فایل پاورپوینت کامل عوامل مؤثر در سیگاری شدن فرزندان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عوامل مؤثر در سیگاری شدن فرزندان :

افزایش روزافزون مصرف سیگار از روی عادت و به بهانه آرامش، با وجود هشد ارهای پیاپی مجامع پزشکی و فرهنگی درباره آسیب های جدی و پیامد های جبران­ناپذیر مصرف سیگار، یکی از چالش­های مهم اجتماعی در جامعه امروز است. عوامل اجتماعی متعددی در بروز این امر دخالت دارند که اینجا به ذکر برخی از آن‎ها می‎پردازیم:

یکم) اعتیاد والدین یا سایر اعضای خانواده

یکی از عواملی که باعث گرایش فرزندان به سیگار می شود، اعتیاد اعضای خانواده به ویژه والدین است. روابط داخلی خانواده، بستگی زیادی به کنش های متقابل پدر در خانواده دارد. با اعتیاد پدر، معمولاً بر رفتارهایش مخفی‎کاری حاکم می‎شود و غیبت های مکرر اتفاق می‎افتد؛ در نتیجه فضای دروغ‎گویی و شک و تردید بر روابط اعضای خانواده حاکم می شود و محیط داخلی خانواده، متشنج و پُرستیز می‎گردد. افرادی که در چنین خانواده معتادی زندگی می‎کنند، ترس و قبح معتاد شدن در آنان از بین می‎رود. عادی شدن مصرف مواد، موجب سهولت گرایش دیگر اعضا به مصرف مواد مخدر می‎شود. نتایج تحقیقات نشان می‎دهد که بسیاری از معتادان در خانواده، افراد معتادی از قبیل پدر، مادر، پدربزرگ و… داشته‎اند که از او تأثیر پذیرفته اند.

«مطالعات کمپسا (۱۳۸۱) نشان می دهد که در خانواده اکثرِ افراد معتاد، حداقل یک نفر آشنا از اقوام نزدیک معتاد بوده اند. همچنین مطالعه اسکاکیت (۱۹۹۴) نشان داده است افرادی که در خانواده، زمینه سوء مصرف مواد دارند یا یکی از والدین مبتلا هستند، در سنین نوجوانی و جوانی، گرایش به سوء مصرف مواد بیشتر است.»^[۱] اعتیاد پدر و مادر از یک سو، کنترل و تسلط آنان را بر فرزندان کاهش می دهد و از سوی دیگر، عامل انتقال این عادت به فرزندان می ‎شود. البته گاهی اوقات برخی فرزندان به دلیل انزجار از رفتار پدر و مادر و عبرت گرفتن از آنان، از این صفت دوری می‎جویند؛ اما چنین والدینی در گرایش به اعتیاد فرزندانشان نقش مؤثری دارند.^[۲]

دوم) والدین مطلقه (پدر یا مادر مطلقه داشتن)

در خانواده ناقصی که یکی از والدین طلاق گرفته، کنترل بر فرزندان کاهش می یابد و فرزندان، احساس آزادی بیشتری داشته، به راحتی از قوانین و مقررات سرپیچی می‎کنند. «پژوهشی نشان داد که بین طلاق و گرایش به مصرف مواد مخدر، رابطه معنا‎داری وجود دارد. مطالعات کولمن و همکاران (۱۳۸۰) نشان داده که آمار طلاق والدین در بین افراد معتاد به مراتب بیشتر از سایر افراد است. همچنین مصرف مواد مخدر در خانواده هایی که تنها دارای یکی از والدین بوده اند، به مراتب بیشتر بروز کرده است؛ در حالی که در خانواده هایی با روابط رضایت بخش و صمیمی، اعتیاد به مواد مخدر با احتمال کمتری عادت می گردد.»^[۳]

سوم) محدود کردن فرزندان

محدود بودن نیز مانند آزادی نامحدود، می تواند عامل گرایش فرد به انحرافات اجتماعی باشد؛ زیرا از سویی، محدود بودن باعث فعال شدن حس کنجکاوی فرد و از سوی دیگر سببِ بروز مشکلات عاطفی می شود. کنترل بیش از حد، سبب می شود که فرد، وابسته به کنترل خارجی (زور) باشد؛ یعنی تا زمانی که از طریق اعمال زور، رفتارش تحت کنترل است، عمل منحرفانه انجام نمی دهد؛ اما به محض اینکه به هر دلیل کنترل والدین ضعیف شود، خود را رها می یابد و به رفتارهای انحراف‎آمیز روی می‎آورد؛ زیرا از کودکی، حس کنترل درونی او خاموش بوده و همیشه به کنترل خارجی، وابسته بوده است.^[۴]

چهارم) مشاجره و اختلافات خانوادگی والدین

مشاجره و اختلاف در خانواده، از علل مهم گرایش افراد به ناهنجاری‎ها و اعتیاد است. هر قدر کودکان و نوجوانان شاهد نزاع‎های بیش از حد والدین خود قرار گیرند و هیچ گونه محبتی را بین والدین احساس نکنند، به اعتیاد روی می‎آورند. والدین هر قدر دارای رابطه انسانی و محبت‎آمیز باشند و کودکان از نوع روابط اعضای خانواده راضی باشند، به همان میزان از گرایش به اعتیاد روی گردان خواهند شد. «طبق یافته های تحقیقی، ۴۴ % بزهکاران جامعه ما خانواده‎های لاابالی داشته‎اند. همچنین در پژوهش دیگری نشان داده شده که ۸۲% معتادان، ستیزهای خانوادگی را در فرار فرزندان و روی آوردن به اعتیاد مؤثر می‎دانند.»^[۵]

پنجم) معاشرت با دوستان معتاد

نظریه انتقال فرهنگی بر این نکته تأکید دارد که کج رفتاری از طریق معاشرت با «دوستان ناباب» آموخته می‎شود. معاشرت با چنین افرادی می‎تواند از جنبه‎های خاصی مانند فراوانی (تکرار دفعات)، اولویت، دوام (طول زمان) و شدت تماس در فرایند یادگیری کج رفتاری و بزهکاری مؤثر باشد. هر چه سطح تماس فرد با افراد یا گروه های کج‎رو و معتاد بیشتر باشد، احتمال کج رفتاری بیشتر است. با پا گذاشتن دختر یا پسر به سن نوجوانی، از میزان تأثیر خانواده بر او کاسته می شود و تأثیرات محیط اجتماعی و گروه همسالان بر فرد افزایش می یابد.

«نتایج این پژوهش نشان داد، بین داشتن دوستان ناباب و معاشرت با افراد معتاد و گرایش به مصرف مواد مخدر رابطه معناداری وجود دارد. طبق بررسی های باسبت (۱۳۸۱) رابطه دوستی با معتادان به مواد مخدر، به ایجاد رفتارهای مخاطره انگیز و یا استفاده از مصرف مواد مخدر منجر می شود. وی فراهم شدن شرایط لازم برای گرایش به اعتیاد به وسیله دوستان را، در زندگی بیش از ۸۵% افراد معتاد مشاهده کرده است. نتیجه مطالعه نریمانی و همکاران (۱۳۷۸) نشان می دهد که از بین عوامل مورد مطالعه، دوستان معتاد و محیط اجتماعی آلوده، بیشترین نقش را در گرایش افراد به اعتیاد ایفا کرده اند.»^[۶]

ششم) تبعیض بین فرزندان

این مسأله نیز یکی دیگر از مواردی است که فرد در خانواده احساس حقارت و حسادت می‎نماید. توجه نکردن به این امر، می‎تواند زمینه اعتیاد به سیگار را ایجاد کند که آغازگر گرایش نوجوان به سایر اعتیادهاست.

هفتم) کم‎توجهی به نیازهای فرزندان

بی توجهی والدین به نوجوانان در گرایش آنان به اعتیاد، تأثیر زیادی دارد. برخی از والدین، اطاعت بی‎چون و چرا را از فرزندان می‎خواهند و بر فرزندان خویش برچسب بی‎کفایتی می‎زنند. آنان با این کار، فرزندان خود را در برابر گرایش به مواد مخدر آسیب پذیر می سازند. بنابراین، هر قدر نیازهای عاطفی، جسمی و روانی جوانان از سوی والدین برآورده شود، از گرایش آنان به اعتیاد جلوگیری خواهد شد.

۱)کمبود محبت

به اعتقاد روان‎شناسان، اختلالات روانی افراد ناشی از کمبود محبت در بیشتر موارد به شک