بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل زهد و بی رغبتی به دنیا :

زهد، در لغت، به معنای بی میلی و بی رغبتی، به طور مطلق است. یعنی در زبان عربی، به هر بی میلی، زهد گفته می شود. ولی در اصطلاح احادیث اسلامی، زهد به نوع خاصی از بی میلی اطلاق می شود و آن، بی میلی به اموری است که راه رشد و تکامل را بر انسان مسدود می کند و مانع شناخت حقایق می گردد، مانند بی میلی به ظلم.

بر اساس این تعریف، تقوا و زهد از یک ریشه اند. انسان در اوج تقوا به مرتبه زهد می رسد، یعنی تا وقتی میل به کارهای ناشایسته در او هست و با قدرت تقوا از آن کارها اجتناب می کند، متقی است، ولی زاهد نیست. با تداوم تقوا، انسان تدریجاً به جایی می رسد که میل به کارهای ناشایسته در او می میرد. امام علی علیه السلام در توصیف انسان کامل می فرماید: مِیتَهٌ شَهوَتُهُ[۱] یعنی هوس در او مرده است.

باری، انسان در اوج تقوا به مرتبه زهد می رسد. بنا بر این، زهد بالاتر از تقوا است. در تقوا میل به انحراف هست، ولی انحراف نیست، اما در زهد نه میل به انحراف هست و نه انحراف. تقوا موجب روشنایی چراغ عقل و نیز قلب است و زهد روشنایی این چراغ را تقویت می کند و تداوم نور بصیرت را تضمین می نماید. در احادیث اسلامی زهد در کنار تقوا و به عنوان یکی از شرایط روشنایی چراغ بصیرت در کانون جان و پیدایش علم بدون تعلم در انسان مطرح شده است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیثی می فرماید: مَن یرغَبُ فِی الدُّنیا فَطالَ فِیهَا أمَلُهُ، أعْمَی اللَّهُ قَلبَهُ عَلی قَدرِ رَغبَتِهِ فِیهَا. و مَن زَهِدَ فِیها فَقَصُرَ فِیها أمَلُهُ، أعطاهُ اللَّهُ عِلْمَاً بِغَیرِ تَعَلُّمٍ و هُدًی بِغَیرِ هِدایهٍ، فَأذهَبَ عَنهُ العَماءَ و جَعَلَهُ بَصِیراً.»[۲] کسی که در دنیا رغبت کند و در نتیجه آرزویش در آن دراز شود، خداوند دلش را به اندازه رغبتش به دنیا کور کند. و کسی که نسبت به دنیا زهد ورزد و در نتیجه آرزویش در آن کوتاه شود، خداوند به او دانشی بدون آموختن و هدایتی بدون راهنما عطا کند و کوری را از او زایل گرداند و [دیده عقل] او را بینا کند.

در حدیث دیگری آمده است که روزی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله به اصحاب خود فرمود: آیا کسی از شما هست که بخواهد خداوند، بدون آموختن به او علم عطا کند و بدون راهنما او را هدایت نماید؟ آیا در میان شما کسی هست بخواهد خداوند، کوردلی را از او زایل سازد و دیده عقل او را بینا گرداند؟ آگاه باشید! کسی که نسبت به دنیا زهد ورزد و آرزویش را در آن کوتاه نماید.

خداوند به او علمی بدون تعلم عطا کند و بی نیاز از هدایتگر هدایتش نماید.[۳] امام علی علیه السلا