بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش شغل های حلال و مکروه در روح آدمی :

*آثار تخریبی شغل

جهت کلّی این تنزیه ها و ترغیب های شرعی نسبت به مشاغل و حرفه ها، این است که شارع نسبت به آثار تخریبی و یا سازندگی این حرفه ها بر روی روح انسان ها نظر داشته است، لذا برخی از شغل ها را مورد تحسین قرار داده است، چون برای انسان نقش سازندگی داشته و برخی از حرفه ها را مذمّت کرده است.

*بررسی معیار انتخاب شغل از منظر ائمه اطهار(علیهم السلام)

ما در مجموعه روایاتمان، روایات متعددی نسبت به مشاغل داریم شارع مقدس بعضی از آنها را نهی کرده است. در روایت مفصلی از امام صادق(علیه السلام) که اسحاق بن عمار آن را نقل می کند، آمده است: اسحاق بر حضرت وارد شد و به ایشان گفت: خداوند پسری را به من داده و… اسحاق می گوید: به حضرت عرض کردم: «فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاک فِی أَی الْأَعْمَالِ أَضَعُهُ؟» من می خواهم فرزندم را بر سر یک کار گذاشته و شغلی برایش انتخاب کنم. چه کنم و او را بر سر چه کاری بفرستم؟ سائل از حضرت می پرسد شما دوست دارید پسرم چه کاره شود؟

* زرگری نزدیک به ربا است!

حضرت به او فرمودند: او را بر یک سری از کارها مگذار! «لَا تُسْلِمْهُ صَیرَفِیاً»، او را به زرگری نفرست. جهت آن را چنین بیان نمودند «فَإِنَّ الصَّیرَفِی لَا یسْلَمُ مِنَ الرِّبَا»[۱]، اگر او را به زرگری بفرستی، سر از ربا در می آورد. چون شما می دانید که زرگری از شغل ها و معاملاتی است که به سرعت ربا در آن پیدا می شود. مثلاً در تبدیل طلا به طلا، اگر یک گرم اضافه تر شود، این ربا است. آدم یک باره به چاله حرام خواری می افتد. این شغل مخاطره دارد. اصل شغل حرام نیست ولی چون ممکن است تو را به گناه بیاندازد، و گناه هم روح تو را تخریب کرده و استمرار آن روش صحیح تو را تخریب می کند، لذا شغل مکروهی است و از آن نهی شده است.

*زراعت کار انبیاء است

حالا من می خواهم به یک نکته روانی اشاره کنم که در روایاتمان هست و آن مقابل این حرف است. یعنی در روایات ما نسبت به زرگری نهی وجود دارد و در مقابل آن نسبت به شغلی دیگر ترغیب و تشویق وجود دارد که اینها از نظر روانی در مقابل هم هستند. یکی نهی است، حالا مقابلش آن شغلی که امر است را نگاه کنید! تا ببینیم چه نکته ای از آن به دست می آید. در میان مشاغل، شغلی که به آن بسیار امر شده است «فلاحت و زراعت» است. هارون واسطی که از اصحاب امام صادق (علیه السلام) است، می گوید: «سَأَلْتُ جَعْفَرَبْنَ مُحَمَّدٍ علیهماالسلام عَنِ الْفَلَّاحِینَ» از امام صادق(علیه السلام) درباره فلّاحان سؤال کردم؛ «فَقَالَ هُمُ الزَّارِعُونَ کنُوزُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ مَا فِی الْأَعْمَالِ شَی ءٌ أَحَبَّ إِلَی اللَّهِ مِنَ الزِّرَاعَهِ وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِیاً إِلَّا زَارِعاً إِلَّا إِدْرِیسَ عَلیهِ السَّلامُ فَإِنَّهُ کانَ خَیاطاً للفلاحین»[۲] حضرت فرمودند: آنها کشاورز بودند و هیچ کاری نزد خداوند از کشاورزی بهتر نیست. هیچ پیغمبری نبود مگر آن که زراعت می کرد جز إدریس که خیاط بود. من این روایت را برای مقابله با روایت قبلی آوردم.

کار با «گِرَم» و کار با «خروار» فرق دارد!

من می خواهم نکته دقیقی را عرض کنم؛ این شغل ها از نظر اثرگذاری بر روی روح، کاملاً تقابل دارند. یکی تنگ نظری می آورد، یکی وسعت نظر می آورد. چرا این را نهی می کند و به آن امر می کند؟ چون زرگری، با وزن کم یعنی مثقال و گرم سر و کار دارد و تنگ نظری می آورد. آدمی که هر روز با «گرم» کار می کند، از نظر روحی تنگ نظری پیدا می کند. امّا زراعت کاری است که سر و کار آدم با خروار است و روح انسان را کوچک نمی کند. این شغل از نظر روانی حسن دارد و برای آدم بلندنظری می آورد. معارف ما خیلی دقیق است.

*به اندازه مطمئن وزن کنید!

این مطالبی را که من می گویم، از خودم نیست، همه از آیات و روایات ما گرفته شده است و محصَّل معارف ما است. «وَ زِنوا بِالقِسطاسِ المُستَقیم»[۳] با مکیال و ترازوی دقیق وزن کنید. کم گذاشتن که حرام است، منظور این است که طوری وزن کنید که مطمئن شوید، کم نگذاشته اید. این کار، با روحیه تنگ نظری قابل انجام نیست. لذا حضرت در روایت قبلی به این سراشیبی اشاره می کنند که این حرفه انسان را به سمت سقوط در گناه سوق می دهد. بسیار احتمال دارد که انسان در این شغل به حرام آلوده شود. وقتی تنگ نظر شدی، به ربا می افتی، ربایی که در روایات و در آیات قرآن کریم شدیداً از آن نهی شده است.

*شکسته شدن قبح ربا

انسان با چنین شغلی، از نظر روحی و روانی، حریمش نسبت به ربا، از بین می رود. یعنی یک انسان مسلمان، که آیات و روایات، اینهمه دارند او را از ربا می ترسانند، وقتی وارد این کار می شود، ک