فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات

با فایل فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات شامل 120 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مسائل مستحدثه زکات :

در گفتگو با آیات مکرم، آقایان :

سید کاظم حائری ، ابوطالب تجلیل ، محمدتقی جعفری ویکی دیگر از اساتید معظم حوزه.

«مصاحبه با آیت الله سید کاظم حائری»

* فلسفه تشریع زکات و اهداف آن را با توجه به آیات و روایات بیان فرمایید؟

** فلسفه تشریع زکات به میزان فهم ناقص بشر دو چیز است: الف – رفع نیاز فقرا که در بسیاری از آیات و روایات بدان تصریح شده است -مراجعه شود به وسائل الشیعه، کتاب الزکاه، باب اول از ابواب ما تجب فیه الزکاه علاوه بر این ، تامین دیگر نیازمندیهای عمومی که به عنوان موارد مصرف زکات شناخته شده اند نیز در این قسم می گنجد. ب – راکد نماندن مال در آن گونه از اشیاء زکاتی که شرط بقای یک سال شده.

* آیا زکات منحصر در اشیاء نه گانه است یا آنکه با توجه به فلسفه تشریع آن، در صورت نیاز جامعه، قابل توسعه به اشیاء دیگر نیز هست؟

** هر چند در محدوده فقه اسلامی، زکات منحصر در اشیاء نه گانه است، اما ولی امر حق دارد در صورت نیاز جامعه، آن را به اشیاء دیگر نیز توسعه دهد. چنانکه در روایتی از امیر المؤمنین(ع) آمده است که بر بعضی از اقسام اسب، زکات وضع کرد. مراجعه شود به وسائل، کتاب الزکاه، باب۱ از ابواب ما تجب فیه الزکاه.

* آیا حاکم اسلامی می تواند غیر از خمس و زکات، تکلیف مالی دیگری مانند مالیات را بر مردم مقرر سازد؟

** آری، در صورتی که تشخیص دهد مصلحت در این کار است، می تواند و شاهد این مدعا، اطلاق دلیل ولایت فقیه است.

* آیا در حکومت اسلامی پرداخت کننده مالیات می تواند آن را به عنوان زکات محسوب کند؟

** مالیات را به جای زکات حساب کردن، متوقف بر اذن ولی فقیه است.

* آیا زکات نقدین (درهم و دینار) شامل دیگر اوراق نقدی (پول امروزی) نیز می شود؟ به بیان دیگر آیا در زکات درهم و دینار، طلا و نقره بودن آنها جزء موضوع است یا آنکه تمام الموضوع، جنبه پولی و ارزش مبادله ای آنهاست خواه از جنس طلا و نقره باشند یا چیز دیگر؟

**ولی فقیه می تواند زکات را به اوراق نقدی، گسترش دهد.

* در صورتی که مطلق پول متعلق زکات باشد، نصاب آن چگونه تعیین خواهد شد، نصاب درهم ملاک است یا نصاب دینار یا… ؟

** در صورتی که ولی فقیه پول را متعلق زکات قرار دهد، نصاب آن را نیز خود مشخص خواهد کرد.

* آیا زکات، تنها به «عین » تعلق می گیرد یاآنکه شامل «دین » نیز می شود و در صورت تعلق به دین، بر عهده چه کسی است، وام دهنده یا وام گیرنده؟

** زکات به عین تعلق می گیرد به ذمه; اما ممکن است آن عین، دین باشد; یعنی از راه قرض به دست آمده باشد و در این صورت، زکات بر عهده وام گیرنده است نه وام دهنده.

* آیا میان دین مؤجل و دین حالی که وام دهنده قدرت برگرفتن آن را دارد ولی به خاطر فرار از زکات، آن را مطالبه نمی کند، تفاوتی وجود دارد؟

** تفاوتی میان این دو نیست، این مساله را در کتاب «الزکاه » خود مفصلا بحث کردیم.

* پولهایی که به صورت قرض الحسنه یا سپرده یا جاری، در بانک گذاشته می شود، آیا عنوان دین بر آنها صادق است یا عنوان ودیعه؟ در هر صورت حکم زکات آنها چیست؟

** عنوان دین بر آنها صادق است و در صورت رکود مال اگر زکات را بر همه اقسام اموال نقدی واجب بدانیم یا ولی فقیه آن را واجب کند، زکات این گونه دین ها بر دائن است نه بر مدیون و در صورت عدم رکود مال، مساله به زکات مال التجاره مربوط می شود.

* به نظر حضرتعالی، حکم زکات مال التجاره چیست؟

** زکات مال التجاره به خودی خود مستحب است و بحث مفصل آن را در کتاب «الزکاه » نوشته ایم، اما ولی فقیه می تواند در صورت مصلحت، آن را واجب کند.

* زکات گرفتنی است یا دادنی؟ به بیان دیگر در حکومت اسلامی که دولت قدرت بر مطالبه زکات و دریافت آن از زکات دهندگان را دارد، آیا می تواند زکات را مطالبه کند و در صورت ممانعت زکات دهندگان، به زور آن را از ایشان بگیرد یا آنکه پرداخت زکات تکلیف شرعی زکات دهنده است، اگر نپردازد گناه کرده است و کسی حق مطالبه آن را از او ندارد؟

** هم گرفتنی است و هم دادنی، یعنی پرداخت زکات تکلیف شرعی زکات دهنده است و واجب است آن را انجام دهد، چه دولت مطالبه کند و چه نکند. از طرف دیگر دولت -و به عبارت دقیق تر ولی فقیه حق مطالبه دارد و در صورت ممانعت زکات دهنده، می تواند آن را به زور بگیرد.

«مصاحبه با آیت الله ابو طالب تجلیل»

* فلسفه تشریع زکات و اهداف آن را با توجه به آیات و روایات بیان فرمائید؟

** آنچه از آیات و روایات استفاده می شود این است که زکات حقی است که شارع مقدس برای فقرا قرارداده، خدا که خالق و مالک انسان هاست می تواند حقی را برای برخی از انسان ها بر عهده برخی انسان های دیگر جعل کند. ناگفته نماند عقل ما که احاطه بر مصالح و مفاسد نامتناهی ندارد نمی تواند فلسفه کامل افعال واحکام خدا را که بر مصالح و مفاسد نامتناهی احاطه دارد، درک کند.

* آیا زکات منحصر در اشیاء نه گانه است؟یا آنکه با توجه به فلسفه تشریع آن، در صورت نیاز جامعه قابل توسعه به اشیاء دیگر نیز هست؟

** اگر حاکم در زکات توسعه دهد و چیزی بر آن اضافه کند زاید بر حق شرعی فقراست که بر ذمه دیگران است.

* آیا حاکم اسلامی می تواند غیر از خمس و زکات، تکلیف مالی دیگری مانند مالیات را بر مردم مقرر سازد؟

** امروزه که منابع سرشار ثروت نفت در اختیار حکومت اسلامی قرار دارد، واجب مالی دیگری غیر از آنچه شرع قرار داده ضرورت ندارد.

* آیا در حکومت اسلامی، پرداخت کننده مالیات می تواند آن را به عنوان زکات محسوب کند؟

** در زمان امام راحل قدس سره کسی توسط حقیر از آن بزرگوار استفتاء نموده بود که اجازه فرماید مالیات خود را بابت وجوهات حساب کند، معظم له قبول نفرمودند.

* آیا زکات نقدین شامل دیگر اوراق نقدیه (پول) نیز می شود؟ به بیان دیگر آیا در زکات درهم و دینار، طلا و نقره بودن جزء موضوع است یا آنکه تمام الموضوع جنبه پولی و ارزش مبادله ای آنهاست خواه از جنس طلا و نقره باشد یا چیز دیگر؟ در صورتی که مطلق پول، متعلق زکات باشد نصاب آن چگونه خواهد شد، نصاب درهم ملاک است یا نصاب دینار و یا … ؟

** متعلق زکات شرعا نه چیز است که دوتای آنها درهم و دینار است یعنی پول های طلا و نقره، شامل پول های فلزی دیگر حتی پولهای فلزی که غیر طلا و نقره که در زمان های قدیم بوده و در زبان عربی فلس گفته می شد نمی شود.

* آیا زکات تنها به عین تعلق می گیرد یا آنکه شامل دین نیز می شود؟ در صورت تعلق به دین بر عهده چه کسی است وام دهنده یا وام گیرنده؟

** زکات در همه اشیاء نه گانه به عین تعلق می گیرد، حتی فقها تصریح کرده اند اگر عین درهم یا دیناری را که دارد با مثل آن معاوضه کند، زکات به آن تعلق نمی گیرد، بلکه باید یازده ماه تمام عین همان درهم یا دینار در ملک او باقی بماند و داخل ماه دوازدهم شود تا زکات به آن تعلق بگیرد.

* به نظر حضرتعالی آیا زکات مال التجاره واجب است یا مستحب؟

** وجوب زکات در مال التجاره فتوای فقهای اهل سنت است، و اما مشهور میان فقهای امامیه استحباب آن است، مقتضای استنباط فقهی هم از نظر روایات استحباب است.

* آیا زکات گرفتنی است یا دادنی؟ به بیان دیگر در حکومت اسلامی که دولت قدرت بر مطالبه زکات و دریافت آن از زکات دهندگان را دارد، آیا می تواند زکات را مطالبه کند و در صورت ممانعت زکات دهندگان، با زور از ایشان بگیرد؟ یا آنکه پرداخت زکات تکلیف شرعی زکات دهنده است اگر نپردازد گناه کرده است و کسی حق مطالبه آن را از او ندارد؟

** نصب عامل برای گرفتن زکات در زمان خلفا معمول بوده ولی طبق آنچه در نهج البلاغه از امیرالمؤمنین(ع) آمده است، اگر کسی اظهار کند که زکات به مال من تعلق نگرفته، عامل باید بپذیرد و حق گرفتن آن را به اجبار ندارد، امیرالمؤمنین(ع) به عامل چنین دستور می دهد: «تقول: ارسلنی الیکم ولی الله وخلیفته لآخذ منکم حق الله فی اموالکم فهل لله فی اموالکم حقا تؤدوه الی ولیه؟ فان قال قائل: لا، فلا تراجعه » بگو به آنها: مرا ولی خدا و خلیفه او فرستاده است که حق خدا را که به اموالتان تعلق گرفته بگیرم، آیا در اموال شما حقی هست که به ولی او دهید؟ اگر کسی بگوید: نه، دیگر به او مراجعه نکن.

«مصاحبه با آیت الله محمد تقی جعفری»

* با تشکر از اینکه دعوت ما را برای این گفتگو پذیرفتید، معنای لغوی و اصطلاحی زکات و نیز اهمیت آن را بیان بفرمایید؟

** زکات در لغت به معنای پاکی و طهارت و پاک شدن است و به معنای افزون شدن و رشد و نمو نیز به کار رفته است . زمخشری در کتاب مقدمه الادب می گوید: «زکاه: آن باشد که بر آئین دین مسلمانی ستانند.» و از نظر اصطلاحی، زکات به نه چیز یا بیشتر با شرایطی که براساس مبانی فقهاء مطرح است تعلق می گیرد، گرچه مشهور فقهاء بر این باورند که زکات تنها به نه چیز معین یعنی گندم، جو، خرما، کشمش، طلا، نقره، شتر، گاو، گوسفند تعلق می گیرد و اگر کسی مالک یکی از این نه چیز باشد در صورتی که مال به مقدار نصاب برسد و مالک آن بالغ و عاقل و آزاد باشد و بتواند در آن تصرف کند، باید مقداری را که معین شده، به یکی از مصرف هایی که دستور داده اند برساند، اما ما معتقدیم که انحصار اخراج زکات به مواد نه گانه به عنوان حکم حکومتی بوده است و قوانین و موازین فقهی و مدارک و منابع معتبر روایی حکایتگر این معناست که زکات می تواند از این ۹ ماده تجاوز کرده و مواد عام المنفعه روز و مال التجاره را هم در بربگیرد.

اهمیت زکات از دیدگاه اسلام و آیات قرآن و روایات ائمه: پرداخت زکات یکی از اصول ضروری اسلام به شمار می آید و اگر کسی بتواند با نماز گزاردن خود بر جامعه منتی بگذارد، با پرداخت زکات هم می تواند بر مردم منتی داشته باشد. اموال انسان و ثروت بشر از دیدگاه دین اسلام هنگامی پاک و از نظر معنوی با ارزش و دارای برکت و رشد و نمو است که زکات آن پرداخته شود و با شرایط لازم در مصارفی که مشخص می گردد، به کار رود.

* جناب استاد با توجه به اینکه ما معتقدیم تمامی احکام اسلام براساس مصالح و مفاسد نفس الامری جعل شده است به نظر شما عالی ترین اصل انسانی – حقوقی از دیدگاه اسلام چیست و این اصل اساسی را چگونه با مساله زکات منطبق می کنید؟

** شما به یک اصل بسیار جالب در مکتب اسلام اشاره کردید که به نظر ما نیز می توان آن را به عنوان عالی ترین اصل انسانی – حقوقی معرفی کرده آن اصل چنین است: «تا می توانید اول انسان را آماده بسازید، سپس او را در مجرای دستورات حقوقی و مسؤولیت ها و کیفرها قرار دهید.» مقصود از این مطلب این است که بایستی طوری به تعلیم و تربیت افراد و آماده ساختن انسان برای پذیرش حقوق اهمیت دهیم که افراد بتوانند قوانین اجتماعی را با قطب نمای وجدان دریابند. به عنوان نمونه: رهبران جامعه در مرحله اول بایستی وقاحت و زشتی آدم کشی و بزهکاری و خلافکاری را توضیح بدهند و در روح و روان افراد، تنفر و انزجار از آدم کشی و بزه کاری و خلافکاری را بر انگیزند و ارزشهای انسانی و فضائل آدمی را اثبات کرده و چنان برای افراد روشن کنند که به سهولت بتوان از قوانین مانند «قتل نفس ممنوع است » و «کیفر قتل نفس چنین و چنان است »، بهره برداری کرد. مدرک قاطع این اصل چند مطلب مسلم است:

۱ . نتیجه حقوق اسلامی و اجرای آن فقط در امکان همزیستی و رفع مزاحمت افراد از همدیگر منحصر نیست به همین جهت است که حقوق مربوط به همزیستی، رشته معینی از فقه اسلامی است که شامل تمام مقررات فردی و اجتماعی اسلامی می شود.

۲ . فقه اسلامی مجموعه دستوراتی است که می تواند افراد انسانی را، خواه منفردا و خواه در گروه اجتماعی برای بهره برداری از شخصیت انسانی که تا بارگاه ربوبی کشیده شده است، آماده کند.

۳ . دستورات فردی مانند نماز و روزه که نتیجه آن اجتناب از فحشاء و منکرات (از هر نوع که بوده باشد)، شخص مسلمان را تربیت می کند و برای پذیرش حقوق دیگران آماده می سازد.

۴ . اسلام شخصیت انسانی را بطور کلی نقطه تابش شعاع خداوندی معرفی کرده است.

۵ . برای اینکه مطالب یادشده برای انسان قابل درک شود، ارشاد و تعلیم را بر افراد لازم دانسته تا آنجا که خداوند می فرماید: ومن احیاها فکانما احیا الناس جمیعا; هر کس نفسی را احیاء کند گویی تمام مردم را احیاء کرده است.

در روایات معتبر در تفسیر این آیه آمده است که تعلیم و تربیت یک انسان هم احیاء وزنده کردن اوست. (ص) . از طرف دیگر، چون مقررات اسلام به عنوان «حدود الله » معرفی شده است و هر کس از آنها تمرد کند، تعدی به «حدود الله » کرده است. برای اجتناب از مخالفت با «حدود الله » و اطاعت آنها، لازم است به منظور آشنا شدن افراد با این حدود الهی به تعلیم و تربیت افراد پرداخته شود. به همان اندازه که یک فرد نتواند تحت تعلیم و تربیت اسلام و معارف دینی قرار گیرد، کیفر از او ساقط خواهد گشت.

بنابر این ضروری ترین تکلیف مدیران جامعه اسلامی، آماده سازی افراد برای پذیرش وجدانی حقوق اسلامی است و خداوند با ارسال رسل و انزال کتب آسمانی می خواهد، وجدان های خفته و عقلهای محجوب و فطرت خمود انسان را بیدار کند و آنها را در مقابل تکالیف و مسئولیت ها، به تسلیم وادارد و این امر مهم بدون اینکه تکالیف و قوانین اسلام با عقل سلیم انسانی، هماهنگ باشد، امکان پذیر نیست. در مورد زکات هم همین طور است، ما صدها آیه و روایت داریم که می گوید انفاق کنید، بینوائی و فقر را در ابعاد مختلف از جامعه منتفی بسازید، با اموال و نفوس خود مجاهده کنید و امثال این جملات در حقیقت برای پی ریزی زیربنای قانون، الزامی است.

با این حال اگر افرادی هم پیدا شوند که هوا و هوس آنها به اضرار جامعه منجر گردد، کیفر و مسئولیت الزامی جلوی انحراف آنان از قانون را خواهد گرفت و به همین جهت بود که در صدر اسلام می بینیم افراد فراوانی که از روی شهوات و هوا و هوس نفسانی مرتکب جرم می شدند خودشان می آمدند پیش مقام های صلاحیتدار به جرم خویش اعتراف و طلب کیفر می کردند. از آنچه که گفتیم به خوبی روشن شد که پرداخت زکات، وظیفه ای اجتماعی است نه وسیله گداپروری.

اگر بخواهیم احکام اسلامی و قوانین حقوقی اسلام و منابع مالی اسلام مانند خمس و زکات و مالیات به موقع رداخت شود، باید هماهنگی قوانین اسلام با عقل سلیم را تبیین و افراد جامع را برای پذیرش آنها آماده سازیم و وجدانهای انسانها را جهت نظارت بر بایستگیها و نبایستگیهای مقرره بیدار کنیم و تکامل شخصیت آدمی را در احساس مسئولیت و عمل به قوانین اسلامی بدانیم و برای مردم این مطالب را روشن سازیم.

* فلسفه تشریع زکات چیست؟

** فلسفه تشریع زکات در آیات و روایات بیان شده است که به برخی از آنها اشاره می کنیم: در خبر زراره و محمد بن مسلم از امام صادق(ع) آمده است: عن ابی عبدالله(ع) قال: ان الله عز وجل فرض للفقراء فی مال الاغنیاء ما یسعهم ولو علم ان الذی فرض لهم لا یکفیهم لزادهم وانما یؤتی الفقراء فیما یؤتوا من منع من منعهم حقوقهم لا من الفریضه; «خداوند در اموال اغنیاء برای فقرا حقی معین فرموده است که برای آنان کافی است. اگر کافی نبود خداوند آن حق را اضافه می کرد. سپس بینوایی فقیران مربوط به حکم خدایی نیست. بلکه از اینجاست که اغنیاء آنان را از حق خود محروم کرده اند. اگر مردم حقوق واجب را ادا می کردند فقیران به زندگی در خوری می رسیدند.»

در روایت مبارک عقرقوفی از امام موسی بن جعفر(ع) آمده است: انما وضعت الزکاه قوتا للفقراء وتوفیرا لاموالهم; زکات برای گذران زندگی فقرا و فراوان شدن اموال ثروتمندان، وضع شده است.» مؤکد بر فرموده امام، این آیه شریفه است که می فرماید: مثل الذین ینفقون اموالهم فی سبیل الله کمثل حبه نبتت سبع سنابل فی کل سنبله مائه حبه والله یضاعف لمن یشاء والله واسع علیم; «کار آنان که ثروت خود را در راه خداوند می دهند مانند دانه ای است که هفت خوشه می رویاند که باز در هرخوشه صد دانه است. خدا برای آنان که بخواهد چندین برابر می کند. خداوند وسعت بخش و داناست.»

امام صادق(ع) در روایتی دیگر می فرماید: انما وضعت الزکاه اختبارا للاغنیاء ومعونه للفقراء ولو ان الناس ادوا زکاه اموالهم ما بقی مسلم فقیرا محتاجا ولاستغنی بما فرض الله له »; «زکات برای آزمودن توانگران و کمک به نیازمندان وضع شده است اگر مردم زکات مال خود را می پرداختند یک مسلمان بینوا باقی نمی ماند و همه بینوایان با همین حقی که خداوند واجب کرده است بی نیاز می گشتند. مردم بینوا نمی شوند و نیازمند و گرسنه نمی گردند مگر به جهت تقصیر اغنیاء.»

امام صادق(ع) در این حدیث، زکات را نوعی امتحان الهی دانسته که به وسیله آن، انسان های مؤمن و متقی که بر فرموده خداوند عمل می کنند از غیر آنها مشخص می شوند.

روایت کرده اند که امام صادق(ع) فرموده: ان الله عز وجل جعل للفقراء فی اموال الاغنیاء ما یکفیهم ولولا ذلک لزادهم، وانما یؤتون من منع من منعهم; خداوند در ثروت اغنیاء برای فقیران و مستمندان به اندازه کفایت حق قرار داده است اگر می دانست برای زندگانی آنان بس نیست ، بیشتر وضع می کرد.»

* آیا زکات منحصر به مواد نه گانه است؟

** معتقدند که زکات به مواد نه گانه منحصر است اما به نظر ما زکات انحصار به مواد نه گانه ندارد. و بر طبق بعضی روایات موارد دیگری به خصوص از حبوبات و برنج بر موارد نه گانه اضافه شده است که این موارد باید تحت شرایط معینی اخراج و پرداخت شود و مقادیر معینی از آنها به مصرف زکات برسد. بر عدم انحصار زکات به موارد نه گانه، دلایلی وجود دارد که بیان می کنیم: مهمترین دلیل ما بر این مدعا، روایات صریح و منصوص العله در فلسفه تشریع وجوب زکات است که از آن روایات استفاده می شود معیار و ملاک وجوب زکات، فقر زدائی از جامعه اسلامی است و تا این نیاز در جامعه وجود داشته باشد وجوب زکات قابل توسعه به اشیاء دیگر خواهد بود.

* لطفا اگر ممکن است درباره دلایل عدم انحصار زکات در اشیاء نه گانه توضیحاتی بفرمائید؟

** دلایل متعددی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می کنیم: دلیل اول: حدود بیست آیه در قرآن وجود دارد که کمیت و کیفیت زکات در این آیات معین نگردیده است مانند: آتوا الزکاه، ویؤتون الزکاه و … مثلا در هشت جا در مورد کلمه «صدقه » که به زکات تفسیر شده هیچ گونه مقدار و خصوصیتی ذکر نشده مانند: آیه خذ من اموالهم صدقه تطهرهم وتزکیهم بها از این آیات این گونه برداشت می شود که پرداخت مال به عنوان زکات مانند خواندن دو رکعت نماز صبح (تعینی) نیست، بلکه هدف از بین بردن احتیاجات است. دلیل دوم: در سیزده روایت (در کتاب وسایل الشیعه کتاب زکات) پس از بیان نه شی ء که زکات به آنها تعلق می گیرد آمده است: «وعفی رسول الله(ص) عما سوی ذلک »; یعنی پیامبر خدا وجوب اخراج زکات را از غیر موارد نه گانه، عفو فرموده است.» روایاتی که این جمله در آنها آمده همه بر این موضوع دلالت دارد که تعین مواد نه گانه در زمان پیغمبر اکرم(ص) فقط به عنوان صلاحدید و اعمال رویه حکومت و قت بوده است و با شرائط اقلیمی و زمانی سنجیده شده است نه اینکه حکم ابدی خدا باشد. موضوع عفو که بدان اشاره شد، در کتاب الخراج(ص ۷۷) نیز آمده است. علتی که در وجوب زکات ذکر شده تنظیم و تامین معاش خانواده یا افرادی از جامعه است که نمی توانند کار کنند یا کارشان برای اداره زندگیشان کافی نیست و همچنین برای دیگر مصارف اجتماعی از قبیل انتظامات و … باید از این منبع استفاده شود. اکنون در روزگار ما این مواد نه گانه برای تامین معاش مستمندان و سامان دادن به امور اجتماعی کافی نیست. بنابراین نمی توان دست روی دست گذاشت و منتظر آن شد که اعجازی صورت گیرد تا امور زندگانی آنان و همچنین مصارف اجتماعی تامین شود. در اینجا به دو سه مورد از روایات زکات اشاره می کنیم:

۱ . محمد بن علی بن الحسین باسناده عن الحسن بن محبوب، عن عبدالله بن سنان، قال: قال ابو عبدالله(ع): لما نزلت آیه الزکاه خذ من اموالهم صدقه تطهرهم وتزکیهم بها» فی شهر رمضان فامر رسول الله(ص) منادیه فنادی فی الناس: ان الله تبارک و تعالی قد فرض علیکم الزکاه کما فرض علیکم الصلاه ففرض الله علیکم من الذهب والفضه والابل والبقر والغنم ومن الحنطه والشعیر والتمر والزبیب ونادی فیهم بذلک فی شهر رمضان وعفی لهم عما سوی ذلک…» از این روایت به خوبی استفاده می شود که حکم اولیه زکات بر اشیاء نه گانه (طلا و نقره و شتر و گاو و گندم وجو و خرما و کشمش) بوده و لکن حضرت، به حکم ولایی و تشخیص مصلحت جامعه آن روز، از مازاد مواد نه گانه عفو فرموده است نه آنکه بر غیر از اشیاء نه گانه، زکات واجب نباشد. اساسا عفو در جایی معنا دارد که چیزی وجود داشته و لکن آنرا می بخشند، اگر زکات بر اشیاء دیگر واجب نبوده باشد دیگر عفو و بخشش معنا ندارد. این نکته نیز صریحا در روایتی مورد تاکید امام صادق(ع) قرار گرفته است: عن ابی عبدالله(ع) انه سئل عن الزکاه فقال: وضع رسول الله(ص) الزکاه علی تسعه وعفی عما سوی ذلک: الحنطه والشعیر والتمر والزبیب والذهب والفضه والبقر والغنم والابل فقال السائل: والذره فغضب(ع)، ثم قال: کان والله علی عهد رسول الله(ص) الس ماسم والذره والدخن وجمیع ذلک فقال: انهم یقولون انه لم یکن ذلک علی عهد رسول الله(ص)