فایل پاورپوینت کامل مثال های قرآنی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مثال های قرآنی :

واژه مَثَل در لغت و اصطلاح: «مَثَل» در لغت به معنی، مانند، شبیه، صفت، حدیث، قصّه، حجّت، عبرت، علامت. قول مشهور میان مردم و… در اصطلاح تشبیه حقایق عقلی به امور حسّی و قابل لمس را گویند و جمع آن «امثال» است. مانند تشبیه «غیبت کردن» «مشبّه» به «خوردن گوشت مرده برادر دینی» «مشبّه به» که در قرآن،[۱]به کار رفته است. در این «مَثَل» همان گونه که جای کنده شده بدن مرده پُر نخواهد شد، آبروی ریخته شده کسی هم که مورد غیبت قرار گرفته جبرانی ندارد، لذا (احتمالاً) وجه تشبیه «عدم قابلیت جبران است.»[۲]

رابطه تمثیل و تشبیه:

تمثیل بر وزن تنظیر لفظاً و معناً و مَثَل بر وزن قمر دو لفظی باشند که اگرچه از نظر هیئت مختلف است امّا از نظر مادّه یکی است و معنای آن در مقام استعمال جنبه مشابهت چیز را به چیزی دیگر نشان می دهد (و هر دو زیر مجموعه تشبیه هستند[۳] زیرا تشبیه دارای اقسامی است از جمله مَثل و استعاره و کنایه و مجاز).

اقسام مثل و جایگاه مثل در قرآن:

در یک تقسیم بندی «مَثَل» گاهی عملی است و به زبانِ کردار بیان می شود و گاهی لفظی و به زبان گفتار، مثل های قرآن از نوع دوّم است. و در تقسیمی دیگر مثل ها نسبت به نتیجه آنها در قرآن و مخاطبین به سه قسم تقسیم می شوند:

۱.مثل هایی که باعث تذکر و یادآوری می شود «وَ یضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یتَذَکرُونَ» خداوند برای مردم مثل ها می زند، شاید متذکر شوند.[۴]

۲.مثل هایی که موجب تفکر می شود «وَ تِلْک الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یتَفَکرُونَ» ما این مثل ها را برای مردم بیان می کنیم، شاید اندیشه کنند.[۵]

۳.مثل هایی که باعث ادراک می شود «وَ تِلْک الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما یعْقِلُها إِلاَّ الْعالِمُونَ» ما این مثل ها را برای مردم می زنیم و لکن این مثل ها را جز اندیشمندان درک نمی کنند.[۶] مخاطبین هم سه گروه می شوند که هر کدام از اقسامِ مَثَل به گروهی از مردم مربوط می شود.[۷] در قرآن مجید سه نوع مَثَل داریم:

۱.آن که صورت تشبیه دارد. ۲. مربوط به داستان است. ۳. برای برگرداندن لغت از زبانی به زبان دیگر است. شاید بتوان گفت که در قرآن مثل ها به چهار صورت بیان گردیده است:

۱.صریحاً ذکر شده است: «مَثَلُ الَّذِینَ حُمِّلُوا التَّوْراه…».[۸]

۲.با حرف «کاف» آمده است: «أَوْ کصَیبٍ مِنَ السَّماءِ…».[۹]

۳.با کمله مَثَل و حرف کاف «هر دو» بیان شده است: «مَثَلُهُمْ کمَثَلِ الَّذِی اسْتَوْقَدَ ناراً…».[۱۰]

۴.در آیه کلمه «مَثَل» و حرف «کاف» وجود ندارد ولی از سیاق عبارت و مفهوم آن، وجود مَثَل نمایان است: «إِنَّ الَّذِینَ کذَّبُوا بِایاتِنا وَ اسْتَکبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابَ السَّماءِ وَ لا یدْخُلُونَ الْجَنَّه حَتَّی یلِجَ الْجَمَلُ فی سَمِّ الْخِیاطِ.