در سال های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ نرخ رشد تولید ناخالص داخلی مجدداً افزایش و به رقم ۳/۸ درصد رسیده است، لیکن در سال های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ مجدداً کاهش یافته است. این روند نوسانی و بی ثبات در سال های بعد نیز تدوام داشته و شدت آن در سالیان اخیر بیشتر نیز شده است. در واقع عدم توجه کافی به پیش نیازهای امنیت تولید همچون وجود فضای کسب وکار مساعد، سیستم بانکی کارآمد، ثبات اقتصاد کلان، نهادهای حقوقی کارآمد، تحریم های بین المللی وضع شده علیه کشور و… منجر گردیده تا فضای تولید در کشور، از سوی صاحبان کسب وکارها پرریسک ارزیابی شود و آنها تمایلی جهت شروع یا ادامه فعالیت تولیدی خود در کشور نداشته باشند. از این رو، بهبود عملکرد کشور در حوزه های فوق، می بایست یکی از اولویت های سیاست گذاران کشور جهت دستیابی به سطوح بالاتر امنیت تولید باشد که یکی از حوزه های بسیار اثرگذار، فضای کسب وکار می باشد.

نمودار ۲- نرخ رشد تولید ناخالص داخلی طی دوره زمانی ۲۰۱۷-۲۰۰۰

با توجه به اهمیت محیط کسب وکار، امروزه چندین مؤسسه بین المللی، محیط کسب وکار را در کشورهای مختلف بررسی و کشورها را از نظر مؤلفه های مختلف محیط کسب وکار، رتبه بندی می کنند. از مشهورترین این مؤسسه ها می توان به: بانک جهانی، مجمع جهانی اقتصاد، بنیاد هریتیج و واحد اطلاعات اقتصادی مجله اکونومیست اشاره کرد. در گزارش حاضر، شاخص سهولت انجام کسب وکار[۱] ارایه شده توسط بانک جهانی و شاخص رقابت پذیری[۲] ارایه شده توسط مجمع جهانی اقتصاد مورد بررسی قرار می گیرند.

الف – شاخص سهولت انجام کسب و کار

شاخص سهولت انجام کسب وکار به بررسی این موضوع می پردازد که یک کارآفرین محلی تا چه اندازه در ایجاد و راه اندازی یک کسب وکار کوچک یا متوسط هنگام مواجهه با مقررات مربوط، سهولت یا دشواری دارد. اندازه شاخص کسب وکار در مقیاس صفر تا ۱۰۰ است و صفر پایین ترین و ۱۰۰ بهترین عملکرد را نشان می دهد. در گزارش سال ۲۰۱۹ بانک جهانی، تعداد ۱۹۰ کشور مورد ارزیابی قرار گرفته که رتبه یک مربوط به بهترین فضای کسب وکار و رتبه ۱۹۰ مربوط به نامساعدترین فضای کسب وکار است. در نمودار شماره (۳)، روند رتبه ایران در شاخص سهولت انجام کسب وکار طی دوره ۲۰۱۹-۲۰۱۲ آمده است.

نمودار ۳- روند رتبه ایران در شاخص سهولت انجام کسب وکار طی دوره ۲۰۱۹-۲۰۱۲

با توجه به نمودار شماره ۳، طی سال های ۲۰۱۴-۲۰۱۲ رتبه شاخص سهولت انجام کسب وکار در کشور تنزل یافته و در سال های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ شاهد بهبود فضای کسب وکار در کشور بوده ایم و در سال ۲۰۱۶ رتبه کشور در این شاخص به ۱۱۸ ارتقا یافته است. در ادامه و تا سال ۲۰۱۹، شاهد افت رتبه کشور و متعاقباً دشواری بیشتر در فضای کسب وکار بوده ایم، به طوری که در سال ۲۰۱۹ رتبه کشور در این شاخص به ۱۲۸ در بین ۱۹۰ کشور مورد بررسی رسیده است.[۳] بررسی نمودار نشان دهنده آن است که اگرچه در دوره موردنظر به رغم نوسانات بسیار، در نهایت، رتبه شاخص سهولت کسب و کار در کشور بهبود یافته و فضای کسب وکار نسبتاً بهتر شده، اما با توجه به امکانات و توانمندی های بالقوه موجود، رتبه کنونی کشور در این شاخص چندان قابل قبول نبوده و پایین تر از متوسط منطقه است و باید از طریق اصلاح قوانین و ایجاد بسترهای مناسب فضای کسب وکار، که یکی از عوامل اثرگذار بر ارتقای امنیت نظام تولید است، بهبود یابد.

با توجه به اینکه در گزارش سهولت انجام کسب وکار عمده تمرکز بر کسب وکارهای کوچک و متوسط و عوامل مثبت و منفی مؤثر بر این گونه کسب وکارهاست و همچنین در محاسبه آن معیارهای کلانی مانند اندازه بازار، نزدیکی به بازارهای بزرگ، شفافیت دولت، ثبات اقتصاد کلان و… اندازه گیری و تحلیل نمی شوند (در حالی که این عوامل بر محیط کسب وکار بنگاه ها و امنیت نظام تولید اثرگذار هستند)، ازاین رو، در ادامه و به منظور بررسی بیشتر، عملکرد کشور در شاخص رقابت