بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ما و خرافات :

(صفحه ۱۵۲)
زندگی انسان دارای دو بعد فردی و اجتماعی است و انسان در هر دو بعد، نیازمند مجموعه ای از دستورات است تا در سایه آن بتواند افکار، اعمال و گفتار خویش را تصحیح نماید و به بهترین نحو در مسیر زندگی خود حرکت کند و در نهایت، رضایت حضرت حق را دنبال نماید.
یکی از مسائلی که پیوسته دامنگیر بشر بوده و تأثیرات منفی در ابعاد فردی و اجتماعی زندگی او گذاشته، اعتقاد به خرافات است. بشر پیوسته به خرافات مختلفی معتقد بوده و بیشتر خرافات با زندگی او، مناسبتی نزدیک داشته است.
به طور کلی، یک اصل مسلّمی وجود دارد و آن این است که انسان از قدیم ترین زمان، همواره برای رفاه و آسایش خود و خویشاوندانش می کوشید و طالب مصون ماندن خود و آنان بود. او با استفاده از قوای خود و باور داشتن یک سری از خرافات می کوشید تا، از حوادث غیر طبیعی و طبیعی و نیروهای مافوق طبیعت، مصون بماند و چون دانش او اندک بود، به طلسم و مهره و ورد و امثال اینها پناه می برد.
خرافات قبل از آنکه اثری مثبت
(صفحه ۱۵۳)
در زندگی انسان داشته باشد، مانعی برای پیشرفت و انگیزه ای برای بی ارادگی و تعلل در انجام کارها و امور زندگی است.
در این نوشتار بر آنیم تا ضمن تبیین مسئله خرافات، نظر واقعی دین و سیره معصومین علیهم السلام را در برخورد با این گونه عقاید و کردار بیان کنیم.
معنی و تعریف خرافات
خُرافه، واژه ای عربی است و ریشه آن «خرف» به معنای «چیدن میوه» یا «پیری و فرتوتی» است. «خُرافه» مصدر این فعل است و در تداول فارسی بر سخنان بیهوده و پریشان که ناخوشایند باشند، اطلاق می شود. عادت مألوفه و شیوه های متبعه ای که بر مبنای عقل و خرد و یا شرع و شریعت نیست، بلکه به استناد خوابی که کسی دیده باشد یا عملی که از گذشتگان به یادگار مانده و مانند آن باشد، از این قبیل است.[۱]
پس به طور کلّی، می توانیم خرافات را عبارت از باورهای باطل و بی اساس که فاقد مبنای عقلی و علمی باشند، بدانیم. و ذکر این نکته ضروری است که خرافه نسبت به درجه فهم و بصیرت بشر، معنا می یابد و می تواند وجود داشته باشد. چه بسیاری از مسائل که به نظر ما خرافه می رسند، اما در دوره های قبل به دلیل محدود بودن علم بشر، معقول و مقبول بودهاند؛ مثلاً این عقیده که شکستن آیینه شگون ندارد، به نظر ما عقیده ای بی اساس، بچه گانه و خرافاتی به نظر می آید؛ اما باید اشاره کرد که در روزگار قدیم، مردم، تصور می کردند شکل و سایه و عکس انسان، قرین یا جزء روح انسان است و با شکسته شدن آیینه، نقش انسان باطل می شود و در واقع، روح او صدمه می بیند. اما در این عصر که نور علم، چنین تاریکیهایی را زدوده است، اگر هنوز هم کسانی پیدا شوند که در شکستن آیینه همان باور بدشگونی را داشته باشند، می توان آنان را خرافاتی نامید.
خرافات در جوامع مدرن
نباید تصور کرد که خرافات و
(صفحه ۱۵۴)
ساده لوحی تنها منحصر به کشورهای جهان سوم و مردمی عامی و بی سواد است، بلکه در کشورهایی که خود را صاحب بلامنازع تکنولوژی و قدرت می دانند نیز خرافات بیداد می کند. به عنوان نمونه، گوشه هایی از اعتقادات عجیب برخی کشورها را می خوانیم:
طبق آخرین آمار، نیمی از مردم آمریکا، افرادی خرافاتی هستند.[۲] آمریکاییها معتقدند اگر شما روی پلی با دوستانتان خداحافظی کنید، دیگر هیچ وقت آنها را نخواهید دید. وقتی شهاب سنگی دیدید، سریع آرزو کنید؛ همه آرزوهای شما برآورده خواهد شد. هنگام عطسه دستانتان را جلوی دهانتان بگیرید، ممکن است روحتان از فرصت استفاده کرده، فرار کند.
فرانسویها به شدت به طالع بینی معتقدند و اگر روزی از طریق اینترنت از پیش بینی آن روز با خبر نشوند، از جایشان تکان نمی خورند. فرقی هم نمی کند کارگر ساده یک کارخانه باشند یا یک دولتمرد بلندپایه. آنها اولین صفحه روزنامه ای که سر میز صبحانه می خوانند، صفحه مربوط به طالع بینی و پیشگوییهای روزانه است.
چینیها هم دست کمی از بقیه ندارند. آنها برای دور کردن شیطان از خودشان، دست به هزار و یک کار عجیب و غریب می زنند؛ مثلاً مقداری لوبیا قرمز جلوی در خانه شان می پاشند تا شیطان بترسد و نزدیک نشود. آنها معتقدند رنگ قرمز قدرت عجیبی در دور کردن نیروهای پلید دارد.

به گزارش شبکه خبری «ورد نیوز»[۳] طبق خرافات در میان مردم چین، عدد چهار عدد نحسی است. بر اساس مطالعات یک جامعه شناس آمریکایی در دانشگاه «سن دیگو» که بر روی چینیها و ژاپنیهای مقیم آمریکا صورت گرفت، تعداد مرگ و میر ناشی از حمله قلبی در میان چینیها در روز چهارم هر ماه میلادی نسبت به روزهای دیگر بیشتر است و این مرگ
(صفحه ۱۵۵)
و میر ظاهرا به دلیل ترس از این روز و فشارهای روانی ناشی از آن است. این جامعه شناس در طی ۲۵ سال گذشته مرگ بیش از ۴۷ میلیون نفر چینی را در آمریکا در روز چهارم هر ماه گزارش کرده و در مجله «مدیکال انگلیش» آن را به ثبت رسانده است.
«جیمی راکسبرگ»، محققی که بر روی این تحقیقات کار کرده است، می گوید: این تحقیقات به کمک چند ریاضی دان صورت گرفت و معلوم شد که در روز چهارم هر ماه شمار مرگ و میر ناشی از حمله قلبی در میان چینیهای مقیم آمریکا نسبت به روزهای دیگر ۱۳ درصد بیشتر است. وی می افزاید: عدد چهار در زبان چینی تلفظ Si و در زبان ژاپنی تلفظ Shi دارد که دارای معنایی شبیه مرگ در هر دو زبان است. آنان به شوم بودن عدد چهار آن قدر معتقدند که در کشورشان برای شماره گذاری اتاقهای هتلها و بیمارستانها از عدد چهار استفاده نمی کنند؛ حتی در نیروی هوایی چین به دلیل عقاید خرافی از عدد چهارم برای شماره گذاری هواپیماهای نظامی دوری می شود.
ایرلندیها نیز برای اینکه از قافله عقب نمانند، فکر می کنند نعل اسب شانس می آورد و اگر بخواهند آن را در جایی نصب کنند، باید سربالا باشد؛ چون در این حالت تأثیرش بیشتر است. بعضی از آنها هم معتقدند اگر یک نعل اسب را بالای تخت خوابشان بیاویزند، محال است کابوس ببینند.
برای مصریها گربه خیلی مهم و مقدس است؛ چون فکر می کنند ایزیس که یک الهه باستانی است، به شکل گربه بوده و هرکسی گربه ای را بکشد، محکوم به مرگ است. آنها حتی فکر می کنند گربه سیاه برای صاحبش شانس می آورد.
انگلیسیها گربه را مومیایی می کنند و به دیواری می زنند تا ارواح پلید را دور کند! آنها معتقدند اگر گربه سیاهی به سمت شما بیاید، با خودش خوش شانسی می آورد؛ اما اگر از شما خوشش نیاید و از پیشتان برود، شانسی باقی نمی ماند.
خرافات در اعصار مختلف
در اینجا سؤالی مطرح است و آن
(صفحه ۱۵۶)
اینکه آیا خرافات به واسطه ظهور علوم، رو به تضعیف می روند و یا اینکه هر عصر، خرافه جدیدی را با خود می آورد؟
وقتی دقیق تر به تاریخ زندگی بشر، نگاه کنیم، در خواهیم یافت که به واسطه پیشرفت زمان، خرافات نیز لباس کهن از تن به در می آورند و با لباس و نام دیگر، ظهور پیدا می کنند. باورها، جزء لاینفک فرهنگ مردمانند. ذهنیات هر فرد، از باورها، پندارها، سخنان و ادبیات عامه انباشته است. هر عصر و نسلی، خرافات خاص خودش را می پرورد؛ اما در کل می توان اذعان داشت که به هر اندازه «استدلال»، «تعقل» و «لزوم تجربه» در جامعه ای بیشتر حاکم باشد، دامنه خرافات در آن جامعه محدودتر و شیوع و پذیرش آن نیز کمتر است. در چنین جوامعی، خرافات را بیشتر با کارکرد طنز، سرگرمی، ادبیات داستانی و گزارش تاریخ، می توان پیدا کرد.
به عنوان نمونه، «هفت سین» در سفره نوروز، روزگاری جنبه آیینی (نشانی از هفت فرشته و هفت عنصر حیات و …) داشت؛ امّا پس از اسلام آوردن و رونق علوم در این سرزمین، اندک اندک، جنبه آیینی خود را از دست داد و به خرافه نزدیک شد. در روزگار معاصر، همین باور عامیانه، کارکرد فرهنگی نمادین (آگاهی بخشی، سرگرمی، جشنوارگی، پیوند با هویت تاریخی) یافته است. نمونه دیگر، سنّت «سیزده به در» است که روزی «آیین» و روز دیگر، «خرافه» بوده است و امروزه، تنها کارکرد فرهنگی نمادین (بهره گیری از طبیعت، آشنایی با جلوه های آفرینش در آغاز بهار، سفر کردن از مسکن مألوف، و …) دارد…
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و مبارزه با خرافات
یکی از اصول اساسی و جدی در سیره درخشان معصومین علیهم السلام توجه به واقعیات و حقایق، و دوری از هر گونه بیهودگی، خرافات و بدعتهاست. توجه به واقعیات در سیره پیامبران الهی علیهم السلام قرار داشته است. آنها امین و راستگو و واقع بین بودند و چهره حق را آن گونه که بود، به مردم نشان
(صفحه ۱۵۷)
می دادند. به طور کلی، بخش مهمی از زندگی انبیا و ائمه علیهم السلام مبارزه و پیکار با بت پرستی و طاغوت پرستی و هر گونه تقلید کورکورانه و خرافات بوده است. آنها در صدد بودند که خرافات و گمراهیها را از آیینه دل امتها بزدایند و مسیر هدایت و حرکت صحیح را پیش روی مردم نهند.
قرآن مجید، هدفهای مقدس بعثت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله را با جمله های کوتاهی بیان کرده است. از جمله، اینکه می فرماید: «وَ یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الاْءَغْلالَ الَّتی کانَتْ عَلَیْهِمْ»؛[۴] «[پیامبر خدا [تکالیف شاق و غل و زنجیرهایی را که بر آنها بود، بر می دارد.» مسلما مقصود از غل و زنجیر، غلهای آهنین نیست، بلکه منظور همان اوهام و خرافاتی است که فکر و عقل آنها را از رشد و نمو بازداشته بود و یک چنین گیر و بندی که به بال فکر بشر بسته می شود، به مراتب از سلسله آهنین، زیان بخش تر و ضرر بارتر است؛ زیرا زنجیرهای آهنین پس از گذشت مدتی، از دست و پا برداشته می شود و فرد زندانی با فکر سالم و منزه از خرافات گام در زندگی می گذارد، اما سلسله هایی که از اوهام و اباطیل، بسان رشته های سردرگم، به عقل و شعور و ادراک انسان پیچیده می شود، چه بسا تا دم مرگ با انسان همراه می باشد و او را از هر گونه تلاش، حتی برای باز کردن این قید و بند، باز می دارد.
انسان با فکر سالم و در پرتو عقل و خرد می تواند هرگونه قید و بند آهنین را در هم شکند، ولی فعالیت و تلاش انسان بدون فکر سالم، نقشی بر آب و عاری از فایده می شود.
یکی از بزرگترین افتخارات پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله این است که با خرافات و اوهام و افسانه و خیال، مبارزه کرد و عقل و خرد بشر را از غبار و زنگ خرافات شستشو داد. آن حضرت برای این آمده بود که قدرت فکری بشر را تقویت کند و با هر گونه خرافات، به هر رنگ که باشد، حتی اگر به پیشرفت هدفش هم کمک نکند، سرسختانه مبارزه کند.
سیاستمداران جهان، پیوسته از هر
(صفحه ۱۵۸)
پیش آمدی به نفع خود استفاده می کنند. حتی اگر افسانه های باستانی و عقاید خرافی ملتی به ریاست و حکومت آنها کمک کند، از ترویج آن خودداری نمی کنند؛ ولی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نه تنها از آن عقاید خرافی که به ضرر خود و اجتماع تمام می شد، جلوگیری می کرد، بلکه حتی اگر یک افسانه محلی و یک فکری بی اساس به پیشرفت هدف او کمک می کرد، با تمام قوا و نیرو با آن به مبارزه بر می خاست و کوشش می کرد که مردم بنده حقیقت باشند، نه در بند افسانه و خرافات.
گرفتن خورشید همزمان با مرگ ابراهیم، فرزند آن حضرت و شایعه عرب مبنی بر اینکه خورشید به خاطر مرگ فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله گرفته است، می توانست ابزار خوبی برای فخر فروشی باشد؛ اما پیامبر این جمله را که شنید، بالای منبر رفت و فرمود: «آفتاب و ماه، دو نشانه بزرگ از قدرت بی پایان خدا هستند و سر به فرمان او دارند. هر