بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقد قانون اساسی جرم نیست؛ نقض قانون اساسی جرم است – گفت وگو با محقق داماد :

بنیان، ۱۳/۱۲/۸۰

چکیده: آقای محقق داماد در این گفت وگو اجتهاد حضرت امام در باب حکومت را مورد بررسی قرار می دهد و معتقد است که دیدگاه امام در باب نقش حکومت می تواند نظام اسلامی را از بسیاری مشکلات رهایی بخشد .

آیا ابعاد ناگفته ای در مورد دیدگاه های حضرت امام وجود دارد که از چشم محققان دور مانده باشد؟

حضرت امام در نامه ای به ریاست محترم جمهور وقت نوشتند: «حکومت از احکام ثانویه نیست; بلکه از احکام اولیه است .» معنای این که حکومت از احکام ثانویه باشد، این است که قوانین اسلامی، همگی ثابت و تغییرناپذیرند; مگر این که حکومت، به هنگام ضرورت و تشخیص مصلحت، آنها را تغییر دهد . به نظر می رسد ایشان با بیان «اولی بودن حکومت » ، تئوری بسیار مهمی را طرح کردند و آن، این که امور اجتماعی اسلام، حکم ثابت ندارد; بلکه این احکام در حوزه رابطه انسان با انسان و بر اساس مصالح اجتماعی روز از سوی حکومت صادر می شود . احکام موجود در دین هم بر همین اساس بوده است . اگر این طور باشد، حتی قوانینی که در قرآن وجود دارد، مثل حدود، قصاص و دیات، از جمله احکام عبادی نیست که ابدی و لایتغیر باشند; بلکه قوانینی است که پیامبر اسلام، از آن جهت که حاکم اسلامی است، آن را وضع کرده است . بر عکس، اگر حکومت را از احکام ثانوی بشماریم، تمام آنچه در زمان پیامبر اسلام حاکم بوده است، باید اجرا گردد; مگر این که ضرورت، خلاف آن را اقتضا کند . بنابراین، مطابق نظر حضرت امام، حکومت، قانون را بر اساس ضرورت تغییر نمی دهد; بلکه وظیفه اش این است که ازاول قانون گذاری کند و هر قانونی که وضع کند، اسلامی است . امروز این نظر حضرت امام اجرا نمی شود; بلکه حکم ثانویه اجرا می شود; یعنی همه احکام را ثابت فرض می کنند; مگر آن که حاکم اسلامی ضرورت تغییر آن را تشخیص بدهد . در واقع، همان قوانین زمان پیامبر جاری است . در صورتی که اگر بخواهیم نظر امام را اجرا کنیم، هر حاکمی باید بر اساس مصلحت، قوانین را به روز کند و بر اساس مصالح زمان خود، آن قوانین را اجرا کند .

نسبت این نوع نگاه را با جمهوریت، چگونه می بینید؟

به صراحت می گویم امام با طرحی که داشتند، برای مردم در تعیین حکومت، نوع آن و تعیین شخص حاکم نقشی قائل نبودند . حاکم را برتر از افراد تحت حاکمیت می دانستند و بر این باور بودند که وی باید از طرف خداوند نصب شود و وظیفه مردم است که با او بیعت کنند . حتی من با این حرف که عده ای در تلویزیون می گویند، موافق نیستم که امام قائل به مردم سالاری بوده است . امام در نقش حکومت، مردم سالار نبود; اما مردم دار بود; یعنی برای مردم ارزش قائل بود . این که فرمودند: «میزان رای ملت است » ، منظور میزان در تمشیت امور است; نه در تئوری حکومت . از نظر ایشان، آن نقش در اختیار مردم نیست که چگونه باید کومت شود و چه کسی باید حاکم باشد . قوانین شرعیه نباید به دست مردم بیفتد; اما زندگی روزمره باید به دست مردم اداره شود .

اگر این تئوری حضرت امام در عرصه اجتماع و حقوق اساسی مطرح شود، چه تغییراتی می تواند ایجاد کند؟

یکی از تغییرات، این است که دیگر مشکلاتی تحت عنوان حقوق بشر وجود نخواهد داشت . مثلا امروز ما را مورد حمله قرار می دهند که شما «رجم » می کنید; یعنی کسی را که مرتکب فساد اخلاقی شده است، در میان سنگ می گذارید و به سر و کله اش سنگ می زنید و این خلاف کرامت انسانی است . در این جا بنابر تئوری حضرت امام قدس سره می توانیم تشخیص بدهیم و بر مبنای خردورزی عمل کنیم .