بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نفخ صور، بانگ سهمگین تغییرات در هستی :

شناخت آینده هستی و سیر تحولات آن، مساله خردمندان است. انسان به سبب ویژگی و صفت خردمندی نیز تلاش می کند تا نسبت به آینده هستی شناختی به دست آورد، بویژه آن که خود نیز بخشی از این آینده است. نگاه به آینده به دو شکل در انسان نمایان می شود: گاه به آینده خود و دیگر موجودات توجه می یابد که پس از مرگ درچه وضعیتی قرار می گیرند و آیا چیزی به نام زندگی پس از مرگ نیز وجود دارد؟ و گاه دیگر، به آینده خود در ضمن آینده جهانی می نگرد که از آن به دنیا یاد می کند. به این معنا که آیا پایانی برای آن چه به نام دنیا نامیده می شود، وجود دارد؟ و اگر پاسخ مثبت است، وضعیت پس از دنیا چگونه است؟ و آیا جهانی دیگر پس از پایان این دنیا شکل می گیرد؟

این پرسش ها و مانند آن به اشکال گوناگون آدمی را به خود مشغول داشته و شناخت زندگی دنیوی و مسایل آن را مورد توجه قرار داده است. اما مشکل این است که با خردورزی نمی توان برای بسیاری از این پرسش ها پاسخی مناسب یافت. این جاست که وحی به یاری بشر آمده تا پاسخ های مناسبی در اختیار بشر قرار دهد. نویسنده براین اساس، به سراغ آموزه های وحیانی قرآن رفته تا نگرش قرآن را نسبت به آینده و سیر تحولات در هستی ارائه دهد. یکی از مهمترین این مسایل در آموزه های وحیانی، مساله نفخ صور است که بیانگر چگونگی این تحولات می باشد.

هستی شناسی، گامی برای خودشناسی

مساله معرفت نفس به معنای خودشناسی، یکی از موضوعات و مسایل مورد علاقه انسان است. از این رو انسان به شناخت ابعاد گوناگون خود از جمله علم ابدان و علم النفس یا همان پزشکی و روان شناسی علاقه مند است؛ زیرا ابعادی از حقیقت وجودی خودش را به وی نشان می دهد؛ هرچند که این دانش ها، نگاه جامع نسبت به حقیقت وجود انسانی ایجاد نمی کند، ولی این مسایل در کنار مسایل و موضوعات دیگر کمک می کند تا شناخت بهتر و کامل تری از خود و انسان داشته باشد. به سخن دیگر، تلاش های انسان برای شناخت خود و حقیقت وجودی انسان، گوشه ای از حقیقت ناشناخته انسان را به وی می شناساند و همین مقدار نیز برای ساماندهی زندگی خود مفید و سازنده است.

در این میان افزون بر ابزارهای شناخت های معمولی، وحی نیز به یاری بشر آمده و گوشه های بسیار نهان تر از ابعاد پیچیده انسانی را بیان کرده است. خرد و وحی به انسان آموخته است تا برای شناخت خود تنها به معرفت مستقیم از نفس و وجود خود بسنده نکند و افزون بر آیات انفسی به سراغ آیات آفاقی و شناخت بیرونی نیز برود؛ زیرا خود انسان نیز بخشی از هستی است که شناخت آن می تواند در تبیین و توصیف حقیقت وجود انسان به وی کمک رساند. از این رو هستی شناختی، بخشی از خودشناسی انسان تلقی می شود و انسان خردمند نیز از همه ابزارها و منابع شناختی بهره می برد تا به تبیین و توصیفی دقیق تر و کامل تر از خود بپردازد و براساس این تبیین و توصیف حقیقی و دقیق، توصیه هایی را ارایه دهد و براساس آن عمل کند.

مرگ و پایان دنیا، دو مساله اساسی

انسان زندگی را با مفهوم متقابل آن یعنی مرگ درک کرد. زمانی که مرگ زندگانی های دیگر را دید، دانست که زندگی مفهومی است که مرگ، آن را معنا می بخشد. براین اساس در اندیشه درک و فهم مرگ رفت تا با شناخت مرگ، درک درستی از زندگی داشته باشد. هر چند که انسان با نگاهی به پیرامون و محیط زیست خود در طبیعت، تولد دوباره زندگی را در گیاهان مشاهده کرد و از رویش دوباره گیاهان در خاک مرده و سرد، زندگی دوباره و رستاخیز آن را دید؛ ولی کم توانست از این رستاخیز، درک درستی از رستاخیز انسان و جانوران به دست آورد؛ زیرا جانوری را ندید که همچون گیاه برخیزد و رستاخیز و تولدی دوباره داشته باشد. این جا بود که در تفسیر مرگ به معنای پایان مطلق یا پایانی برای زندگی دوباره، واماند.

بنابراین، پرسشی در ذهن انسان شکل گرفت که آیا مرگ، پایان همه چیز برای اوست یا این که زندگی به شکلی دیگر برای او رقم می خورد، چنان که گیاه با ریشه های باقی مانده در خاک و یا دانه هایش، زندگی دوباره را تجربه می کند؟ پرسش دیگری که برای انسان مطرح شد، مسئله جهانی است که در برابرش قرار دارد. آیا این جهان هم مانند گیاهان و جانوران، به پایان می رسد و مرگ را تجربه می کند؟

پاسخ به هر دو مسئله مرگ و پایان دنیا، از طریق خردورزی هر چند امکان پذیر باشد، ولی پاسخ ها نمی تواند از کلیت نفی و اثبات بیرون باشد و درباره چگونگی و یا چرایی، سخن و مطلبی ارایه دهد. این جاست که وحی به عنوان خرد بیرونی، به مدد انسان آمده و او را با حقیقت مرگ و پایان دنیا آشنا می سازد. پاسخ وحی قرآنی به دو مسئله مرگ و پایان دنیا، پاسخی جامع و کامل همراه با چرایی و چگونگی آن است.خداوند در قرآن، مرگ را انتقال از زندگی دنیوی به زندگی دیگر در عالم برزخ و سپس آخرت می داند؛ چنان که پایانی برای دنیا مطرح می سازد که پس از فروپاشی و نابودی آن، سرایی دیگر با کیفیت و اشکال دیگر پدیدار می شود که از آن به جهان اخروی یاد می شود.

نفخ صور، امواج سهمگین نابودی و رستاخیز

وحی قرآنی برای پایان دنیا و آغاز جهانی دیگر، دو موج سهمگین را بیان می کند. این دو موج به نام نفخ صور در آیات قرآنی مطرح شده است. نفخ به معنای دمیدن (مفردات الفاظ القرآن الکریم، ص ۸۱۶) خارج کردن باد از داخل چیزی به طور محکم است (التبیان، ج ۷، ص ۹۵)، صور به معنای شاخی است که در آن دمیده می شود. (مجمع البیان، ج ۵ و ۶، ص ۷۶۶)در اصطلاح متکلمان و فلاسفه اسلامی، نفخ صور عبارت از افاضه روح و ایجاد و انشای زندگی و حیات است. افاضه دوم حق است که موجب بعث و حشر اجساد است در نشآت عالی اخروی (فرهنگ معارف اسلامی، ج ۲، ص ۲۰۲۱) درباره نفخ صور همچنین گفته شده که آن شاخی است که در آن دمیده می شود و خداوند متعال آن را سبب بازگشت صورت ها و ارواح نسبت به جسم های شان می کند. (مفردات الفاظ القرآن الکریم، ص ۴۹۸) براساس آموزه های قرآنی، دمیدن در صور، از نشانه های حتمی قیامت است. (دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ج ۲، ص ۱۳۸۶)

البته این بدان معنا نیست که نفخ صور یکی باشد؛ بلکه بر اساس آموزه های قرآنی نفخ صور، متعدد است. از آیه ۸۷ سوره نمل بر می آید که دو نفخ صور اتفاق خواهد افتاد: یکی از برای نابودی و اماته و دیگری برای احیا و زندگی است.

خداوند در آیه ۶۸ سوره زمر، بر وجود فاصله میان دو نفخ صور تاکید می کند. به این معنا که نفخ صور نخست برای نابودی جهان دنیوی و مرگ همه موجودات هستی است و نفخ صور دوم برای ایجاد جهان اخروی و احیای زندگی موجودات پس از مرگ و رستاخیز آنان است.

از پیامبر اکرم(ص) در معنای آیه ۱۰۳ سوره انبیاء، پرسیدند. آن حضرت فرمود: یک صیحه بر مردم زده می شود و مرده ای نمی ماند، مگر اینکه زنده می شود و زنده ای نمی ماند مگر که می میرد؛ جز آن چه را که خدا بخواهد. سپس صیحه ای دیگر بر آنان زده می شود. آنان که مرده اند، زنده شده همگی به صف کشیده خواهند شد. (تفسیر نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۱۶، حدیث ۱۸۰)

خداوند در آیاتی از جمله ۴۸ تا ۵۴ سوره یس و ۱ تا ۱۴ سوره نازعات از وجود دو نفخ صور به معنای نابودی زمین و مرگ همه موجودات و نفخ قیامت و رستاخیز و ایجاد جهان و زندگی دیگر سخن گفته است. (التفسیر المنیر، ج ۳۰، ص ۳۵ و نیز مجمع البیان، ج ۹ و ۱۰، ص ۶۵۲) خداوند به مسایل دیگری درباره نفخ صور و چرایی و چگونگی آن اشاره می کند و در آیات ۲۰ و ۲۲ سوره ق، جهل و غفلت بشر نسبت به نفخ صور و پیامدهای آن را عاملی در رفتار نادرست بشر در دنیا و حرکت در مسیری برخلاف اهداف آفرینش و آموزه های هدایتی عقل و وحی بر می شمارد.

نفخ صور در هنگام قیامت به صورت یک صیحه و موج سهمگین است که هستی را درهم می پیچید و دوباره می سازد. (همان آیات و نیز ق، آیه ۴۲ و یس، آیات ۴۸ تا ۵۳) از ویژگی های نفخ صور این است که دارای صدای شدید و کر کننده است. (عبس، آیه ۳۳) چرا که صاخه به صیحه و بانگی شدید گفته می