فایل پاورپوینت کامل سیره سیاسی امام هادی (ع)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سیره سیاسی امام هادی (ع) :

درآمدی بر سیره سیاسی دهمین پیشوای بزرگ شیعیان

امام هادی (ع) در نیمه ذیحجه سال ۲۱۲ هجری در اطراف مدینه در محلی به نام «صریا» به دنیا آمد. آن حضرت در سال ۲۲۰ ه. ق در ۸ سالگی، پس از شهادت پدرشان ،امام رضا علیه السلام به پیشوایی شیعیان رسید. دوران امامت امام هادی (ع) از نظر سیاسی – اجتماعی این ویژگی ها را دربرداشت: ۱- بی کفایتی زمامداران عباسی؛ – گسترش فساد اخلاقی و مالی در دستگاه خلافت؛ – بروز آشوب ها و فتنه ها در قلمرو اسلامی؛ و – گسترش نهضت های علویان.

امام علی النقی (ع) در طول ۳۳ سال امامت خویش، با چند تن از خلفای عباسی هم عصر بود؛ که به ترتیب عبارتند از:

۱- «معتصِم»، برادر مأمون (۲۱۷ – ۲۲۷)

۲- «واثِق»، پسر معتصم (۲۲۷ – ۲۳۲)

۳- «متوکِّل»، برادر واثق (۲۳۲ – ۲۴۸)

۴- «منتصِر»، پسر متوکل (۶ ماه)

۵- «مستعین»، پسر عموی منتصر (۲۴۸ ۲۵۲)

۶- «معتَزّ»، پسر دیگر متوکل (۲۵۲ ۲۵۵ )

پس از شهادت حضرت رضا (ع)، رویکرد عباسیان نسبت به ائمه روی به تندی و شدت گذاشت؛ امام جواد (ع)، به بغداد فراخوانده شد و مأمون به رغم اکراه امام جواد (ع)، با هدف نظارتِ هر چه بیشتر بر امام و نیز بازسازی چهر خود در جامعه به عنوان قاتل حضرت رضا (ع)، دخترش را به عقد امام جواد (ع) درآورد و بدین ترتیب شبکه جاسوسی خود را تا عمق خانه امام نفوذ داد.

در زمان امام هادی (ع)، اوضاع بغرنج تر شده بود. حکومتیان که دیگر نظیر گذشته تنها از نژاد عرب نبودند، بر اساس تیره و نژاد به گروه های قدرت طلب درون دولت عباسی تجزیه شده بودند. آشکارترین اثر این اتفاق، زوال هیبت و عظمت مقام خلافت بود. چنانکه موضوع کشمکش بردگان، ترکان و اعراب در درون حکومت عباسی کاملا روشن شده بود. هم زمانی و مقارنت دوره کوتاه امامت حضرت هادی (ع)، با زمان خلافت شش خلیفه از خلفای عباسی، مؤید تزلزل مقام خلافت و جنگ قدرت درون حاکمیت است. همچنین خوش گذرانی و هوسرانی درباریان در این دوره، شدتی بیش از پیش یافت و بالطبع دو نکته مزبور، ظلم و خودکامگی گسترش یافت و موجبات نارضایتی بیشتر مردم فراهم آمد.

متوکل عباسی

از میان این شش تن، متوکل شخصیتی ویژه و استثنایی است. هوش و سیاستش، قساوت و شدت عملش، بی بندباری و شهوت رانی اش در کنار نفرت و کینه اش از حضرت علی (ع) دوره خلافت او را نه تنها در میان شش خلیفه معاصر امام، بلکه در تمام دوران خلافت عباسیان و حتی امویان، به دوره ای حساس تبدیل کرده است. مهمترین نمونه های دشمنی متوکل با «اهل بیت» عبارت است از:

۱- نفرت از حضرت علی (ع) و تلاش برای تخریب شهرت و شخصیت او با فعالیت های تخریبی، نظیر برگزاری نمایش های مضحک در دربار که حتی با عکس العمل «منتصر»، فرزندش، روبرو شد.

۲- تخریب مرقد امام حسین (ع) و تبدیل آن به زمین کشاورزی، همراه با مجازات زائران آن امام مظلوم و اِحداث پُست های بازرسی جهت ممانعت از رسیدن زُوّار به مرقد شریف.

۳- محاصره اقتصادی علویان و محبان اهل بیت، آنچنان که موجبات نابودی آنان فراهم شود.

۴- تلاش برای ایجاد یک جایگزین ضعیف برای رهبری شیعیان از طریق حمایت از «موسی»، برادر امام هادی (ع)، تا ضمن ایجاد انحراف در جریان امامت، فردی دست نشانده به رهبری مخالفان گمارده شود.

۵- فراخوانی امام هادی (ع)، به سامرا و اسکان ایشان در این شهر که ماهیتاً شهری نظامی و محل سکونت سپاهیان و لشگریان متوکل بود.

اما به گواهی تاریخ امام هادی (ع)، با زیرکی و دقت نظر الهی خود نه تنها توانست از کمند حیله ها در امان بماند، بلکه با سکونت در سامرا، علاوه بر خنثی کردن تبلیغات اطرافیان خلیفه و نیز با گرفتن فرصتِ هرگونه بهانه جویی از شخص خلیفه، توانست در ادامه فعالیت های امام جواد (ع)، شبکه ارتباطی «وکالت» را بیش از گذشته سامان دهی، تثبیت و تقویت کند و از طریق بسط تشیع به شیوه مکاتبه ای، موجبات آشنایی شیعیان را با شرایط آتی، خصوصاً شرایط غیبت امام معصوم، فراهم آورد. ایشان همچنین با حضور در مناظرات علمی که نوعاً در دربار عباسی برگزار می شد، توانست از حوزه های مختلف اندیشه اسلامی، نظیر فقه و اعتقادات پاسداری نماید و با پاسخگویی به مسائل، از بروز و گسترش هر چه بیشتر انحراف در میان عامه مسلمین جلوگیری کند.

نگاهی به شیوه های رهبری امام هادی (ع)

روش های مبارزه امام هادی (ع) با طاغوتیان و کژاندیشان

۱- نفوذ در میان دولتمردان

امام (ع) با تمسک به اصل رازداری (تقیّه) شیو سکوت و مدارا را پیش خویش ساخته بود به گونه ای که کارگزاران خلافت که زندگی و رفتار و گفتار حضرت را رصد می کردند، جز وقار، آرامش و بزرگمنشی از امام (ع) چیز دیگری نمی دیدند و او را در رواق چشمشان بزرگ می شمردند. نمونه ای از اینگونه نگاه در گفتار برخی از آنان آمده است؛ هنگامی که «هرثمه»، آن حضرت را وارد بغداد کرد، «اسحاق بن ابراهیم طاهری» که والی بغداد بود، به او گفت: تو متوکل را می شناسی (که چه قدر فرد پلید و بدسرشتی است) اگر او را بر قتل این آقا تحریک کنی، امام را خواهد کشت. آنگاه، رسول اکرم (ص) در روز رستاخیز دشمن تو خواهد بود. او نیز گفت: «سوگند به خدا، جز نیکی از او ندیده ام.» «وصیف ترکی» یکی از امرای بزرگ ترک در دستگاه خلافت، در سامرا هرثمه را تهدید کرد که اگر مویی از سر او کم شود، تو مسؤول خواهی بود. ارادت به حضرت به غلامان و خادمان دربار نیز کشیده شد، تا جایی که موجب حسد و ناراحتی بعضی از درباریان شده بود. آنچه این احترام را برای امام (ع) در دستگاه خلافت افزون می کرد، دانش امام در حوزه های گوناگون زندگی بود، حتی خود خلیفه (متوکّل) نیز به هنگام بیماریَش -که دملی بر روی پای او روییده بود- از نسخه حضرت (ع) بهره مند شده بود. نمونه ای دیگر، هنگامی بود که فقیهان دربار در ارائ فتوای درست دربار یک مسیحی که با زنی مسلمان زنا کرده بود، درمانده بودند که خلیفه ناچار شد از دانش امام بهره بگیرد. همچنین هنگامی دیگر که خلیفه (متوکّل) دربار ادای نذرش به اینکه چه اندازه باید بپردازد، حیران شده بود، از دانش امام بهره جست. درواقع، احاط علمی امام (ع) او را زبانزد همگان کرده بود که نتیجه ای جز تحقیر دستگاه خلافت و آشکارشدن ستمی که در غضب این منصب صورت گرفته بود، برای آنان دربرنداشت.

مبارزات سیاسی امام هادی (ع)

۲- سازماندهی مبارزات سرّی

زمانه ای که امام رهبری شیعیان را به عهده داشت، از امنیتی ترین دوره های سیاسی بود. حضرت (ع) کار شیعیان را با ظرافت بسیار سامان می داد تا از کمترین آسیب به جان و مالشان پرهیز شود. امام (ع) نمونه ای از این شیوه را در پذیرفتن اموالی نشان داد که از قم و مناطق اطراف آن برای حضرت فرستاده شده بود. آنان وجوهات شرعی، نذورات، هدایا و جواهراتی را برای حضرت بار زده بودند که امام (ع) در این هنگام به آنان دستور بازگشت داد و پس از مدتی، به حمل آن اموال بر شترانِ بی سوار و گسیل‏شان به سوی وِی فرمان داد. نمونه ای دیگر هنگامی بود که امام (ع) یکی از یارانش را از همراهی آشکار با خود بر حذر می داشت تا به دوستی آل محمد (ص) و حضرتش شناخته نشود و جان و مال او از دست درازی دارُالخلافه مصون بماند.

نگاهی به تلاش های سیاسی امام علی النقی(ع)

۳- شبکه بندی سازمان وکالت

امام هادی در دفاع از حقانیت شیعه و گسترش تشیع در مناطق اسلامی دست به اقداماتی زد که شبکه ارتباطی «وکالت» یکی از آن‏ها بود. به خاطر محدودیت های فراوان در زمان امام هادی (ع) ، موانع و مشکلات سیاسی و اجتماعی، حساسیت های حکومت به اطرافیان ائمه، حفظ هویت تشیع و زنده نگه داشتن هسته های مرکزی مقاومت، انسجام و گسترش شبکه وکالت را ضروری می نمود. در دوران طولانی امامت امام هادی (ع) «۲۲۰ – ۲۵۴ه.ق» با بروز وضعیت جدید، یعنی انتقال آن حضرت از مدینه به سامرا و ناممکن شدن تماس بین امام و پیروانش، نقش مذهبی و سیاسی وکالت را افزایش نهاد و وکلای آن حضرت، مسئولیت بیشتری در گردش امور یافتند. به تدریج این سازمان، تنها مرجعی شد که می توانستند حقانیت امام جدید را تعیین و ثابت کند. برای نمونه، زمانی که امام جواد (ع) در سال ۲۲۰ هجری به شهادت رسید رهبران برجسته نهاد وکالت، جلسه ای سرّی در منزل «محمد بن فرج» ترتیب دادند و امام هادی (ع ) را به عنوان امام جدید معرفی کردند. البته باید به این نکته توجه داشت که موضع گیری اجتماعی امام هادی(ع ) در راستای دور نگه داشتن شیعیان از برنامه های انقلابی باعث شد آنان با تهدیدهای کمتری مواجه شوند. در نتیجه در مرکز خلافت عباسی حضور خود را حفظ کردند. زیر نظر بودن امام هادی(ع ) که تقریبا در تمام دوران زندگی ایشان را در بر گرفت. باعث ایجاد مشکل در برقراری رابطه امام با پیروانش می شد. هم