فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل قرآن کریم معجزه الهی :

قرآن با محتوای بسیارغنی و متنوع، آن هم از انسانی درس نخوانده عجیب است. چرا که در این کتاب آسمانی،هم دلائل عقلی در زمینه عقائد، هم احکام متین و استوار بر اساس نیازمندی‎های بشر در همه زمینه‎ها و هم بحث‎های تاریخی که در نوع خود بی‎نظیر، هیجان انگیز، بیدارگر، تکان دهنده و خالی از هرگونه خرافه است و هم مباحث اخلاقی که با دل‎های آماده همان کار را می‎کند که باران بهاری با زمین‎های مرده می‎کند. و هم مسائل علمی که در قرآن مطرح شده، پرده از روی حقایقی برمی‎دارد که حداقل در آن زمان برای هیچ دانشمندی شناخته نشده بود. خلاصه قرآن در هر وادی گام می‎نهد عالی‎ترین نمونه را ارائه می‎دهد.

۱.جامعیت قرآن

یکی از معجزات قرآن، جامعیت است. قرآن می‎فرماید: «وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنَّاسِ فِی هذَا الْقُرْآنِ مِنْ کلِّ مَثَلٍ»[۱] «در این قرآن، ما برای مردم از هر چیز نمونه‎ای آوردیم (و همه معارف در آن جمع است)».

این قرآن با محتوای بسیارغنی و متنوع، آن هم از انسانی درس نخوانده عجیب است. چرا که در این کتاب آسمانی،هم دلائل عقلی در زمینه عقائد، هم احکام متین و استوار بر اساس نیازمندی‎های بشر در همه زمینه‎ها و هم بحث‎های تاریخی که در نوع خود بی‎نظیر، هیجان انگیز، بیدارگر، تکان دهنده و خالی از هرگونه خرافه است و هم مباحث اخلاقی که با دل‎های آماده همان کار را می‎کند که باران بهاری با زمین‎های مرده می‎کند. و هم مسائل علمی که در قرآن مطرح شده، پرده از روی حقایقی برمی‎دارد که حداقل در آن زمان برای هیچ دانشمندی شناخته نشده بود. خلاصه قرآن در هر وادی گام می‎نهد عالی‎ترین نمونه را ارائه می‎دهد.

آیا با توجه به این که معلومات انسان محدود است، مخصوصاً با توجه به این که پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ در محیطی پرورش یافته بود که از همان علم و دانش محدود بشری آن روز نیز خبری نبود، آیا وجود این همه محتوای متنوع در زمینه‎های توحیدی و اخلاقی و اجتماعی و نظامی و سیاسی دلیل بر این نیست که از مغز انسان تراوش نکرده؛ بلکه از ناحیه خداست؟ اگر فرض کنیم تمام دانشمندان امروز و متخصصان علوم مختلف جمع شوند دائره المعارفی را تنظیم کنند و آن را در قالب بهترین عبارات بریزند ممکن است این مجموعه برای امروز جامعیت داشته باشد امّا مسلّماً برای پنجاه سال بعد نه تنها ناقص و نارسا است؛ بلکه آثار کهنگی از آن می‎بارد. در حالی که قرآن در هر عصر و زمانی که خوانده شود گویی برای همان عصر و زمان نازل شده و هیچ اثری از گذشت زمان در آن دیده نمی‎شود.[۲]

مهم‎ترین ابعاد جامعیت قرآن

۱.جامعیت در مخاطبان

هر کتابی مخاطبان ویژه‎ای دارد. بعضی از آثار، مخصوص زنان، مردان، جوانان و یا کودکان و… است. امّا تنها کتابی که مخاطب ویژه ندارد قرآن است. مخاطبان قرآن مردم هستند که در قرآن با عناوین: بشر، انسان، ناس و بنی آدم آمده است و برای همه زمان‎ها و مکان‎ها بدون توجه به مرزها و نژادها زبان‎های خاص نازل شده است.

۲.جامعیت و فراگیری همه قلمروهای زندگی.

قرآن کتاب هدایت است و همه قلمروهای زندگی انسان را مورد توجه قرار داده است اعم از فردی، اجتماعی، خانوادگی، سیاسی، اقتصادی و….

۳.جامعیت و فراگیری نسبت به کتب وادیان

قرآن می‎فرماید: خداوند آیینی را برای شما تشریع کرد که به نوح توصیه کرده و آنچه را بر تو وحی فرستادیم و به ابراهیم و موسی وعیسی سفارش نمودیم که دین را برپا دارید و در آن تفرقه ایجاد نکنید.[۳] و خلاصه این که آیین اسلام عصاره آیین همه انبیاء ـ علیهم السّلام ـ است.

۴.فراگیری دنیا و آخرت

بسیاری از کتاب‎هایی که نوشته شده است برای چگونه زیستن زندگی مادّی و دنیایی است و پاره‎ای از کتاب‎ها نیز تنها زیستن اخروی را مورد توجه قرار داده است امّا قرآن آیین زیستن دو جهان است.

۲.جامعیت و اختصار

یکی از ویژگی‎های قرآن اختصار در عین جامعیت در بیان حقایق و معارف است، مثلاً آیه: «خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِینَ»[۴] «با آنها مدارا کن و عذرشان را بپذیر، و به نیکی‎هادعوت نما و از جاهلان روی بگردان». در عین کوتاهی از جامعترین آیات اخلاقی است از امام صادق ـ علیه السّلام ـ نقل شده است که فرمودند: «آیه‎ای جامع‎تر در مسایل اخلاقی از آیه فوق نیست». بعضی از علمای تفسیر در توضیح حدیث فوق گفته‎اند که: اصول فضایل اخلاقی همچون قوای انسانی در سه قسمت خلاصه می‎شود: عقل ـ غضب ـ شهوت. فضایل عقلی نامش حکمت است که جمله «و أمُرْ بِالْعُرْفِ» بدان اشاره دارد و فضائل نفسی که در برابر طغیان شهوت قرار دارد عفت نام دارد که از جمله «خُذِ الْعَفوِ» استفاده می‎شود و تسلّط بر نفس در برابر قوه غضبیه شجاعت نام دارد که از جمله «و اَعْرِضْ عَنِ الجاهلین» استفاده می‎شود.[۵]

۳.کتاب اندیشه و عمل

قرآن بر این حقیقت تأکید دارد که این کتاب تنها برای تلاوت نیست؛ بلکه هدف نهایی از آن ذکر و تدبّر و انذار است. در یک آیه می‎فرماید: «کتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیک مُبارَک لِیدَّبَّرُوا آیاتِهِ»[۶] «این کتابی که بر تو نازل کردیم کتاب مبارکی است تا مؤمنان در آیاتش تدبّر کنند». و در آیه دیگر می‎فرماید: «کتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیک لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ»[۷] «این کتابی است که بر تو نازل کردیم تا مردم را به وسیله آن از ظلمت‎ها به سوی نور خارج نمایی». به این ترتیب باید قرآن در متن زندگی مسلمانان قرار گیرد و آن را برنامه خویش قرار دهند و دستوراتش را عمل کنند. امّا متأسفانه گروهی از مسلمانان فقط به ظاهر قرآن می‎پردازند و به بُعد عملی و اجرایی آن توجهی ندارند.[۸]

۴.پیوستگی مطالب قرآن

قرآن غالباً به مناسبتی از موضوعی به موضوع دیگر منتقل می‎گردد، ای بسا یک رشته مطالب متنوع را به منظور پند و اندرز و بیدار کردن وجدان‎ها و فطرت‎ها و راهنمایی عقل‎ها، در یک سوره متذکر می‎شود و همه را در کنار هم قرار می‎دهد و انسان گاهی تصوّر می‎کند که میان مطالب یک سوره پیوستگی کامل وجود ندارد، امّا پس از دقّت، روشن می‎شود که میان آن‎ها یک نوع ارتباط و پیوستگی خاصّ وجود دارد که سبب شده همگی در کنار یکدیگر قرار گیرند.[۹]

۵.جهانی بودن قرآن

مکاتب و ادیان جهان را در یک دسته‎بندی کلّی می‎توان به دو گروه تقسیم نمود:

۱. آنهایی که مخاطب خویش را گروه، ملّت، نژاد و طبقه خاصّی می‎دانند.

۲. آنهایی که عموم انسان‎ها را مورد توجه قرار داده و هدفشان نجات همه انسان‎ها است. خداوند در قرآن ملل مختلف جهان را بر آیین خویش دعوت کرده و می‎فرماید: «اِنْ هُوَ اِلّا ذِکری لِلعالَمین»[۱۰] «تمام حقایقی که در این کتاب آمده است برای همه انسان‎هاست». «إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَیک الْکتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ. ..»[۱۱] «ما این کتاب (آسمانی) را برای مردم به حق بر تو نازل کردیم». و از طرفی خطاب‎های قرآن نیز مربوط به همه انسان‎هاست. نظیر: «یا أَیهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّکمُ»[۱۲] «ای مردم پروردگار خود را پرستش کنید.»

۶.جاذبه قرآن

یکی از ویژگی‎های قرآن جاذبه شگفت انگیز آن است به طوری که بسیاری از مشرکین به خود اجازه نمی‎دادند که قرآن را بشنوند؛ زیرا به تأثیر آن به خوبی آگاه بودند و می‎ترسیدند که مبادا نفوذ معجزه‎آسای قرآن دل‎های آنان را تسخیر کند. ابن هشام می‎گوید: شدت علاقه و جاذبه قرآن به حدّی بود که بسیاری از کفار قریش، شبانه به طور ناشناس کنار خانه خدا جمع شده و تا سپیده صبح می‎ماندند تا صدای تلاوت قرآن را بشنوند و این وضع به طور متوالی تکرار می‎شد.

ارنست رنان فرانسوی می‎گوید: در کتابخانه من هزاران جلد کتاب سیاسی، اجتماعی، ادبی و غیره وجود دارد که همه آن‎ها را بیش از یک بار مطالعه نکرده‎ام و چه بسا کتاب‎هایی که فقط زینت بخش کتابخانه من است ولی یک جلد کتاب که همیشه جلب نظر می‎کند و هر وقت خسته می‎شوم و می‎خواهم دریایی از کمال به رویم باز شود آن را مطالعه می‎کنم واز مطالعه زیاد آن خسته نمی‎شوم کتاب قرآن است.[۱۳] در طول تاریخ به حوادث شگفت انگیز و مستندی برخورد می‎کنیم که بیانگر نفوذ عظیم قرآن است. در اینجا به نمونه‎‎ای از جاذبه شگفت انگیز قرآن اشاره می‎شود.

سه نفر از سران قریش به نام‎های «ابو سفیان، ابو جهل و اخنس بن شریق» شبی از شب‎ها برای شنیدن آیات قرآن مخفیانه نزدیک خانه پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ آمدند. و این در حالی بود که حضرت نماز می‎خواند و قرآن تلاوت می‎کرد. هر کدام در گوشه‎ای پنهان شدند؛ بی‎آنکه دیگری با خبر شود و تا صبح به تلاوت قرآن گوش سپرده بودند. هنگام طلوع فجر متفرق شدند؛ ولی به زودی در میان راه یکدیگر را دیدند و هر کدام دیگری را سرزنش می‎کرد و می‎گفت: دیگر این کار را تکرار نکنید. شب دیگر همین کار را تکرار کردند و صبح روز بعد هنگامی که یکدیگر را مشاهده کردند همان سخنان وهمان سرزنشها و قرار داد عدم تکرار چنین کار را مطرح کردند و به خانه‎های خود رفتند. اتّفاقاً شب سوّم نیز همین مسأله تکرار شد و روز بعد هنگامی که یکدیگر را ملاقات کردند بعضی از آن‎ها گفتند ما از این جا نمی‎رویم تا عهد و پیمان ببندیم تا برای همیشه این کار را ترک کنیم، سرانجام پیمان بستند و متفرق شدند. آری جاذبه قرآن آن قدر زیاد بود که حتّی دشمنان سرسخت اسلام در مقابل آن زانو می‎زدند.[۱۴]

۷.فصاحت و بلاغت قرآن

اکثر دانشمندان ادبیات عرب، معتقدند که فصاحت، صنعتی است مربوط به الفاظ و بلاغت هنری که مربوط به معانی است و مرکز فصاحت دهان و دندان و زبان می‎باشد؛ ولی مرکز بلاغت، عقل و نفس است. قرآن از جهت فصاحت و تنظیم الفاظ، به حدّی اعجاز آمیز است که شبلی شمّیل در ضمن قصیده مفصّلی که در عظمت فصاحت و بلاغت و حقایق قرن سروده است می‎گوید: «ربُّ الْفَصاحَهِ مُصْطَفَی الْکلِماتِ» یعنی «قرآن؛ خدای فصاحت و برگزیده‎ترین کلمات است». علّامه سید هبه الدین شهرستانی در کتاب تنزیه التنزیل از علّامه شریف مدنی در کتاب انوار الربیع نقل می‎کند: تنها برای آیه ۴۴ سوره هود «یا أَرْضُ ابْلَعِی ماءَک» تا آخر آیه، سی نوع از صنایع علم بدیع وجود دارد و این اعجاز فصاحت قرآن را ثابت می‎کند. همین دانشمند در کتاب سبع المثانی تنها برای سوره حمد، هفتاد مزیت از اسرار بلاغت را بیان کرده است. مرحوم شیخ طبرسی در کتاب جوامع الجامع تنها برای سوره کوثر شانزده نکته بدیعی را یادآور شده که برای بشر عادی محال است بتواند در سوره‎ای با این همه اختصار این همه وجوه بلاغت را بگنجاند.

۸.اظهار عجز در برابر بلاغت و فصاحت قرآن

هشام بن حکم می‎گوید: چهار نفر از مشاهیر وفلاسفه مادی به نام عبدالکریم ابن ابی العوجاء و ابوشاکر عبدالْمِلک دیصانی و عبدالله ابن مقفع و عبد الملک بصری در مکه و در کنار خانه خدا اجتماع کرده و در خصوص مسأله حج، پیغمبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ، و تمسک مسلمانان به شعائر دینی و فشارهایی که مسلمانان به برکت ایمان برخود هموار می‎کنند؛ فکر می‎کردند. تا بالاخره نظر آن‎ها بر این شد که در مقامِ معارضه با قرآن ـ که اساس این دین است ـ برآیند، و هر یک از آن چهار نفر متعهد شوند که یک قسمت از چهار قسمت قرآن را بیاورند. آن‎ها با خود می‎گفتند: وقتی که اساس یعنی قرآن از بین رفت، تمام قوانین دین اسلام موهون و سست خواهد گشت.

پس از آن، از یکدیگر جدا شدند وبا هم قرار گذاشتند در سال آینده و در همین ایام گرد هم آیند و از کرده‎های خود یکدیگر را مطلع سازند و چون سال بعد، موسم حج اجتماع کردند و تعهد خود را از هم خواستند، ابن ابی العوجاء معذرت خواست و گفت: چون من به آیه «لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَهٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا»[۱۵] «اگر در آسمان و زمین معبودان دیگری غیر از خدای واحد بوده باشد! امور آنها دچار تباهی خواهد گشت». برخورد نمودم بلاغت و عظمت علمی آن به قدری مرا به دهشت انداخت که از تعرّض به آیات دیگر منصرف شدم.

دیصانی نیز عذر خواست و گفت: آیه «یا أَیهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ یخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ یسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَیئاً لا یسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ»[۱۶] «ای مردم مشرک و کافر به این مثل گوش کنید (تا حقیقت حال خود را بدانید) آن بت‎های جمادی که غیر از خدامعبود خود می‎دانید و آن‎ها را می‎خوانید اگر اجتماع کنند بر خلقت مگسی! قادر نیستند واگر مگسی (ناتوان) چیزی از آن‎ها بگیرد قدرت بازگرفتن آن چیز را از مگس ندارند طالب ومطلوب (یعنی عابد و معبود) هر دو ناچیز و ناتوانند».

مرا متحیر ساخته و از کاری که در نظر داشتم منصرف کرد. عبدالملک گفت: بلاغت و فصاحت این آیه: «فَلَمَّا اسْتَیأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِیا»[۱۷] «و چون برادران (یوسف) از پذیرفتن خواهش خود مأیوس شدند با خود خلوت کردند»، مرا مدهوش کرد و از تعقیب هدف منصرف گردیدم. ابن مقفّع گفت: تنها این آیه: «وَ قِیلَ یا أَرْضُ ابْلَعِی ماءَک…»[۱۸] مرا از اندیشه درباره سایر آیات قرآن بازداشت. هشام بن حکم می‎گوید: در این موقع امام صادق ـ علیه السّلام ـ ازکنار آن‎ها می‎گذشت و گویی می‎دانست آن‎ها به چه امری مشغولند و برچه می‎اندیشند؛ این آیه را تلاوت فرمود: «قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلی أَنْ یأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیراً»[۱۹] «بگو اگر جن و انس جمع و بخواهند کتابی مثل قرآن بیاورند نمی‎توانند اگر چه یکدیگر را یاری دهند.»

۹.اختصار در قرآن کریم

قرآن کریم در مقایسه با سایر نوشته‎ها، آن چنان ایجاز[۲۰] و اختصار را با مهارت و استادی رعایت کرده است که با آشنایی کمی به زبان و ادبیات عرب؛ می‎توان آن را فهمید و ایجاز مفید برای بیان مسائل مختلف و متنوع کار ساده‎ای نیست بلکه بی‎نظیر است. در قرآنِ کریم آیات و جملاتی کوتاه و پرمحتوا می‎بینیم که مانند آنها را در سایر گفته‎ها و نوشته‎ها نمی‎بینیم.[۲۱] در این جا به ذکر بعضی از آیات و جملاتی که مسأله ایجاز و اختصار را مورد عنایت قرار داده است می‎پردازیم.

۱۰.نمونه‎هایی از آیات مختصر قرآن کریم

الف: «یا بَنِی آدَمَ خُذُوا زِینَتَکمْ عِنْدَ کلِّ مَسْجِدٍ وَ کلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا یحِبُّ الْمُسْرِفِینَ»[۲۲] «ای فرزندان آدم، خود را برای حضور در مساجد به زینت‎های متداول آراسته سازید و بخورید و بیاشامید و اسراف نورزید که خدای تعالی اسراف کنندگان را دوست ندارد.» این آیه که اساس جمله‎بندی آن را یک خطاب عمومی و سه امر اباحه‎ای ویا ترغیبی و یک نهی الزامی و یک جمله خبری تشکیل می‎دهد، در قسمت اوّل مردم را به آراستگی و نظافت ومراعات بهداشت در مجامع عمومی، مانندِ مساجد و محل‎های نیایش و عبادت و جلسات طبیعی و غیر طبیعی را که حفظ حیات مادی و سلامت بدن را تأمین می‎کند در طی دو امر و یک نهی (بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید) گوشزد می‎فرماید و در جمله اخیر با اشاره به حکم نهی، مردم را به اخلاق اسلامی، یعنی اعتدال در خوردن و آشامیدن آشنا می‎سازد.

ب: « إِنَّهُ مِنْ سُلَیمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَلاَّ تَعْلُوا عَلَی وَ أْتُونِی مُسْلِمِینَ »[۲۳] «این نامه سلیمان است و آن چنین است، به نام خدای بخشنده مهربان، بر من برتری نورزید و با تسلیم شدن به طرف من آیید.» قرآن کریم در این دو آیه که به اختصار گفته‎های ملکه سبا را نقل می‎کند، با آوردن دو جمله خبری و دو جمله انشایی، هنر اختصار مفید را به حدّ کمال رسانیده است، ودر ضمن این جملات، نویسنده نامه، عنوان نامه، آیین و جهان‎بینی نویسنده، معبود نویسنده، هدف از نامه، شیوه نامه‎نگاری و غیر اینها را تفهیم نموده است.

۱۱.گزیده‎هایی از کلمات قصار قرآن

همان طوری که درقرآن آیات، مختصر دارد، جملات مختصر و کلمات قصار بسیاری نیز دارد که جدای از ابعاد محتوایی آن، پر از نکات ادبی است که بیان اسرار و نکات ادبی و محتوایی آن تألیف کتاب جداگانه‎ای را می‎طلبد، اینک به ذکر بعضی از آن جملات و کلمات قصار می‎پردازیم. «أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکمْ»[۲۴] «آیا مردم را به خیر و نیکی امر می‎کنید و خود را فراموش می‎کنید؟!!». «فَاذْکرُونِی أَذْکرْکمْ»[۲۵] «مرا یاد کنید، تا شما را یاد کنم». «عَسی أَنْ تَکرَهُوا شَیئاً وَ هُوَ خَیرٌ لَکمْ وَ عَسی أَنْ تُحِبُّوا شَیئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَکمْ…»[۲۶] «چه بسا چیزی که شما آن را نمی‎پسندید آن برای شما خیر باشد و چه بسا چیزی که شما آن را دوست دارید و آن چیز برای شما بد باشد». «… أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکمْ…»[۲۷] «به پیمان من وفا کنید تا به پیمان شما وفا کنم». «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ ینْصُرْکمْ…»[۲۸] «اگر خدا را کمک کنید، خدا شما را کمک خواهد کرد». «وَ فِیها ما تَشْتَهِیهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْینُ»[۲۹] «در بهشت آن چه را که دل‎ها بخواهد و چشم‎ها لذت برد وجود دارد». «…یرْضُونَکمْ بِأَفْواهِهِمْ وَ تَأْبی قُلُوبُهُمْ…»[۳۰]پ «مشرکان، شما را با زبان خود خشنود می‎سازند؛ ولی در دل عقیده‎ای ندارند». «إِنَّ الصَّلاهَ تَنْهی عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکرِ»[۳۱] «همانا نماز انسان را از فحشاء و منکرات دور می‎کند». «… ما عَلَی الْمُحْسِنِینَ مِنْ سَبِیلٍ…»[۳۲] «بر نیکوکاران راه (مؤاخذه و تاوانی) نیست.»

۱۲.هنر الفاظ در قرآن

یکی از ویژگی ‎های قرآن بُعد هنری الفاظ است که در این جا به چند نمونه از آن‎ها اشاره می‎شود:

۱. همه آیاتِ سوره «مجادله» اسم جلاله دارد و در مقابل این سوره وسوره‎های القمر، الرحمن و الواقعه جز در «بسمله» اسم جلاله درهیچ آیه‎ای از آیات این سُوَر به کار نرفته است. نام جلاله در بزرگترین آیه قرآن (۲۸۲ بقره) شش بار آمده است که بیش‎ترین تکرار «الله» در یک آیه است و سوره «انفطار» تنها سوره‎ای که با «الله» ختم می‎شود.

۲. در ۱۳ آیه قرآن (در سوره عبس ۲۷ ـ ۱۵) حرف واو به کار نرفته است با این که کاربرد واو در محاوره و کتابت غیر قابل اجتناب است).

۳. چهار آیه پی در پی در قرآن وجود دارد که در آنها حرف «الف» به کار نرفته است و آن در سوره مدثّر آیه «۱۹ ـ ۲۲» است.

۴. در دو آیه تمامی حروف الفبای قرآن به کار رفته است و آن عبارت است از ۲۹ «فتح» و ۱۵۴ «آل عمران».

۵. در یک آیه قرآن ۴۷ مرتبه حرف «ن» بدون احتساب نون مشدّد در آن به کار رفته است و آن آیه ۳۱ «نور» است و در آیه ۶۱ همین سوره ۳۲ حرف میم به کار رفته است.

۶. در آیه «وَ إِلهُکمْ إِلهٌ واحِدٌ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ»[۳۳] که تا میم الرّحمن نقطه ندارد.

۷. یک آیه در قرآن از دو طرف خوانده می‎شود: «وَ رَبَّک فَکبِّرْ»[۳۴]

۱۳.ترکیب الفاظ قرآن

الفاظ قرآن و نحوه ترکیب و جمله‎بندی آن به گونه‎ای است که نمی‎توان یک کلمه از آن را تغییر داد. و اهل فن تحتِ تأثیر این سبک زیبا قرار می‎گیرند. برای آن که به قابل مقایسه نبودن ساخته‎های فکر بشر با آیات الهی واقف شویم و از عظمت قرآن در بعد هنری (فصاحت، بلاغت، جذّابیت‎ جلوه‎های ویژه و…) آگاه شویم به آن چه در ذیل می‎آید توجه کنید: یکی از مسائل حیاتی در زندگی بشر، حلّ مشکلِ قتل‎ها و جنایت‎هاست، ملل مختلف و مکتب‎های گوناگون راه حل‎های متفاوتی ارائه داده‎اند؛ قرآن نیز از آن جا که کتاب هدایت و سازندگی است به این مسأله توجه عمیق داشته و برای جلوگیری از این فاجعه چاره اندیشی کرده است. قرآن علاوه بر طرق دیگری که برای پیش‎گیری از این جنایت قرار داده است با جعل قانون قصاص، بهترین راه جلوگیری از این مشکل را ارائه داده است. این موضوع در آیات متعدّدی مطرح شده است. در سوره بقره چنین آمده است. «وَ لَکمْ فِی الْقِصاصِ حَیاهٌ یا أُولِی الْأَلْبابِ لَعَلَّکمْ تَتَّقُونَ»[۳۵] «و برای شما در قصاص، زندگی نهفته است. ای صاحبان اندیشه، بدان امید که تقوی پیشه کنید.»

جمله (فی الْقِصاصِ حَیوهٌ) ضمن آن که از روح این حکم اسلامی و فلسفه آن سخن می‎گوید، مشروعیت این حکم را نیز بیان می‎دارد، دانشمندان عرب پیش از نزول قرآن با نهایت دقت و جدّیت تلاش کردند تا جمله‎ای کوتاه ولی پرمحتوا و رسا در این زمینه بیاورند و عبارتی شعارگونه که از فوائدکیفر دادن مجرمین حکایت کند؛ ارائه دهند، جملات بسیار گوناگونی مطرح کردند تا سرانجام جمله: «اَلْقَتْلُ اَنْفی لِلْقَتْلِ» را به عنوان بهترین جمله‎ای که می‎تواند این مفهوم را برساند پذیرفتند و به صورت شاهکاری افتخارآفرین آن را به صورت لوحه‎ای نصب کردند. ولی با نزول قرآن مجید جمله، فی الْقِصاصِ حَیوهٌ تمام شگفتی‎ها و زیبایی‎های جمله مذکور محو گشت و در برابر این عبارت قرآنی رنگ باخت.

۱۴.آهنگ آیات قرآن

در سوره های قرآن بسیاری از آیات با آیات دیگر هم وزن و هماهنگ است و این هماهنگی و هم وزنی در حروف، از مصادیق بارز نظم و ساختار ویژه قرآن است. برای اثباتِ این معنا سیر کوتاهی در سوره ها داریم. تمام آیات سوره حمد با حروف ن و میم تمام می شود و این دو حرف «م ـ ن» از نظر مخرج نزدیک به هم هستند مضافاً به این که در آخر آیات هفتگانه سوره حمد، توازنی عالی به شکل زیر مشاهده می شود. ،عالمین، الرحیم، الدین، نستعین، مستقیم، ضالین.

که اکثر آیات سوره بقره با حرف «ن» یا «م» آمده است و یا با حرف دیگر قریب المخرجند. آیاتِ سوره آل عمران با حروف «راء» و «باء» ختم شده که مخارج این حروف به هم نزدیکند. و سوره نساء اکثر آیاتش با صدای «الف» و حرف منوّن منصوب ختم شده است مانند: رقیباً، غفوراً، معروفاً، حسیباً، مفروضاً، سدیداً، سعیراً و…. گذشته از مطابقت درحروف، وزن کلماتِ آن ها نیز با هم هماهنگی دارند.

در آخر اکثر آیات سوره اسراء، کهف، مریم، مانند سوره نساء با صدای «الف» و حرف منوّن منصوب ختم شده است مانند: رسولاً، صغیراً، تبذیراً، کفوراً، مشکوراً. و سوره های انعام، اعراف، انفال، توبه، یونس، هود، یوسف و رعد با حرف «باء» و سوره ابراهیم با حرف «دال» و سوره حجر با حرف «ن» و اکثر آیات سوره الرحمن با «نون» و سوره های قدر، عصر، کوثر با «ر» و قارعه با «ت» و لیل با «ی» و تین با «ن» و ناس با «س» تمام شده است.

۱۵.تازگی قرآن

برای کسانی که به طور منظم قرآن را تلاوت می کنند؛ این مطلب جالب است که قرآن را همیشه تازه می یابند و این همه تکرار برای آنها خسته کننده نیست. و این درحالی است که اگر انسان یک کتابی را یک بار بخواند؛ دیگر رغبتی به خواندن مجدّد آن ندارد و اگر به ناچار مجدّداً آن را بخواند برایش خسته کننده خواهد بود.

سرّ این که قرآن همیشه تازگی خود را حفظ نموده در این است که هم از نظر آهنگ، بسیار دلنشین است و هم از نظر محتوی، بسیار متنوع و گسترده است. به طوری که هر کس به میزان درک علمی خود از آن بهره می برد و هر بار که آیات قرآن را می خواهد مطلب تازه ای به دست می آورد امّا نمی تواند به تمام معانی قرآن دست یابد. لذا قرآن همواره برای او تازگی دارد. مردی از امام صادق ـ علیه السّلام ـ پرسید: چه سرّی است که هر چند زمان بر قرآن می گذرد بر تازگی قرآن افزوده می شود؟ امام فرمود: برای این که خداوند متعال قرآن را برای زمانِ خاصّ و مردمِ خاصی قرار نداده است؛ بلکه برای همه زمان ها و تمام انسان ها نازل نموده است. بدین جهت در هر زمان تازه ونزد هر قومی پرطراوت و آموزنده است.[۳۶]

۱۶.نفوذ آیات قرآن

در صدرِ اسلام آیات الهی در دل های مسلمانان بسیار اثرگذار و نافذ بود و آثار آن سریع ظاهر می شد. یکی از یاران پیامبر به نام «ابو طلحه انصاری» در مدینه نخلستانی بسیار زیبا داشت که همه از آن سخن می گفتند. در آن جا چشمه ای بود که پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ از آن آب می آشامید و وضو می ساخت. آن باغ در آمد خوبی برای صاحبش داشت. پس از نزول آیه «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّی تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ»[۳۷]: «هرگز به حقیقت نیکوکاری نمی رسید مگر این که از آنچه دوست دارید انفاق کنید» ابوطلحه خدمت پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ آمد و عرض کرد: می دانی که محبوب ترین اموال من همین باغ است. می خواهم آن را در راه خدا انفاق کنم تا ذخیره ای برای آخرتم باشد. پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: آفرین بر تو، این ثروتی است که برای تو سودمند خواهد بود، سپس فرمود: من صلاح می دانم که آن را به خویشاوندان نیازمند خود بدهی.» ابوطلحه دستور پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ را عمل کرد و آن را در میان بستگان خود تقسیم کرد.[۳۸]

زبیده همسر هارون الرشید، قرآن بسیار گران قیمتی داشت که آن را با، زر و زیور و جواهرات تزیین کرده بود و علاقه فراوانی به آن داشت؛ روزی هنگامِ تلاوتِ همان قرآن به آیه « لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ. ..» رسید با خواندن آیه مذکور در فکر فرو رفت و با خود گفت: هیچ چیز مثل این قرآن نزد من محبوب نیست و باید آن را در راه خدا انفاق کنم. کسی را به دنبال جواهر فروشان فرستاد و تزیینات و جواهرات آن را فروخت و بهای آن را در بیابان های حجاز برای تهیه آبِ موردِ نیازِ بادیه نشینان مصرف کرد.

۱۷.تنوع در مطالب قرآن

مطالب قرآن با تمام کتاب های بشری تفاوت اساسی دارد، زیرا در کتاب هایی که به دست بشر تألیف شده است، معمولاً یک یا چند موضوع مورد بحث قرار می گیرد؛ ولی قرآن مطالب مختلف اعتقادی، اجتماعی، عبادی، اقتصادی و سیاسی را به صورت متنوع در مقاطع مختلف بیان کرده و در واقع آیات قرآن بسان سفره گسترده ای است که در آن انواع غذاها را می توان دید و استفاده کرد و دیگران را نیز به این مائده معنوی فرا خواند. و یا همچون عالم طبیعت است که دارای تنوع فوق العاده و مجموعه ای روح نواز از اشیاء و رنگ ها و طعم ها و پدیده های مختلف است که هر کدام در جای خود نیکو است و بدین جهت قرآن جاذبه خاصّی دارد که همگان را به سوی خود جذب می نماید.[۳۹]

۱۸.عدم تناقض در آیات قرآن

با وجود تنوع و گستردگی قرآن در مطالب آن هرگز تناقض و اختلاف وجود ندارد. یک مؤلف هر اندازه در رشته ای مهارت داشته و متخصّص باشد وقتی کتابی را تألیف کند با گذشت زمان حتماً در مطالب کتابش از نظر سطح نوشتار و محتوای آن اختلاف بوجود می آید؛ ولی قرآن تنها کتابی است که هرگز در آن اختلافی وجود ندارد، با این که در طول ۲۳ سال آن هم بر پیامبر اُمّی (درس نخوانده) نازل شده است؛ ولی سطح آیات و استحکام آن یکسان است؛ چه آیاتی که در ابتدای بعثت نازل شده است و چه آیاتی که در جنگ یا در صلح و یا در مکه و یا در مدینه، یا در زمان قدرت و یا در زمانِ غربت و بی کسی نازل شده است. و در این مورد قرآن می فرماید: «أَ فَلا یتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلافاً کثِیراً»[۴۰] «آیا در قرآن تدبّر نمی کنند؟ اگر قرآن از جانب غیر خدا بود در آن اختلاف بسیاری می یافتند.»

۱۹.آهنگ کلمات قرآن

یکی از ویژگی های قرآن آهنگ مخصوص لغ