بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل گزارش دومین نشست تخصصی محققان اقتصاد اسلامی :

دومین نشست تخصصی محققان اقتصاد اسلامی در روزهای ششم و هفتم شهریورماه ۱۳۸۱ با همکاری پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه تبریز در محل دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز برگزار گردید. در این نشست بیش از ۴۵ نفر از محققان اقتصاد اسلامی از مراکز علمی و حوزوی و دانشگاهی مشارکت داشته اند که جناب آقای دکتر عیوضلو مدیر گروه اقتصاد اسلامی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد نیز از طرف دانشگاه امام صادق(ع) در این نشست همکاری فعال داشته و مقاله ای با عنوان «مکانیسم تأثیرگذاری اندیشه های دینی بر اندیشه های اقتصادی: در چارچوب اقتصاد رفاه» ارائه نمود که خلاصه ای از آن در پایان این گزارش خواهد آمد.

نشست با سخنان دکتر محمدعلی حسینی پورفیضی رئیس دانشگاه تبریز و حضرت آیت الله مرتضی بنی فضل عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افتتاح گردید که به اهمیت «اقتصاد» در چاره جویی مشکلات متعدد اجتماعی و اقتصادی اشاره کردند. در ادامه جلسه دکتر یدالله دادگر دبیر نشست گزارشی از سابقه مطالعات متعدد در خصوص تأثیرگذاری اندیشه های دینی بر اندیشه های اقتصادی ارائه کرد و برگزاری اینچنین جلساتی را مایه دلگرمی محققان و پژوهشگران اقتصاد اسلامی دانست و افزود: «تبادل نظر محققان و اساتید اقتصاد اسلامی زمینه مناسبی برای تبیین مواضع علمی و گسترش تحقیقات در این زمینه است و میزان استقبال اساتید محترم اقتصاد اسلامی و تقاضای متعدد دانشگاهها از جمله دانشگاههای اصفهان، سیستان و بلوچستان و چمران برای برگزاری این نشست ها در آن شهرها حاکی از آن است که زمینه طرح مباحث علمی اقتصاد اسلامی در حال گسترش است».

در ادامه جلسه، جناب آقای دکتر مسعود درخشان مشاور عالی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی و استاد دانشگاه امام صادق(ع) به ایراد سخنرانی پرداخت. وی با تبیین پیش فرض های خود به ویژه تعریف کارکرد دین به عنوان «تلاشی در جهت توسعه و گسترش خیر و نیکی در تمام جهان و در همه دورانها» و تأثیرگذاری شرایط محیطی و نظام های سیاسی حاکم و نیز میزان پیشرفت علوم مرتبط (با اقتصاد) در تحلیل های اقتصادی، عدم توجه به تحلیل مسائل اقتصادی در قرون وسطی و قبل از آن در مغرب زمین را ناشی از عدم رشدیافتگی نظام های سیاسی و اقتصادی و حاکمیت بینش های مذهبی و اخلاقی بر تحلیل های اقتصادی دانست. به نظر او عدم رشد تحلیل های اقتصادی در جوامع اسلامی نیز به این جهت است که فقها و فلاسفه اسلامی مسائل اقتصادی را از زاویه روش اجتهادی و منطق اصول فقه دنبال کرده اند و لذا در این چارچوب فضای مساعدی برای تحولات اندیشه باز نشده است. از سوی دیگر، آماده نبودن شرایط محیطی بویژه فضای سیاسی از دیگر موانع عدم توسعه مباحث نظری اقتصاد در جوامع اسلامی و بویژه در ایران بوده است.

در جلسات بعدی در مجموع هفت مقاله ارائه و مورد نقد قرار گرفت.

روز دوم به برگزاری کارگاه های تخصصی اختصاص داشت و به طور همزمان سه کارگاه با عناوین زیر برگزار شد:

کارگاه شماره ۱: تأثیر اندیشه های اسلامی بر دانش اقتصاد

کارگاه شماره ۲: تأثیر اندیشه های دینی بر شکل گیری دانش اقتصاد

کارگاه شماره ۳: تأثیر اندیشه های متفکرین مسلمان بر دانش اقتصاد

به طور کلی از مجموع مباحثی که در جلسات سخنرانی و کارگاه های تخصصی مطرح شد، جمع بندی زیر حاصل گردید:

۱ اندیشه دینی در اخلاق و فرهنگ مردم تأثیر گذاشته و رفتار را تغییر می دهد، نمونه آن نظام های واقعی اقتصادی در جوامع مختلف نظیر: جوامع اسلامی در صدر اسلام و جوامع مسیحی می باشند.

۲ اندیشه های اقتصادی، در عین حال، تقاضاهای ویژه خود را مطرح می سازد و اندیشه دینی در جوابگویی به آنها گسترش می یابد و دقت نظر و جامعیت آن افزایش می یابد.

۳ اندیشه دینی می تواند راه حل های پایدار و حتی کوتاه مدت برای حل معضلات اقتصادی جامعه ارائه دهد.

۴ اگر چه ارتباط متقابل اندیشه دینی و اندیشه اقتصادی مورد تأیید است، اما نحوه تأثیرگذاری اندیشه دینی بر اندیشه اقتصادی و تغییر رفتار واقعی مستلزم شرایط و فضای محیطی خاص خود است.

خلاصه ای از مقاله دکتر حسین عیوضلو:

«مکانیسم تأثیرگذاری اندیشه های دینی بر اندیشه های اقتصادی: در چارچوب اقتصا