بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شناسایی و بررسی مشکلات وبلاگ نویسی دینی :

چکیده

وبلاگ نویسی دینی، یکی از روش های پیشرفته و مدرن تبلیغ، نشر و توسعه معارف دینی در عصر حاضر است که با مشکلات و چالش هایی روبه‌رو است؛ شناسایی مشکلات و نارسایی های این پدیده برای رفع مشکلات و موانع پیش روی، ضروری و اجتناب ناپذیر است. این مقاله ابتدا به شناسایی برخی از مهم ترین مشکلات عرصه وبلاگ نویسی دینی می پردازد و در پایان، پیشنهادهایی درباره توسعه کمّی و کیفی وبلاگ های دینی عرضه می کند.

کلیدواژگان: وبلاگ های دینی، وبلاگ نویسی، وبلاگ نویسی دینی، محتوای دینی.

پیشگفتار

از ابتدای ظهور اسلام، نشر و تبلیغ معارف دینی در دستور کار پیشوایان دین و به صورت واجب کفایی بر عهده آحاد مسلمانان بوده است. روش تبلیغ و ترویج آموزه های دینی در دوره های مختلف، متفاوت است؛ تا چند سال قبل، تبلیغ چهره به چهره و نشر مکتوبات دینی، از متداول ترین روش ها بوده است. در قرن جاری و از حدود چند دهه قبل به این سو، با روی کار آمدن ابزارهای مدرن اطلاع رسانی و انتقال اطلاعات و شکل گیری رسانه های پیشرفته ای مثل: رادیو، تلوزیون، ماهواره و اینترنت، روش تبلیغات دینی نیز وارد مرحله جدیدی شده است.

در میان رسانه های موجود که هر کدام از آنها گستره جغرافیایی و آماری وسیعی را جهت اطلاع رسانی پوشش می دهند و هر یک نیز جذابیت ها و کاربرد مخصوص خود را دارند، اینترنت، مدرن ترین، جذاب ترین و ویژه ترین رسانه ای است که برای نشر و تبلیغ معارف دینی از آن بهره گیری می شود.

مطالب دینی در اینترنت به دو روش کلی عرضه می شود:

الف – از طریق پایگاه ها یا همان وب سایت های اینترنتی که بیشتر آنها توسط مجموعه ها و مراکز علمی و اسلامی یا دفاتر مراجع تقلید و محققان دینی راه اندازی و اداره می شود.

ب – از طریق وبلاگ هایی که به وسیله دین پژوهان، مبلغان دینی و افراد مذهبی به صورت شخصی راه اندازی و مدیریت می شود.

در نوشتار حاضر، ابتدا به معرفی وبلاگ دینی و پس از آن به بیان تفاوت ساختاری و محتوایی وب سایت ها و وبلاگ های دینی پرداخته و در ادامه به نقد و بررسی وضعیت و جایگاه وبلاگ نویسی دینی در ایران خواهیم پرداخت.

معرفی وبلاگ دینی

گرچه تا کنون تعریف دقیق و مورد اتفاقی از وبلاگ دینی ارائه نشده است؛ اما با نگاهی کلی به تعاریف ارائه شده، می‌توان گفت: وبلاگ دینی، وبلاگی است که علاوه بر ویژگی های عمومی و مشترک سایر وبلاگ ها، حال و هوای دینی داشته و بیشتر مطالب و محتوای آن به مسائل و موضوعات دینی مربوط باشد. برخی از وبلاگ های دینی، به طور تخصصی و علمی به مباحث دینی می پردازند و برخی دیگر، عمومی ترند. برای دینی بودن یک وبلاگ لازم نیست در آن وبلاگ به طور مستقیم به مباحث دینی پرداخته شده باشد. اگر فردی در وبلاگ شخصی خود، دغدغه های دینی داشته باشد، طبیعتاً این موضوع به طور آشکار یا ضمنی در نوشته هایش بروز خواهد یافت و چنین وبلاگ هایی را حتی اگر مستقیماً به مقوله دین نپردازند، می‌توان وبلاگ دینی نامید. برخی از کارشناسان وب نیز قائل به عدم تفکیک و جداسازی وبلاگ دینی از سایر وبلاگ ها هستند. آنها معتقدند هر وبلاگ می تواند دربردارنده موضوعات و مطالب مختلفی باشد و در کنار بسیاری از موضوعات دیگر، به مباحث دینی نیز به صورت مستقیم یا غیر مستقیم بپردازد.

در معمول وبلاگ های دینی که توسط جوانان آشنا با مباحث دینی و علاقه مند به فضای وب مدیریت می شوند، محتوای دینی در کنار محتواهایی با سایر موضوعات ارائه می شود. وبلاگ ها، رسانه هایی کاملاً شخصی و آزاد هستند و محتوای آنها صرفاً بر اساس سلیقه مدیران وبلاگ ها و به دور از هر گونه ممیزی و سانسور تهیه و منتشر می شود. بنابراین، وبلاگ هایی یافت می شوند که بدون رعایت اصول و روش های دینی و علمی به موضوعات دینی پرداخته اند و گاه خواسته یا ناخواسته از جاده اعتدال خارج شده و به انحراف رفته اند. برخی از وبلاگ ها نیز در عین حال که عنوانی مذهبی دارند، اما از نظر محتوایی عمومی هستند.

تفاوت وب سایت های دینی و وبلاگ های دینی

۱. وب سایت های دینی به دلیل انتسابشان به علما و مراجع و یا مراکز علمی و دینی، اغلب رسمی هستند و از درجه اعتبار بیشتری برخوردارند؛ در حالی که وبلاگ ها اغلب شخصی و غیر رسمی بوده و اعتبار و جایگاهشان از وب سایت ها به مراتب کمتر است.

۲. وب سایت های دینی غالباً به صورت تخصصی به یک موضوع اسلامی می پردازند و جنبه علمی و پژوهشی دارند، اما هر وبلاگ دینی می تواند به موضوعات مختلف دینی بپردازد و محتوای آن به صورت کاملاً غیر علمی و غیر پژوهشی، بلکه به طور سلیقه ای و بر اساس برداشت های غیر کارشناسی تهیه شود.

۳. ادبیات به کار رفته در وب سایت های دینی، رسمی است؛ اما ادبیات حاکم بر وبلاگ ها اغلب غیر رسمی و محاوره ای است.

۴. تعامل میان پدیدآورنده یا پدیدآورندگان محتوای وب سایت های دینی، به مراتب از تعامل وبلاگ‌نویسان با مخاطبان وبلاگ هایشان کمتر است.

وبلاگ نویسی دینی از ابتدا تا کنون

از آغاز پیوستن ایران به شبکه وب، حدود ۲۰ سال می گذرد. از آن زمان تا به حال، تعداد بسیار زیادی وبلاگ دینی ایجاد و راه اندازی شده است که آمار دقیقی از تعداد آن در دست نیست. گردانندگان این وبلاگ ها از اقشار مختلف جامعه اسلامی هستند؛ از طلبه و دانشجو گرفته تا افراد مذهبی که دغدغه نشر معارف دینی را دارند. این نوع وبلاگ ها با همه مشکلات و فراز و فرودهایی که داشته اند، قطعاً در عرصه تبلیغ مجازی دین سهیم اند. آنچه ما در این مقاله به آن خواهیم پرداخت، بررسی موانع و مشکلاتی است که این نوع وبلاگ ها به آن مبتلا هستند و نیز ارائه پیشنهادها و راهکارهایی که بتواند افق و چشم انداز روشنی از آینده وبلاگ نویسی دینی را نشان دهد.

بررسی مشکلات وبلا گ نویسی دینی

مشکلات و موانع توسعه اینترنت و وب در هر کشوری، بر دو قسم است:

الف – مشکلات فنی و زیربنایی یا به بیان دیگر، مشکلات سخت افزاری؛

ب – مشکلات مربوط به سواد یا مهارت و فرهنگ استفاده از اینترنت.

بخش عمده ای از مشکلات مربوط به مقوله وبلاگ نویسی، به دو مورد یاد شده برمی گردد؛ یعنی مشکلاتی نظیر نبود زیرساخت های لازم برای دسترسی راحت، آسان و ارزان به اینترنت موجب بی رونقی یا کم رونقی عرصه وبلاگ نویسی به طور عام و وبلاگ نویسی دینی به طور خاص شده است. در این مقاله، قصد بررسی این دست از مشکلات را نداریم و آن را به مقاله ای جداگانه موکول می کنیم. بنابراین، صرف نظر از مشکلات ساختاری و زیربنایی، تنها به مشکلات فرهنگی که موجب کم رونقی عرصه وبلاگ نویسی دینی شده است، می پردازیم.

۱. نا آشنایی آگاهان و مبلغان دینی با مقوله وبلاگ نویسی

امروزه آشنایی با کامپیوتر و اینترنت، از معیارهای باسواد بودن تلقی می شود و اینترنت برای بیشتر محصلان، دانشجویان، پژوهشگران و معمول کسانی که به دنبال کسب معلومات در زمینه های مختلف هستند، ابزاری دوست داشتنی و سودمند است. در چنین شرایطی، طلاب، پژوهشگران و مبلغان دینی به‌سرعت باید خود را با این ابزار نوین مجهز کنند؛ با کامپیوتر و اینترنت آشنا شده و وارد این فضا شوند و از امکانات و خدمات آن در پیشبرد اهداف علمی و تبلیغی خود بهره ببرند؛ اما متأسفانه تا کنون از سوی بخش عمده ای از گروه‌های یاد شده توجه کافی به این مقوله نشده است. عدم آشنایی بسیاری از آگاهان و مبلغان دینی با فضای اینترنت و دنیای وبلاگ نویسی، نتیجه این بی توجهی است. وقتی متخصصان و کارشناسان مباحث دینی به علت عدم آشنایی با مهارت وبلاگ نویسی، این عرصه را خالی بگذارند، طبیعتاً کمتر شاهد وبلاگ های معتبر دینی خواهیم بود؛ وبلاگ هایی که بتوانند معارف و ارزش های والای دینی را به صورت مناسبی ارائه نمایند. بدیهی است که این اتفاق، تهدیدی جدی در امر تبلیغ دین خواهد بود.

۲. توجه نکردن به ضرورت تبلیغ معارف دینی در فضای وب

هنوز عده قابل توجهی از آگاهان دینی و متصدیان امر تبلیغ دین، در عین حال که با پدیده وبلاگ نویسی آشنایی کافی دارند و حتی اقدام به راه اندازی وبلاگ نموده اند، به اهمیت این رسانه پیشرفته اهمیت کافی نداده اند و نگاهی جدی به آن نکرده اند؛ وقت کمی را صرف این مسأله می کنند و به‌سادگی از کنار آن می گذرند. همه اینها ناشی از عدم درک ضرورت تبلیغ دین با ابزارهای مدرن و از جمله وبلاگ است. وبلاگ ها با جذابیت های روزافزون، جای خود را در جامعه به‌خوبی باز کرده اند و هر لحظه مخاطبان پرشماری در پی کسب اطلاعات در زمینه های مختلف هستند. این روزها ارتباط و تعامل خوبی بین کاربران اینترنتی وجود دارد و بخش مهمی از این تعامل و داد و ستد اطلاعاتی، از طریق وبلاگ ها صورت می گیرد. اگر تبلیغ دینی از طریق مساجد و هیأت های مذهبی مهم است، ضرورت و اهمیت تبلیغ دینی با شیوه های نوینی چون وبلاگ نویسی از آن کمتر نیست. به نظر می رسد پیش از آنکه فرصت ها سپر