فایل پاورپوینت کامل نگاهی گذرا به فلسفه و الهیّات فمینیسم

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگاهی گذرا به فلسفه و الهیّات فمینیسم :

با تشکر از همکاری – دفتر تحقیقات و مطالعات زنان مرکز مدیریت حوزه علمیه قم

دکتر «محمد لیگن هاوزن»، فیلسوفی از آمریکا است که توسط یک دانشجوی بسیجی ایرانی مقیم آمریکا با اسلام آشنا شده و پس از شهادت این دانشجو در جبهه های نبرد، و آشنایی عمیق با مسلمانان و اعتقادات اسلامی و تأمل و بررسی های دقیق به اسلام گروید. پس از چند سال که برای شرکت در کنگره ای در ششمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی به ایران سفر کرده بود، به ایران علاقه مند شد و به دعوت بعضی از مراکز علمی پژوهشی، اقامت در ایران را برگزید و به تدریس در قم و تهران مشغول شد. هم اکنون مراکز مختلف حوزوی و دانشگاهی از افاضات ایشان در موضوعات فلسفه دین، کلام جدید، معرفت شناسی، فلسفه اخلاق و غیره بهره می برند. نکته قابل توجه در فعالیتهای علمی ایشان، مقابله جدی و قوی با شبهات اعتقادی و نارسایی های فرهنگ غربی است. کار ایشان با فلسفه تطبیقی شروع شده و رساله دکترای ایشان درباره «مفهوم جوهر» است که به بحث هایی در زمینه فلسفه زبان و فلسفه منطق پرداخته است. ایشان تدریس خود را در دانشگاهی در تگزاس جنوبی آغاز کردند.

نگاهی به پیشینه پژوهشی در فلسفه و الهیات فمینیسم

اولین کنفرانسی که در زمینه الهیات فمینیست تشکیل شد، در سال ۱۹۷۰ در آمریکا بود.

فمینیسم دارای بحث گسترده ای است. اولین کتاب بسیار مهم درباره فلسفه و الهیات فمینیستی، کتابی با عنوان «فراتر از خدای پدر»^(۱) اثر «مری دلی»^(۲) است، نویسنده کاتولیک مذهب این کتاب از آن جهت که دین کاتولیک مسیحی را ابزاری برای ظلم به زن و سرشار از مفاهیمی که با عالم مردان متناسب است، می دید، از دین خود اعراض کرد. کتاب دیگر در این زمینه با عنوان «کتاب مقدس زنها»^(۳) می باشد که در قرن نوزدهم نگاشته شده است. بعدها در دهه ۱۹۸۰، نهضت الهیات فمینیسم رشد بیشتری پیدا کرد و چندین مجله در این زمینه چاپ شد که در سال ۱۹۸۸ تعداد مقالات و کتابهایی که به زبان آلمانی و انگلیسی و فرانسوی در آمریکا و اروپا به چاپ رسید، به بیش از ۱۸۰۰ عنوان رسید که حتی می توان گفت که هم اکنون (در سال ۱۹۹۹) دو برابر شده باشند.

اگر کسی تمام عمرش را برای مطالعه کتابها و مقالات و مجلات چاپ شده، در زمینه الهیات فمینیستی صرف کند، نمی تواند تمام آنچه را که در این رشته چاپ شده، مورد مطالعه قرار دهد.

تفاوت روشهای بحث در فلسفه و الهیات فمینیسم

درباره روش های بحث در الهیات فمینیستی باید گفت که دو روش بسیار مهم در این مباحث مطرح است:

۱- بعضی از فیلسوفان فلسفه فمینیستی به جامعه شناسی بیشتر از روانشناسی توجه دارند؛ یعنی در مباحث خود با روش بحث در علوم مربوط به جامعه شناسی پیش می روند و از منظر جامعه شناسان به تفسیر و تحلیل مسایل می نشینند.

۲- بعضی از فیلسوفان فمینیست، بیشتر از منظر روانشناسی به این مبحث نظر می کنند. آنهایی که به جامعه شناسی بیشتر توجه می کنند فکر آنها کم و بیش شبیه فرقه ای است که در آمریکا داعیه الهیات آزادی بخش داشته اند ولی کسانی که به روانشناسی توجه داشته اند بیشتر سمبل های مذکر و مؤنث و تفاوتهای روانی انسان در بعد ذکوریت و مؤنثیت را مورد توجه قرار داده اند.

تفاوت نهضت فمینیسم و فلسفه آن

الهیات و فلسفه فمینیستی و در حقیقت جهان بینی فمینیستها، دیدگاهی است که از آن منظر به تماشای هستی می نشینند ولی نهضت فمینیست فقط یک جریان اجتماعی – فرهنگی – سیاسی در جهت دفاع از از حقوق زن و آزادی زن است. نهضت فمینیسم به شکل خاص خود، اولین بار توسط یک سوسیالیست در قرن ۱۹ به نام چارلز فوریر^(۴) پایه گذاری شده است و بعدها بواسطه تکوین الهیات فمینیستی و تبیین فلسفه فمینیسم، این نهضت نهادینه شد.

باید دانست بعضی از فمینیستها دارای فلسفه ای از سنخ فلسفه های سیاسی می باشند. در سال ۱۹۶۱ جمعی از دانشجویان در آمریکا به تشکیل سازمان و نشر مجله ای در این راستا اقدام کردند و در نهضت فمینیستی خویش آن گونه که به امور سیاسی توجه داشتند به فلسفه و الهیات عنایت نکردند. شعار آنها بیشتر در راستای تساوی حقوق زن و مرد برای کار برابر بود. مثلاً می گفتند: ما باید کاری کنیم که در همه دانشگاه ها، کارخانه ها و …، ۵۰% همه شاغلان زن باشند.

یکی دیگر از تقسیماتی که می توان درباره فمینیسم به لحاظ فلسفه آن انجام داد، تقسیم آن به فمینیسم لیبرال و فمینیسم سوسیالیست است.

تفاوت فمینیست ها به لحاظ شدت و ملایمت در عقیده

فمینیست ها به لحاظ شدت و ملایمتی که در دفاع از حقوق زن بکار می برند، مختلف هستند. بعضی از فمینیست ها، آخرین ادعایشان این است که تفاوتی بین زن و مرد وجود ندارد و یا اگر تفاوتی هست، صرفا نوعی تفاوتهای فیزیکی است که منشأ تفاوتهای روحی و روان شناسی نمی شود و به خاطر این تفاوتها، نمی توان گفت زن کمتر از مرد است. گروه دوم، فمینیست ها که فمینیست های تندرو هستند، می گویند: استعداد زن برای علم و تدریس و سایر کارها نسبت به مرد بیشتر است. ایشان مرد را انسان ناقص و زن را انسان کامل می دانند. این دو نوع تفکر، در نهضت فمینیست، ریشه در دو طرز فکر مبنایی در فلسفه فمینیست دارد. در جهان بینی، سخن اصلی فمینیست ها این است که تفاوت بین نقشها و حقوق زن و مرد باید از بین برود. از بین فلسفه هایی که توانسته است به فمینیست شکل نهادینه ببخشد، می توان از بعضی از مکاتب فلسفی نام برد. فلسفه مارکس یکی از فلسفه هایی است که به صورت غیرمستقیم بر فلسفه فمینیسم اثر گذاشته است. به ا