فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق)

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق)؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق) انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 73 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق):

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق) آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق) با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق) از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق)، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سید مرتضی، پرچمدار هدایت شیعه (۳۵۵-۴۳۶ ه.ق) :

۱- مقدمه

شکی نیست که برای برپایی و گسترش یک فرهنگ، مذهب و عقیده ای نیاز به افرادی هست که این کار را به نحو احسن انجام دهند. مذهب تشیع نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. در طول تاریخ تشیع عالمان و دانشمندان زیادی بودند که با اقدامات ارزنده خویش باعث تداوم و تکامل مبانی اندیشه های شیعه شده اند؛ یکی از عالمان تأثیرگذار شیعه که در این راه مساعی فراوانی به خرج داد، سیدمرتضی علم الهدی است. وی در ایام حکومت آل بویه (۳۲۰-۴۴۷ ه.ق) به دنیا آمد. در این دوران به دلیل به وجود آمدن فضای مناسب سیاسی، اندیشه های تشیع فرصت بی نظیری برای انتشار پیدا کرد. رجال شیعه چنان در همه مناصب و مقامات حکومت جا گرفته و نفوذ اجتماعی این مذهب چنان بالا رفته بود که مورخان قرن پنجم هجری قمری را «قرن شیعه» نامیده اند.[۱] علمای شیعه نیز قدر این فرصت را دانستند و تلاش های وافری در این راستا انجام دادند. ثمره فعالیت های سیدمرتضی در این عصر در ابعاد مختلفی قابل بررسی است. ایشان در علم فقه روشی نوین را پایه ریزی کرد؛ روشی که متأثر از دیدگاه عقل گرایانه وی بود. در باب حکومت و نوع برخورد با آن نیز سیدمرتضی نظرات جدیدی ارائه کرد. در کنار این فعالیت های علمی، سیدمرتضی اقدامات اجتماعی فراوانی نیز داشت و در قامت یک رجل سیاسی، در حد ممکن اقداماتی در راستای بهبودی وضعیت افراد جامعه در ابعاد اقتصادی و اجتماعی انجام داد.

این پژوهش سعی کرده با مراجعه به منابع کهن و همچنین مآخذ متأخر و با بهره گیری از شیوه توصیفی – تحلیلی شخصیت علمی، سیاسی و اجتماعی سیدمرتضی را به تصویر بکشد.

برای نیل به این هدف ابتدا کتب و مقالات معتبر در باب ایشان به دقت مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. سپس به روش توصیفی و تاریخی زیست نامه وی و اوضاع سیاسی و اجتماعی آن دوران با رعایت توالی تاریخی و اهمیت موضوعی از دل متون بازسازی شد. در وهله بعدی اندیشه های علمی و رفتارهای اجتماعی سید مرتضی با تکیه بر تألیفات خود ایشان محور مطالعه واقع شد. در نهایت با کنار هم قرار دادن داده های تاریخی و تحلیل نظریات و رفتارهای وی، ماحصل این نوشتار در قالب نتیجه گیری بیان گردید. هر کدام از منابع و مآخذ مورد استفاده در این نوشتار، از زاویه خاصی به سیره سیدمرتضی نگریسته اند، اما همه به اتفاق بر شخصیت والای وی صحه گذارده اند. شهید مطهری درباره ایشان چنین نوشته است: «علامه حلی او را معلم شیعه امامیه خوانده است. وی مردی جامع، ادیب، متکلم و فقیه بود»[۲]. در یک کلام، سیدمرتضی یکی از بزرگان فقهای امامیه و جامع علوم معقول و منقول در عصر خویش بود.

۲- اشاره ای کوتاه بر زیست نامه سیدمرتضی

برای آگاهی از سیره فردی و اجتماعی یک شخص و روابطش با مردم و جامعه، باید اطلاعاتی از مکان و زمان تولد وی داشته باشیم، زیرا شخصیت فردی و اجتماعی یک فرد در بستر زمان و مکان شکل می گیرد. پس ناگزیریم برای تحلیل سیره یک شخص، ابتدا زمان و مکان زندگانی وی را بدانیم. «علی بن حسین بغدادی» مشهور به «سیدمرتضی» در سال ۳۵۵ قمری در بغداد متولد شد.[۳] همه تذکره نویسان در باب لقب و کنیه اصلی این دانشمند اتفاق نظر دارند. نام وی «علی»، لقب او «مرتضی» و کنیه اش «ابوالقاسم» است. القاب دیگری هم مانند «الاجل» «ذی المجدین» و «علم الهدی» برای ایشان ذکر شده است.[۴] یکی دیگر از القاب سیدمرتضی «ثمانینی» بود؛ علت ملقب شدن وی به ثمانینی آن بوده است که بسیاری از مسائلی مربوط به او، حول عدد ۸۰ دور می زده است. سیدمرتضی مالک ۸۰ قریه و ۸۰ هزار جلد کتاب بوده و حدود ۸۰ سال عمر کرده است.[۵]

پدر سیدمرتضی، «حسین بن احمد» نام داشت. وی بارها به عنوان نقابت و سرپرستی علویان انتخاب شد. مادر ایشان دختر بافضیلت «حسین بن احمد علوی»، معروف به داعی صغیر، بود.

این بانو «فاطمه» نام داشت و بنا به گفته برخی دانشمندان، شیخ مفید کتاب احکام النساء را به خاطر این بانو نوشته است.[۶] همچنین سیدمرتضی برادر «سیدرضی»، جمع آورنده نهج البلاغه است. همان گونه که اشاره شد، پدر ایشان از افراد نام دار و صاحب نفوذ عصر خویش بود. مادر وی نیز نسب شریفی داشت و قطعا اعمال و رفتار این دو در تکمیل شخصیت سیدمرتضی تأثیر بسزایی داشته است، زیرا به عقیده جامعه شناسان اگر شخصی می خواهد نقشی را در جامعه ایفا کند، باید دارای شخصیتی باشد که او را به انجام آن نقش هدایت کند.[۷]

بدون تردید سیدمرتضی یکی از پرکارترین علمای امامیه محسوب می شود. ایشان عمر طولانی ۸۱ ساله خود را صرف علم و همچنین رسیدگی به امورشیعیان کرده است. سیدمرتضی از سال ۴۱۳ قمری، سال وفات شیخ مفید، تا سال ۴۳۶ قمری، سال وفات خودش، مرجعیت شیعه را برعهده داشت و در نهایت پس از عمری فعالیت و خدمت به اسلام، در بغداد وفات یافت.[۸]

۳- اساتید و شاگردان سیدمرتضی

سیدمرتضی تا آن زمان که خود بر فراز کرسی استادی تکیه زد، در نزد شماری از پاکان عصر خویش برای فراگیری علوم دینی بهره ها برد. اکنون در اینجا به چندتن از شخصیت ها و اساتید سیدمرتضی اشاره می کنیم:

۱. اولین استاد سیدمرتضی در یادگیری علوم، پدرش بود، البته ایشان بیشتر از اینکه به عنوان یک شخصیت علمی شناخته شود، یک شخصیت سیاسی بود. پدر سیدمرتضی صاحب منصب نقابت و نظارت دیوان مظالم و سرپرستی حجاج بود که در واقع سه منصب مهم آن زمان بوده است.[۹]

۲. شیخ مفید (متوفی، ۴۱۳ ه) در شکل گیری شخصیت علمی و معنوی سیدمرتضی نقشی اساسی داشت. گویند هنگامی که سیدمرتضی و برادرش سیدرضی کودک بودند، مادر ایشان آن ها را برای تحصیل نزد شیخ مفید برد.[۱۰] شیخ مفید از علمای بزرگ مذهب امامیه است که علاوه بر عهده داری مسئولیت های اجتماعی و تربیت شاگردان ممتاز، تألیفات فراوانی از خویش به یادگار گذاشت.

۳. شیخ صدوق (متوفی ۳۸۱ ه) از دیگر اساتید به نام و تأثیرگذار سیدمرتضی است. بزرگی شخصیت صدوق آن چنان است که دانشمندان معروف اسلامی، اعم از شیعه و سنی، هرجا به نام وی رسیده اند، زبان به مدح او گشوده و او را به بزرگی یاد کرده اند.[۱۱]

خود سیدمرتضی نیز شاگردان زیادی تربیت و به دنیای اسلام تقدیم کرد. اکنون به چند تن از شاگردان ممتاز سید اشاره می کنیم:

۱. شیخ الطائفه طوسی (متوفی ۴۶۰ ه)، ۲۸ سال ملازم و مصاحب سید بوده است. از کتب مهم وی می توان به خلاف و امالی اشاره کرد. ایشان بعد از وفات سیدمرتضی، جانشین وی شد و در سال ۴۶۰ (ه. ق) پس از تأسیس حوزه نجف درگذشت.[۱۲]

۲. سلار دیلمی (متوفی ۴۴۸ یا ۴۶۳ ه) اهل طبرستان است و در حضور سید کسب دانش کرد. او نایب استاد خود در تدریس بوده و در مواقع لازم به جای سیدمرتضی تدریس می کرد. کتب متعددی از او به جا مانده است. از جمله پس از آنکه ابوالحسن بصری کتابی بر رد شافی سیدمرتضی نوشت، سلار کتاب او را با نوشتن کتاب مشروحی رد کرد.

کتاب دیگر او المراسم العلویه است که یک دوره مختصر فقه شیعه و مشتمل بر عادات و معاملات است.

۳. ابن البراج (متوفی ۴۸۱ ه)، نام وی «عبدالعزیز» و از شاگردان شهیر سید است. وی از طرف سید به طرابلس فرستاده شد و بنابر روایات مختلف بین ۲۰ تا ۳۰ سال منصب قضا را در آن شهر عهده دار بود. یکی از کتاب های ابن البراج شرح جمل العلم والعمل سیدمرتضی است.[۱۳]

۴- آثار علمی سیدمرتضی

کارهای سیدمرتضی را به طور خلاصه می توان در سه رشته مهم «کلام»، «فقه و اصول» و «ادبیات» تقسیم کرد. شیخ طوسی در الفهرست به تعدادی از تألیفات سید اشاره دارد، اما تمامی کتب وی را می توان در کتاب الذریعه نوشته آقابزرگ تهرانی یافت. در این بخش به تعدادی از مهم ترین آثار علمی سیدمرتضی اشاره می کنیم.

کتب کلامی: بیش از ۱۵ کتاب از آثار سیدمرتضی در موضوعات کلامی نوشته شده که مهم ترین آن ها عبارت اند از:

۱. کتاب الشافی، این کتاب در موضوع امامت و در رد کتاب المعنی نوشته قاضی عبدالجبار همدانی، به رشته تحریر درآمده است ؛[۱۴]

۲. الذخیره فی اصولالدین: عمده ترین موضوعات کلامی که محور آثار سیدمرتضی است، مسئله عصمت، امامت، قضا و قدر و حدوث عالم است. از ای جا می توان حدس زد در عصر وی، موضوعات یاد شده بحث انگیز بوده است. این کتاب هم به همین موضوعات اشاره دارد؛[۱۵]

۳. تنزیه الانبیاء: نجاشی در رجال نام این کتاب را تنزیه الانبیاء والائمه و شیخ طوسی آن را التنزیه نوشته است. ظاهرا بهترین و کامل ترین همان است که نجاشی نوشته است، زیرا در این کتاب علاوه بر مباحث مربوط به عصمت انبیاء، در مورد پنج نفر از ائمه شیعه یعنی حضرت علی (ع) و دو فرزند بزرگوار ایشان یعنی حسنین (ع)، حضرت علی بن موسی الرضا (ع) و حضرت ولی عصر (عج) نیز مباحث جداگانه ای را آورده است.[۱۶]

۵- آثار فقهی

۱. الذریعه الی اصول الشیعه: این کتاب تبحر سید را در علم اصول فقه مشخص می کند و بهترین اثر جامع و ارزنده ای است که تا آن زمان در علم اصول نزد شیعه پدید آمده است؛[۱۷]

۲. انتصار: در این کتاب مجموعه مواردی را که فقهای اهل سنت پنداشته اند شیعه در آن منفرد است، جمع آوری کرده و نشان داده این احکام منطبق با کتاب و سنت است. انتصار مایه و محرک شیخ طوسی در نگارش کتاب خلاف و علامه حلی برای نگارش مختلف الاحکام است. این کتاب از فصل طهارت آغاز می شود و پاره ای از مباحث مثل نماز، روزه، اعتکاف و… را شامل می شود. سیدمرتضی این کتاب را برای عمیدالجیوش، وزیربهاءالدوله، تألیف کرده است؛[۱۸]

۳. جمل العلم والعمل: این کتاب شامل مباحث آب ها و احکام آن، نماز، روزه، اعتکاف، حج و زکات است. سیدمرتضی در این کتاب اختصاصات فقه شیعه از قبیل خمس را مطرح کرده است.[۱۹]

۶- سیدمرتضی و پایه گذاری شیوه ای نوین در فقه شیعه

در این بخش ابتدا تعریف مختصری از علم فقه ارائه می کنیم، زیرا برای آشنایی بهتر با تأثیر سیدمرتضی بر جریان فقهی آن دوره لازم است در وهله اول فقه را بشناسیم، سپس به بیان روش سیدمرتضی در برخورد با مسائل فقهی می پردازیم.

کلمه «فقه» که در لغت به معنی علم و معرفت آمده، در اصطلاح فقها به آن بخش از شریعت گفته می شود که مربوط به احکام عملی انسان در رابطه با خدا، خویشتن و دیگران است. معنی کلمه فقه در اسلام تحولاتی به خود دیده و در معانی مختلفی به کار رفته است. بنا بر اصطلاح جدید، فقه عبارت است از: «فهم دقیق و استنباط مقررات عملی اسلام از منابع و مدارک تفصیلی مربوط به آن». گاهی نیز به معنی مجموعه مسائل شرعی عملی استنباط شده و آراء مستدل فقها اطلاق می شود.[۲۰] علم فقه در طول تاریخ شیعه مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته است. در دوران حضور معصومین (ع) نیاز چندانی به تدوین فقه احساس نمی شد، زیرا ایشان مسائل فقهی را به خوبی تبیین می کردند. به عنوان مثال در بررسی سیره امام رضا(ع) و در جاهای مختلف شاهد پاسخ گویی امام به سؤالات فقهی مردم هستیم[۲۱] یا در موارد زیادی حضرت مسائل فقهی را در قالب احادیث خویش به مسلمانان و بخصوص شیعیان آموزش می دادند.

با آغاز عصر غیبت، شاهد شکل گیری روشی نوین در فقه شیعه هستیم. این عصر اوج بنیان گیری و پی ریزی اجتهاد است. در این عصر اصول اربعمأه در چهار فصل متقن و منقح جمع آوری شد. فقهای این دوره مانند شیخ مفید و سیدمرتضی و سیدرضی و شیخ طوسی نه تنها با تألیف متقن ترین کتب فقهی،